Column Henk Jan Vroom | “Accepteer het toch, als een paard ongeschikt is voor de sport!”

Brutaal gedrag

Ik neem aan dat iedereen die begint met paardrijden, dat doet uit liefde en ontzag voor dat grote dier met die lieve ogen. Het komt dan nog niet in je op om ooit dat paard te moeten slaan. Toch is dat wel een veelvoorkomende ontwikkeling. Wat begon met poetsen en knuffelen, mondt soms uit in brutaal gedrag. Misschien is het een gevolg van voorbeeldgedrag in de omgeving, of wordt het zelfs aangemoedigd door de instructeur, waardoor de grenzen vervagen. 

Een aanmoedigend tikje in het begin mondt na wat frustratie soms uit in regelrechte mishandeling. Terwijl de stalgenoten erbij staan en wat ongemakkelijk lachen, krijgt ‘dat lastige beest’ even een lesje. En het lijkt wel of degene die dat doet er zelf plezier in heeft. Op zijn minst heeft de dader al zijn of haar gevoel voor mededogen tijdelijk uitgezet.

Voor het bestwil van het paard?

Maar nu komt het ergste: de betreffende Australische ruiter erkende niet dat het verkeerd was, wat hij gedaan had. Nee, hij vertelde doodleuk dat het ‘voor het bestwil van het paard was’. Hoe kan je in hemelsnaam zo een gedachtekronkel maken? Hij beweerde dat het paard, na deze afranseling weer helemaal in de pas liep, en dat niet het paard, maar hijzelf slachtoffer was, nu het allemaal naar buiten was gekomen.

Je kunt best discussiëren over het gebruik van gepaste en matige dwang. Een tikje om een beenhulp te verduidelijken is nog geen mishandeling. Dat doen paarden immers onderling ook. Maar het idee dat je een paard tot prestaties kan brengen op basis van angst is een groot misverstand, dat al door Xenophon werd ontkracht. Iedere toeschouwer ziet de tekenen van stress die dat oplevert en dat is niet fraai.

Ze moeten er zelf ook lol in hebben

Terwijl er ook een andere manier is, waarbij je gebruik maakt van de natuurlijke neiging van een paard om te spelen. En ook de ‘will to please’ is ruim aanwezig. Zo zijn er genoeg ingrediënten om samen te gaan voor topprestaties, maar niet ieder paard is zo ingesteld. En als het paard jouw spelletje niet leuk vindt, moet je dat accepteren. Alleen grote gangen zijn onvoldoende basis voor topprestaties, ze moeten er ook lol in hebben.

Een paard dwingen om dansjes te doen waar het niet voor is toegerust is oneerlijk en onsportief. Daar ligt ook een belangrijke taak voor omstanders die zien als er iets mis gaat. In plaats van je ogen ervoor te sluiten, moet je diegene er op aanspreken. Het moet niet sociaal acceptabel zijn om een paard af te ranselen. Nooit!

Voor ieder paard geschikt ‘klusje’

En wat Nico betreft, het paard uit Australië: ik hoop dat zijn eigenaar inziet dat die een fout heeft gemaakt door hem naar deze beul te brengen en accepteert dat dit paard nu eenmaal niet geschikt is voor de sport. Wie weet doet ie het juist goed op buitenritten…voor ieder paard is er een geschikt klusje.