Column dressuurtrainer Henk Jan Vroom | “Hug your horse!”
25 december 2023, 08:00
Sport
Deze Engelse woorden drukken treffend uit hoe het contact met je paard zou moeten zijn: ‘Omarm je paard met je benen, zoals je je lieve moedertje omarmt, liefdevol en met gevoel’- dat zou de vertaling moeten zijn in goed Nederlands. Je benen zijn de enige lichaamsdelen die rechtstreeks in contact staan met je paard, waarmee je kan voelen en communiceren. Waarom zou je die afsteken?
Afgestoken benen Toch zie je veel ruiters met afgestoken benen door de baan gaan. Waarbij ze slechts korte beenhulpen geven als het paard niet voorwaarts is. Een straffende beenhulp die zegt ‘Run for your life !’, met een vluchtende paard als gevolg. Heel spectaculair om te zien, maar rijkunstig een gruwel. Door de naar voren gestoken benen (hakken láág!), zit de ruiter achterover op zijn of haar stuitje, achter de beweging van het paard. Het lijkt fraai, zo met een gestrekt lichaam iets achter de loodlijn, maar het belemmert de ruiter bij het geven van gewichtshulpen. Er blijven zo nog twee hulpen over: het been voor ‘gás’ en de teugels als rem en stuur.
Waardevolle communicatiemiddelen En dat, terwijl je twee waardevolle communicatiemiddelen hebt, waarmee je ook nog eens kunt waarnemen wat er met je paard gebeurt. Je voelt zijn ademhaling, zijn hartslag, zijn buiging en het belangrijkst: zijn bewegingsritme. Want hoe kan je taktmatige hulpen geven als je geen contact met je paard hebt?
Het fenomeen van het vluchtende paard, waarbij de teugels stuur en rem zijn en de sporen het gaspedaal, is sterk in opkomst. De modern gefokte paarden kunnen een vertekend beeld geven van een goed gaand paard, terwijl ze in werkelijkheid vaak met vaste rug en zonder verbinding lopen. Hoe harder voorwaarts, hoe minder het opvalt dat deze paarden rijkunstig niet in orde zijn. Dit gaat goed in de meer voorwaarts te rijden proeven, maar als échte verzameling gevraagd wordt, zie je de symptomen van het gebrek aan durchlässigkeit. Je ziet zweefdraf in plaats van verzamelde draf, teruggesprongen galopwissels en problemen bij simpelweg halthouden. Terwijl het juist deze moderne paarden zijn die door hun atletisch vermogen, in losheid gereden, het ballet kunnen tonen dat we zo graag zien.
Op of in je paard zitten Óp je paard zitten is gemakkelijker dan ín je paard zitten en veel ruiters leren het verschil niet. Als je nooit ervaren hebt hoe licht de hulpen kunnen zijn als je gebruik maakt van kleine balansverschillen, dan is het logisch dat je af en toe een schop of ruk geeft…weet jij veel… Een goede instructeur kan je helpen dat gevoel te krijgen.
Ik kom veel paarden tegen die bang gemaakt zijn voor het been en daardoor geen vriendelijk aanliggend been meer kunnen accepteren. Laat staan subtiele beenhulpen in het ritme van de beweging. Het duurt lang, voordat deze paarden weer vertrouwen in het been hebben en het niet op een lopen zetten bij de minste kuitdruk. Nog moeilijker is het, om dan het vertrouwen in de mond te herwinnen. Paarden die een staande of losse hand gewend zijn en zich daartegen gewapend hebben, zullen niet gauw meer een fijne aanleuning nemen.
Je ziet geen hulpen Kijk eens naar de beelden van de échte topruiters…kijk daar eens goed naar…je ziet geen hulpen. Deze ruiters zijn één met hun paard. Zij omarmen hun paard en hun paard richt zich helemaal op de kleinste bewegingen van de ruiter. Even licht aanspannen van de kuit, binnenheup iets zwaarder, inademen…en dan gebeurt het. De inzet van een spectaculair appuyement over de hele diagonaal. Volledig ontspannen, swingend door het paardenlichaam. Daar kan jij ook naar streven…als je begint met je paard te omarmen.