Column Henk Jan Vroom: “Theorie eerst”

Scala van de africhting

Laatst werd ik gevraagd voor een serie van vier masterclasses aan de KNHS Kring Salland ter voorbereiding op het nieuwe wedstrijdseizoen. Aangezien ik een nieuwe instructeur ben voor deze ruiters, vond ik het van belang om ze eerst uitleg te geven over de grondbeginselen van het rijden, zoals die ook door de KNHS worden uitgedragen. De KNHS hanteert hiervoor het internationale systeem “Scala van de africhting”, dat oorspronkelijk uit Duitsland komt, waar ook mijn rijkunstige bakermat ligt. Deze theorie staat uitstekend beschreven in vijf (!) pagina’s van ons dressuurproevenboekje. Helaas komt deze theorie bij de meeste trainingen niet aan de orde. Door de wildgroei aan paardenopleidingen is er een uitstroom aan instructeurs die de basisprincipes niet beheersen. Het opdreunen van de zes begrippen uit het scala is natuurlijk niet voldoende. Als instructeur moet je dieper op de inhoud in kunnen gaan en die ook kunnen toepassen. Daarom heb ik voorgesteld om voorafgaand aan de praktijktrainingen eerst een aparte clinic te organiseren, waarin op het paard door mijn vrouw Angelique werd voorgedaan wat er met de verschillende onderdelen en hun samenhang bedoeld wordt. Dan wordt de papieren theorie omgezet in praktijk, die voor iedereen te begrijpen is. 

Angelique Vroom

Tegenvallen

Tijdens de daarop volgende masterclasses begon ik met het vragen aan de deelnemers tegen welke uitdagingen zij aanlopen. Meestal krijg ik dan feedback over oefeningen die niet goed gaan, waardoor de punten in de ring tegenvallen. Het is natuurlijk verleidelijk als instructeur om dan die oefeningen te laten voorrijden en met wat tips en trucs de uitvoering voor het oog te verbeteren, maar op de langere termijn heb je de ruiters daar niet mee geholpen en doe je alleen aan symptoombestrijding. Veel juryleden belonen dit “plaatjesrijden” en willen een show zien die niets te maken heeft met de rijkunstige principes. Zij laten deze combinaties promoveren volgens het “Peter principle”, namelijk tot het niveau dat ze eigenlijk niet kunnen rijden. Je krijgt dan frustraties in de ring, die niet zelden op het paard worden botgevierd. Beter is het om een stapje terug te doen en aan de basis te werken, zodat de hogere oefeningen correct worden uitgevoerd en er nog groeipotentie blijft bestaan. Daar ligt ook een taak voor de jury: wees kritisch met winstpunten, want de vreugde is van korte duur. Tijdens de eerste training waren de deelnemers misschien wat verbaasd dat ik mij vooral richtte op een harmonieus beeld in de basisgangen. Toch werden al snel de eerste uitdagingen duidelijk: tempo en ontspanning konden verbeterd worden en ook zag je veel aanleuningsproblemen. 

Niet snel voor het oog fixen

Hier bleek direct het nut van de clinic. De ruiters begrepen dat deze problemen niet snel voor het oog te fixen zijn, maar verholpen kunnen worden met een degelijk trainingsadvies voor thuis. De deelnemers stelden vaak vragen en gaven duidelijk aan waar hun uitdagingen lagen. Het was dan ook goed te zien dat ze in de tussenliggende periode hun huiswerk gedaan hadden! Er kwamen ook al mooie wedstrijdresultaten binnen, waarbij de punten voor mij minder belangrijk waren dan het gevoel dat er verbetering in zat. Voor mij was het weer een leuke ervaring om gemotiveerde ruiters in zo’n korte tijd te zien groeien. En ik zei het al aan het begin: daar geniet ik bijna net zoveel van als van zelf op het paard te zitten!

Wie is Henk Jan Vroom?

Henk Jan heeft met zijn vrouw en Grand Prix-amazone Angelique een dressuurstal in Dalfsen. Daar richt hij zich op de training van paarden en combinaties, met als rode draad ruiterbalans en de harmonie tussen ruiter en paard. Zijn opleiding genoot hij in Duitsland bij Rick Klaassen en later bij Jan Bemelmans. Tegenwoordig traint het echtpaar bij de Finse Henri Ruoste en Monique Peutz.

Tekst: Henk Jan Vroom | Foto’s: Sabine Timman / Ellen Pitlo

Deze column heeft ook in Hoefslag magazine gestaan.