Hoornvliesontsteking bij paarden: Een klein plekje met grote gevolgen

In dit artikel leggen we uit wat het is, hoe je het herkent en vooral waarom je er snel bij moet zijn.

Wat is het hoornvlies eigenlijk?

Het hoornvlies (cornea) is het doorzichtige, buitenste laagje aan de voorkant van het oog. Het beschermt het oog én zorgt ervoor dat licht op de juiste manier binnenkomt. Omdat het zo oppervlakkig ligt, is het kwetsbaar voor beschadigingen, denk aan zand, takjes, vliegen, of zelfs een harde windvlaag.

Wat is hoornvliesontsteking?

Bij hoornvliesontsteking (keratitis) raakt dit doorzichtige laagje ontstoken, meestal na een beschadiging of irritatie. Vaak komt er ook een infectie bij kijken, veroorzaakt door bacteriën, schimmels of virussen. Soms blijft het oppervlakkig, maar het kan ook ernstig worden, met littekenvorming of zelfs verlies van het oog tot gevolg.

Hoe herken je het?

Paarden met hoornvliesontsteking hebben meestal direct zichtbare klachten. Let op de volgende symptomen:

Knijpen met het oog (blefarospasme)

Overmatig tranen

Dikke of troebele oogafscheiding (soms etterig)

Lichtgevoeligheid

Blauwige of witte waas over het hoornvlies

Wrijven met het hoofd of tegen objecten

Veranderd gedrag: terughoudend, schrikachtig, minder eten

Ziet je paard er opeens uit alsof hij een zonnebril nodig heeft? Dan is dat meestal geen toeval.

Oorzaken van hoornvliesontsteking

Hoornvliesontsteking ontstaat bijna altijd na een beschadiging. Mogelijke oorzaken zijn:

Takjes of stekels tijdens het grazen of rijden

Zand, stof of stro in het oog

Vliegen, pollen of andere irriterende stoffen

Schimmels of bacteriën die een infectie veroorzaken

Contact met chemicaliën, bijvoorbeeld verkeerd gebruik van zalf

Trauma, zoals een schop of stoot tegen het oog

Sommige paarden zijn gevoeliger, zeker als ze veel buiten lopen of last hebben van allergieën of droge ogen.

Diagnose door de dierenarts

Bij oogproblemen geldt altijd: niet zelf dokteren. De dierenarts zal:

Het oog bekijken met een fluoresceïne-test (kleurstof die beschadigingen zichtbaar maakt)

Kijken naar eventuele infecties of lichaamsvreemde voorwerpen

In ernstige gevallen: oogdruk meten of een kweek afnemen

Behandeling

De behandeling hangt af van de ernst, maar bestaat meestal uit:

Antibiotische oogzalf om infectie te bestrijden

Pijnstillers/ontstekingsremmers, soms ook systemisch (via injectie of pasta)

Mydriatica (pupilverwijders) om pijn en verklevingen te voorkomen

Rust en bescherming: vliegenmasker, donkere stal, géén zon

In ernstige gevallen:

Medicatie meerdere keren per dag, soms met een oogkatheter

Chirurgisch ingrijpen bij diepe of geperforeerde wonden

Hospitalisatie bij heftige ontsteking of snel verslechterende toestand

Waarom is snelle actie zo belangrijk?

Een hoornvliesontsteking kan binnen 24 tot 48 uur ernstig verslechteren. Zonder tijdige behandeling kan het leiden tot:

Littekens → verminderd zicht of wazig oog

Perforatie van het oog → spoedoperatie

Verlies van het oog door onherstelbare schade

Wacht dus nooit af bij een pijnlijk oog — liever één keer te veel de dierenarts dan te laat.

Preventie: kun je het voorkomen?

Helemaal voorkomen kan niet, maar je kunt wel risico’s beperken:

Houd stallen schoon en stofvrij

Gebruik vliegenmaskers tijdens weidegang

Controleer op scherpe objecten in de paddock of trailer

Wees voorzichtig met oogzalven – gebruik nooit oude of andermans medicijnen

Let op allergieën of overgevoeligheid voor pollen en stof

Tot slot

Het oog van je paard is kwetsbaar, maar ook waardevol. Een klein krasje kan uitgroeien tot een groot probleem tenzij je er snel bij bent. Dus zie je iets afwijkends aan het oog? Niet twijfelen, bel je dierenarts.

Want bij paardenogen geldt maar één regel: oog = spoed. Altijd.