Afbeelding

De liksteen: zinvol mineraal of staldecoratie?

Welzijn Opvallend

In bijna elke stal of paddock zie je er wel één hangen: de liksteen. Soms wordt er fanatiek aan gelikt, soms lijkt het meer een vergeten accessoire aan de muur. Maar wat doet een liksteen eigenlijk voor je paard? Is het echt nodig, of slechts een overbodige aanvulling? 

In dit artikel leggen we uit wat een liksteen is, welke soorten er zijn en wanneer je paard er baat bij heeft.

Wat is een liksteen?

Een liksteen is een samengeperste blok zout of mineralen waar paarden aan kunnen likken. Het voorziet in essentiële elektrolyten (zoals natrium en chloride) en in sommige gevallen ook in extra mineralen zoals magnesium, calcium, zink of selenium. Paarden gebruiken een liksteen vooral om hun zoutbalans aan te vullen.

Zout is een cruciaal onderdeel van het lichaam. Het helpt bij:

  • De vochtbalans
  • De zenuwfunctie
  • De spierwerking
  • De opname van andere voedingsstoffen

Zeker bij paarden die (veel) zweten, bijvoorbeeld door training of warm weer, kan een tekort aan zout leiden tot verminderde prestaties, spierkrampen of uitdroging.

Soorten likstenen

Er zijn verschillende soorten likstenen op de markt. Welke geschikt is, hangt af van het paard en de situatie.

1. Zoutsteen (natriumchloride)

Dit is de meest basale vorm, vaak wit of lichtgrijs van kleur. Hij bevat puur zout, zonder extra toevoegingen. Een prima basis voor de meeste paarden.

2. Himalaya liksteen

Deze roze steen komt uit het Himalayagebergte en bevat naast zout ook sporen van andere mineralen. Het wordt vaak gepresenteerd als “natuurlijker”, maar bevat niet altijd meer voedingswaarde dan gewone zoutstenen.

3. Mineralenliksteen

Deze stenen bevatten, naast zout, extra mineralen zoals magnesium, calcium, fosfor, selenium of koper. Ze zijn vooral nuttig voor paarden met verhoogde behoefte, zoals jonge paarden, drachtige merries of sportpaarden.

4. Specifieke likstenen (bijv. voor veulens, senioren, sportpaarden)

Sommige fabrikanten maken likstenen afgestemd op een bepaalde groep, met aangepaste samenstelling. Deze kunnen handig zijn bij specifieke tekorten of in combinatie met krachtvoer.

Wanneer heeft je paard een liksteen nodig?

Vrijwel elk paard kan baat hebben bij een liksteen, maar vooral in de volgende situaties is het aan te raden:

  • Bij weidegang zonder krachtvoer (gras bevat weinig zout)
  • In de zomer, bij veel zweten
  • Bij intensieve training of wedstrijden
  • Als je paard geen supplementen of balancer krijgt
  • Bij beperkte toegang tot vers voer, zoals in de winter

Let op: een liksteen is geen volledige aanvulling voor een slecht uitgebalanceerd rantsoen. Het is een vrije bron waar je paard naar behoefte van kan gebruiken.

Hoe weet je of je paard de liksteen gebruikt?

Sommige paarden likken dagelijks, andere bijna nooit. Factoren die invloed hebben:

  • Smaak: niet alle paarden vinden elke steen lekker
  • Behoefte: bij zweten of een tekort neemt de behoefte toe
  • Toegankelijkheid: hangt de steen te hoog of in een drukke hoek? Dan wordt hij vaak genegeerd
  • Textuur: sommige paarden likken liever aan een gladde steen, anderen schrapen met de tanden

Je kunt gebruik monitoren door te letten op slijtage van de steen of door hem op een vaste dag te wegen.

Aandachtspunten

  • Te veel is ook niet goed
    Hoewel overmatig likken zelden voorkomt, kan het bij sommige paarden een gewoonte of teken van verveling zijn. In dat geval kun je beter overleggen met je dierenarts of voedingsdeskundige.
  • Zorg voor schoon drinkwater
    Zout stimuleert dorst. Zorg dus dat je paard altijd toegang heeft tot voldoende vers water.
  • Niet alle paarden mogen alles
    Paarden met nierproblemen of bepaalde stofwisselingsstoornissen moeten soms beperkt zout binnenkrijgen. Overleg bij twijfel met je dierenarts.
  • Veilige bevestiging
    Hang de liksteen op een rustige, droge plek op normale hoogte. Let op scherpe randen of losliggende stukken die inslikgevaar kunnen opleveren.

Tot slot

Een liksteen is een eenvoudige, natuurlijke manier om je paard extra mineralen aan te bieden. Zeker voor paarden die weinig krachtvoer krijgen of veel zweten, is het een waardevolle aanvulling op het rantsoen. Wel is het belangrijk om naar het individuele paard te kijken: gebruikt hij de steen en past het binnen zijn voedingsbehoefte?

Let op gedrag, verbruik en algemene conditie. Zo kun je met iets eenvoudigs als een liksteen toch bijdragen aan een gezond, gelukkig paard.