Routine kweken (Sportpsychologie)

14 maart 2023, 07:00 Dressuur Mental Coaching Opvallend

Voor veel ruiters is het rijden van een wedstrijd een soort hoogtepunt. Je kijkt er naar uit, traint er naar toe en je hoopt dat je goed zal presteren op het moment dat het er op aan komt. Vaak hoop je een beetje tegen beter weten in dat het geluk helemaal aan jouw kant is die dag en dat alles vlekkeloos verloopt.

Deze ‘hoop’ is begrijpelijk, maar het is niet functioneel hierin te blijven hangen met je gedachten. Als je namelijk hoopt op geluk gebeuren er twee dingen:

Je hebt geen controle over de factor geluk en dus geef je de controle uit handen. Dat geeft vaak een onrustig gevoel. Daarnaast neem je op deze manier een afwachtende houding aan, in plaats van een proactieve. Als je hoopt op geluk, dan zegt je innerlijke stem tegen je dat je niet voldoende vertrouwen hebt in je eigen vaardigheden. Ook deze gedachten dragen niet bij aan het leveren van goede prestaties.

Speel in op onvoorspelbaarheid

Eigenlijk moet je er juist helemaal niet van uit gaan dat op de wedstrijd alles vanzelf goed komt. De paardensport is nu eenmaal onvoorspelbaar en vanuit dat gegeven moet je je gaan voorbereiden. Je wedstrijdroutine begint al maanden voordat je daadwerkelijk de ring in rijdt. Ga op veel verschillende plaatsen rijden, ook bij regen of wind (als dit enigszins verantwoord is natuurlijk ). Oefen regelmatig in een ring die de exacte wedstrijdafmetingen heeft. Het belangrijkste is dat het rijden van een wedstrijd ‘gewoon’ wordt voor zowel jou als voor je paard. Levert het invlechten van je paard al stress op?

Doe dat dan ook regelmatig voor een training. Voor de wedstrijd zelf is het dan ook het verstandigst dat je de avond van tevoren al invlecht. natuurlijk zorgt het rijden van een wedstrijd altijd voor een beetje stress. Je kunt de wedstrijdomgeving thuis nooit helemaal nabootsen en dus zijn er onverwachte dingen die tijdens de wedstrijd kunnen gebeuren. Wat je echter wel kunt oefenen is jouw eigen reactie op onverwachte gebeurtenissen. Zoek in je training onbekende situaties op en train je eigen reacties.

Oefen met de verschillende vormen van concentratie (bijvoorbeeld van breed-extern naar smal-intern) en denk aan de oefening waarbij je je concentreert op je ademhaling. Als je thuis bewust bezig bent met jouw reacties op onverwachte dingen, is het makkelijker op wedstrijd de juiste ontspanning en concentratie op te roepen.

Valkuilen

Een ander belangrijk onderdeel van je wedstrijdvoorbereiding is het maken van een lijstje met daarop twee categorieën: Waar je jezelf wél (1) en waar je jezelf niet (2) druk om mag maken. De afspraak is als volgt: Je mag je alleen druk maken of focussen op de dingen waar je zelf invloed op hebt. Bijvoorbeeld: het geven van de juiste hulpen aan je paard, het op tijd van huis vertrekken of voldoende tijd nemen voor het losrijden. Voorbeelden waar je je niet op mag focussen zijn: het weer, de jury, de mensen langs de kant, het losrijterrein, de wedstrijdring en ga zo maar door.

Het losrijden is voor sommige ruiters een bron van spanning. Je bent vaak geneigd net te veel die ene moeilijke oefening door te nemen tijdens het losrijden. Met het gevolg dat het na drie keer goed te zijn gegaan, de vierde keer niet meer lukt. Dat is niet bevorderlijk voor je zelfvertrouwen. Goed is goed, stop dan ook als het goed gaat! Een tweede valkuil is het vergeten te rijden tijdens de wedstrijd.

Je paard voelt tijdens het losrijden goed aan, maar op het moment dat je de wedstrijdring binnenrijdt, verdwijnt dit goede gevoel al snel en stapel je fout op fout in je proef of parcours. Heel vaak is het niet meer rijden van de ruiter hiervan de oorzaak. Je denkt alleen nog maar aan netjes stil zitten en vergeet de correcte hulpen te geven. Je laat je paard als het ware in de steek terwijl je waarschijnlijk het gevoel hebt dat je paard jou in de steek laat. Oefen heel bewust met het geven van de juiste hulpen in de proef of parcours.

Stellen van doelen

Het stellen van procesdoelen kan hierbij heel nuttig zijn. Stel je jezelf niet ten doel: ‘vandaag rijd ik foutloos’ maar ‘vandaag besteed ik aandacht aan het geven van de juiste hulpen’ of ‘vandaag besteed ik na iedere hoek aandacht aan het ontspannen van mijn hand.’

Procesdoelen helpen je bewust te worden van jezelf en leveren minder spanning op dan resultaatgerichte doelen. Al deze bewuste keuzes helpen je bij het creëren van jouw eigen wedstrijdroutine. Wees bewust van jezelf en luister naar je eigen voorkeuren. Alleen dan draagt je wedstrijdroutine bij aan het verbeteren van je prestaties in de ring.