De ‘ja maar’-lesklant
9 augustus 2025, 15:00
Sport
Opvallend
Je bent ze vast weleens tegengekomen: de ‘ja-maar’-ruiters. De ‘ja-maar’-ruiter is een ruiter die altijd een weerwoord heeft. Deze ruiter heeft altijd een reden (of een excuus) waarom iets niet lukt, waarom hij of zij te laat is, of waarom het paard niet gepoetst is.
Ook heeft deze ruiter altijd een excuus voor lage punten op wedstrijd of om onder het harde werken tijdens een les uit te komen. De ‘ja-maar’-ruiter is vervelend om tegen te komen, maar nog vervelender wordt het als de ‘ja-maar’-ruiter jouw lesklant is!”
Visie “Als instructeur heb je een bepaalde visie over het trainen van paarden en ruiters. Deze visie heb je zorgvuldig opgebouwd door jarenlange ervaring en opleidingen. Het is altijd goed om jouw opvattingen ook eens vanuit een ander oogpunt te bekijken, maar het is nogal lastig als je een lesklant hebt die tijdens elke les of zelfs bij elke instructie ‘ja-maar’ zegt. Het kan er zelfs toe leiden dat je er tegenop gaat zien om deze leerling les te geven!”
Oorzaken van ‘ja-maar’-gedrag “Van oudsher wordt er in de paardensport nogal autoritair lesgegeven. Als de instructeur een instructie geeft dan heb je deze maar uit te voeren. Voor ‘ja-maar’ is er lange tijd geen ruimte geweest in de paardensport, omdat het lijkt alsof een ‘ja-maar’-ruiter niet wil luisteren. Toch is ‘ja-maar’ lang niet altijd een uiting van negativiteit. ‘Ja-maar’ wordt ook gebruikt door leerlingen en ruiters die een andere reden hebben voor het niet willen uitvoeren van jouw instructie.”
“Als je te maken hebt met een ‘ja-maar’ ruiter is het slim om eens op zoek te gaan naar de onderliggende oorzaak! Door je hierin te verdiepen zul je vaak zien dat het ‘ja-maar’ gedrag omgedraaid kan worden en dat je als instructeur écht een verschil kunt maken door te helpen bij het onderliggende probleem.”
Angst bij de ruiter “Er zijn ruiters die ‘ja-maar’ zeggen als ze eigenlijk bang zijn om jouw instructie uit te voeren. Dit zal je vooral terug zien bij onzekere ruiters of ruiters die te maken hebben met een onstuimig of lastig paard. Het is niet altijd makkelijk om toe te geven dat je bang bent. Sommige mensen kunnen dit heel goed, maar anderen zien het tonen van angst of onzekerheid als zwakte en gaan dus ander gedrag vertonen om de angst te verdoezelen. Vaak uit zich dit dan in ‘ja-maar’ gedrag. Jij zegt bijvoorbeeld: “Galoppeer maar naar voren. Het galoptempo mag echt een stuk hoger om voldoende ritme tussen de hindernissen te krijgen.””
Ruiter: “Ja-maar, hij reageert niet op mijn been” of: “Ja-maar, dan heb ik te weinig contact dus ik doe het wel zo” of: “Ja-maar, dan kom ik niet meer goed uit” Je kunt het zien als excuusjes, of als betweterigheid, maar soms is de onderliggende emotie angst. De ruiter wil eigenlijk zeggen (of zelfs schreeuwen) : “Ja, maar… IK DURF NIET!”
Het niet begrijpen Ook zijn er ruiters die ‘ja-maar’ gedrag vertonen omdat ze eigenlijk niet begrijpen wat je van ze verwacht. Dit kan zowel bij beginnende als bij ervaren ruiters voorkomen. Als jij een bepaalde uitleg geeft en de ruiter snapt niet wat je zegt maar durft dit eigenlijk niet toe te geven, dan kan er ‘ja-maar’ gedrag uit ontstaan. Zo kan een ruiter eigenwijs overkomen terwijl de oplossing kan zijn om je instructie gewoon nogmaals of op een andere manier uit te leggen.
Didactische vaardigheden voor een paardensport instructeur “Als instructeur ben jij er verantwoordelijk voor dat jouw leerlingen leren in jouw lessen. Jij moet alle voorwaarden scheppen voor je leerlingen om optimaal tot leren te kunnen komen. Eén van die voorwaarden is natuurlijk dat jij voldoende kennis van paarden en paardrijden hebt, maar een andere belangrijke voorwaarde is dat jij voldoende didactische vaardigheden moet hebben en kennis moet hebben van de verschillende manieren van leren.”
“Didactische vaardigheden zijn bijvoorbeeld inspireren en enthousiasmeren, het formuleren van leerdoelen, het omgaan met vragen en reacties, het omgaan met weerstand, het bieden van uitdaging en het aansluiten bij verschillende leerstijlen.
Geschreven door Stephanie Karel-Pardaan, eigenaresse van EquiWorks (www.equiworks.nl).
Stephanie Karel-Pardaan is eigenaresse van EquiWorks (www.equiworks.nl). Al haar ervaringen in de sport, het onderwijs en het ondernemen combineert ze binnen EquiWorks als instructeurscoach. Voor de lezers van De Hoefslag geeft ze een aantal tips in verschillende blogs. Al mijn ervaringen in de sport, het onderwijs en het ondernemen combineer ik binnen EquiWorks als instructeurscoach. Ik help jou als instructeur graag bij het verbeteren van jouw lessen, zowel inhoudelijk als op didactisch gebied. Ook help ik bij het vinden van jouw ideale lesklant, je verbale en non-verbale communicatie, financiële zaken, positief opbouwend lesgeven en professionalisering. Daarnaast blijf ik trainingen ontwikkelen over relevante onderwerpen en organiseer ik interessante educatieve live events, zowel voor instructeurs als voor ruiters!