Wat heeft een paard echt nodig? Suiker en zetmeel in voeding

Net als mensen hebben paarden verschillende voedingsbehoeften. Een sobere pony die snel te dik wordt, heeft vaak een heel ander rantsoen nodig dan een sportpaard dat intensief traint. Om de juiste keuze te maken is het belangrijk om te begrijpen welke rol suiker en zetmeel spelen in de voeding.

Paarden hebben koolhydraten nodig. Suiker, zetmeel en vezels behoren allemaal tot de koolhydraten en vormen een belangrijke energiebron. Daarnaast heeft een paard natuurlijk ook voldoende water, eiwitten, vetten, vitaminen en mineralen nodig. De juiste balans tussen al deze voedingsstoffen is essentieel voor de gezondheid en het welzijn van een paard.

Suikers worden in de dunne darm opgenomen en zijn daardoor snel beschikbaar als energiebron. Zetmeel, dat onder andere voorkomt in granen zoals haver en gerst, wordt in de dunne darm door enzymen afgebroken tot kleinere moleculen, waaronder glucose. Deze glucose wordt vervolgens via het bloed opgenomen en gebruikt als energiebron.

Voor paarden die veel arbeid verrichten, zoals sportpaarden, kan een gecontroleerde hoeveelheid goed opneembare koolhydraten daarom waardevol zijn. Tijdens intensieve inspanning gebruiken de spieren onder andere glycogeen als brandstof. Glycogeen is de opslagvorm van glucose in het lichaam. Dat betekent echter niet dat ieder paard veel suiker of zetmeel nodig heeft.

Extra energie kan namelijk ook worden geleverd uit vetten. Welke energiebron het meest geschikt is, hangt af van de behoefte van het individuele paard.

Vezels vormen de basis

De basis van ieder gezond paardenrantsoen blijft ruwvoer. Paarden zijn van nature planteneters en hun spijsvertering is erop ingericht om gedurende de dag vrijwel continu kleine hoeveelheden vezelrijk voer op te nemen.

In de blinde en dikke darm zetten miljoenen micro-organismen deze vezels om in vluchtige vetzuren. Deze vetzuren vormen vervolgens een belangrijke energiebron voor het paard. Juist daarom is de spijsvertering van een paard van nature ingericht op het benutten van energie uit vezels.

Ruwvoer is niet alleen belangrijk voor een gezonde darmwerking, maar ook voor voldoende kauwactiviteit en een natuurlijke voeropname. Bij veel paarden dekt goed ruwvoer al een groot deel van de dagelijkse energiebehoefte. Voor veel recreatiepaarden is extra suiker- of zetmeelrijke voeding dan ook niet of nauwelijks nodig.

Wel is het belangrijk dat een paard voldoende vitaminen en mineralen binnenkrijgt. Wanneer ruwvoer hierin tekortschiet, kan een vitaminen- en mineralenbalancer, zoals de Horsefood Sunset Balance Korrel, een goede aanvulling zijn. Meer krachtvoer betekent namelijk niet automatisch meer gezondheid of betere prestaties.

Wanneer?

Voer met een laag suiker- en zetmeelgehalte is vooral geschikt voor paarden die minder behoefte hebben aan snel beschikbare energie of die om gezondheidsredenen een rantsoen met een laag suiker- en zetmeelgehalte nodig hebben. Denk bijvoorbeeld aan sobere rassen, paarden die snel te dik worden of paarden met een gevoelige stofwisseling.

Ook paarden met een gevoelige maag of spijsvertering kunnen baat hebben bij een voer dat rijk is aan vezels en relatief laag is in suiker en zetmeel. Een sportpaard kan daarentegen aanzienlijk meer energie nodig hebben dan een recreatiepaard. Bij intensieve arbeid stijgt niet alleen de energiebehoefte, maar moeten ook andere voedingsstoffen goed worden afgestemd op training en herstel. Denk hierbij aan voldoende hoogwaardige eiwitten.

Wil je geen energie uit suiker en zetmeel kan ook extra energie uit oliën en vetten gehaald worden. Afhankelijk van de trainingsintensiteit kan daarnaast een gecontroleerde hoeveelheid zetmeel worden toegevoegd om aan de verhoogde energiebehoefte te voldoen.

Geen ideaal percentage

Er bestaat geen ideaal suiker- en zetmeelpercentage dat voor ieder paard geschikt is. Een gezond, slank sportpaard kan een bepaalde hoeveelheid zetmeel probleemloos benutten, terwijl een sobere pony met een geschiedenis van hoefbevangenheid juist veel gevoeliger kan zijn voor dezelfde hoeveelheid snel beschikbare koolhydraten.

Factoren die hierbij een rol spelen zijn onder andere: lichaamsgewicht, conditiescore, leeftijd, ras, trainingsniveau, genetische aanleg, insulinegevoeligheid, eerdere hoefbevangenheid, aandoeningen zoals PPID, EMS of PSSM.

Niet alleen het krachtvoer bepaalt hoeveel suiker en zetmeel een paard binnenkrijgt. Ook ruwvoer en gras leveren een belangrijke bijdrage. Daarom is het verstandig om altijd naar het totale rantsoen te kijken. Bij ruwvoer geldt bovendien: meten is weten.

Kleine hoeveelheden

Ook de manier waarop krachtvoer wordt gevoerd is belangrijk. Het spijsverteringsstelsel van een paard is niet gemaakt voor grote hoeveelheden krachtvoer in één keer. De dunne darm heeft namelijk een beperkte capaciteit om zetmeel te verteren.

Wanneer een paard een grote hoeveelheid zetmeelrijk voer per voerbeurt krijgt, kan een deel daarvan onverteerd in de dikke darm terechtkomen. Juist daar leven bacteriën die gespecialiseerd zijn in het afbreken van vezels. Wanneer grote hoeveelheden zetmeel in de dikke darm terechtkomen, kan dit de darmflora verstoren.

Daardoor kan de pH in de dikke darm dalen en wordt het risico op spijsverteringsproblemen en hoefbevangenheid groter. Niet alleen de totale hoeveelheid krachtvoer per dag is belangrijk, maar ook de hoeveelheid zetmeel per voerbeurt.

Let ook op gras en ruwvoer

Bij suiker denken veel paardeneigenaren direct aan krachtvoer, maar ook gras bevat suikers. Een belangrijke daarvan is fructaan. Fructaan is een type suiker dat gras onder invloed van zonlicht aanmaakt als tijdelijke energievoorraad. Vooral voor gevoelige paarden kan een hoge fructaan opname tijdens het weideseizoen problemen veroorzaken.

Doordat deze suikers verzuring in de dikke darm kunnen veroorzaken, kunnen goede darmbacteriën afsterven. Daarbij komen gifstoffen (toxines) vrij die via de bloedbaan de hoeven kunnen bereiken en daar een zeer pijnlijke ontsteking kunnen veroorzaken, waardoor een paard hoefbevangen raakt. Let daarom bij gevoelige paarden extra op zogenoemd stressgras. Dat ontstaat bijvoorbeeld wanneer het ‘s nachts koud is (onder de 7 à 8 °C) en overdag de zon schijnt.

Ook tijdens droogte of wanneer gras erg kort wordt afgegraasd, kunnen fructanen zich ophopen in de graspunten. De juiste voerkeuze hangt uiteindelijk altijd af van het totale rantsoen, de kwaliteit van het ruwvoer, de gezondheid, het management (zoals weidegang, beweging en de verdeling van het voer over de dag), de totale hoeveelheid voedingsstoffen én de arbeid van het individuele paard. Een gezond rantsoen begint dus niet bij één specifiek suiker- of zetmeelpercentage, maar bij het totaalplaatje.

Aansluiten op de behoefte

Wanneer het gaat om suiker en zetmeel in paardenvoeding bestaat er dus geen standaardoplossing. Het belangrijkste is dat de voeding aansluit bij de behoefte van jouw paard.

Een recreatiepaard heeft nu eenmaal andere voedingsbehoeften dan een topsportpaard, en een paard dat om gezondheidsredenen een rantsoen met een laag suiker- en zetmeelgehalte nodig heeft, vraagt om een andere voedingsstrategie dan een paard dat probleemloos een energie- en zetmeelrijker rantsoen kan benutten.

Goed voer begint daarbij met de juiste grondstoffen, een goede opneembaarheid en een voedingsadvies dat aansluit bij het individuele paard.

Horsefood ‘the best’

De paardenwereld is de afgelopen honderd jaar sterk veranderd. Daarmee zijn ook de voedingsbehoeften van paarden steeds duidelijker geworden. Met ruim 100 jaar ervaring volgt Horsefood ‘the best’ deze ontwikkelingen op de voet en ontwikkelt het voeders die aansluiten bij de uiteenlopende behoeften van paarden van vandaag.

Speciaal voor paarden die baat hebben bij een rantsoen met een laag suiker- en zetmeelgehalte biedt Horsefood ‘the best’ zes producten die hieraan voldoen: De Graanvrij-Mix, Happy Summer-Mix, Gastro ActiveCare-Mix, MultiBeet Senior-Mix, Pure Sensitive Brok en de Sunset Balance Korrel. Bekijk het assortiment of haal een gratis proefverpakking op bij een Horsefood-verkooppunt.