Column Tineke Bartels: ‘Alleen trens niet per definitie paardvriendelijker’

27 oktober 2017, 00:00 Dressuur Dressuurruiters bij de Junioren en de Young Riders zijn verplicht om met stang en trens te rijden, zowel internationaal als nationaal. Een opvallende regel, aangezien de KNHS bij de senioren tot en met de Grand Prix het ook toelaat om slechts met trens te rijden. Tineke Bartels, voormalig jeugdbondscoach, laat haar licht hierover schijnen.   €˜Misschien is het niet zo spannend voor een column, maar ik heb hier eerlijk gezegd geen €˜voor of tegen' mening over. Ik denk dat de regels voor de senioren ooit zijn aangepast door druk van de buitenwereld wat betreft dierenwelzijn. Maar op alleen trens rijden is niet per definitie paardvriendelijker. Daar heb ik wel een duidelijke opinie over.' €˜Het heeft allemaal met correct paardrijden te maken. Je moet als ruiter fijngevoelig zijn en dat kan dan als het goed is ook op stang en trens. Als je de jeugd op de juiste manier wilt opvoeden, moeten ze ermee overweg kunnen en vooral ook weten hoe een stang inwerkt. Ruiters moeten sowieso eerst op trens alles kunnen en vervolgens door een fatsoenlijke teugelvoering onderscheid kunnen maken tussen de twee bit-ten. Iedereen in de sport moet uiteindelijk een stang kunnen bedienen zoals die bediend hoort te worden. Dan is het ultieme gevoel met stang en trens zeker mogelijk. De stang kan leiden tot een betere afstemming en verfijning van de rijderij is toch het doel.'

Taak van de trainer

€˜Degenen die goed op trens kunnen rijden, moeten dat ook op stang en trens kunnen. Daarom keur ik de verplichting niet af of goed, ik ben niet zo zwart-wit. Bij de jeugd moet er naar gestreefd worden om de ruiters op te leiden voor de rest van hun leven. Daar hoort rijden met de stang en trens ook bij. Ze moeten vanuit dat oogpunt geschoold worden en dat is vooral de taak van de trainer. Ik heb in de tien jaar dat ik bondscoach was altijd enorme moeite gehad om aan de jonge talenten uitgelegd te krijgen dat de tijd bij de jeugd minder belangrijk is dan de gehele carrière daarna. Terwijl op die leeftijd het geduld om echt goed de basis onder de knie te krijgen van het grootste belang is. Als je stappen overslaat om nu te kunnen pres-teren, krijg je geheid problemen als je ouder bent en hogerop wilt komen.'

€˜Ambities mogen niet de overhand hebben'

Juniorenperiode te kort

€˜Het is eerder een probleem dat de periode bij de Junioren zeer kort is, slechts twee jaar. Gedreven door de ambitie om op hun zestiende al mee te willen doen in deze klasse en maar kort de tijd te hebben, zie je het gebeuren dat sommige jongens en meisjes er eigenlijk nog niet klaar voor zijn om met stang en trens te rijden, maar toch gaan starten. Vroeger was het toegestaan om wedstrijd te rijden op een trens met twee teugels. Een dubbele teugelvoering is namelijk al een kunst op zich. Op die manier kon je er vast mee oefenen. Nu wil ik absoluut niet prediken dat we daar naar toe terug moeten, maar het geeft wel aan dat er niet te licht gedacht moet worden over het rijden met twee bitten en teugels. We zijn het er inmiddels gelukkig allemaal over eens dat er meer harmonie moet komen tussen ruiter en paard in de dressuur. Dan is het logisch om de jeugd wat meer tijd te geven om daar aan te werken en dat echt goed te leren.'

Opleiden voor de het leven

€˜natuurlijk is de ruiter van verschillende factoren afhankelijk, zoals het paard en de instructeur. Maar ik geloof dat ieder paard met een correct exterieur en drie goede gangen op het niveau van Prix St George moet kunnen komen. Als de basis op trens voor elkaar is, moet ook ieder paard op stang en trens kunnen lopen. Echter voor iedere ruiter geldt dat je realistisch moet zijn over je eigen kunnen en dat van je paard. En geen haast moet hebben, omdat je graag zo snel mogelijk hoge resultaten wilt behalen. Ambities mogen niet de overhand hebben en de ontwikkeling van het paard of de ruiter in de weg staan. Vooral bij de jeugd is dat van groot belang. Als dat betekent dat je nog even moet wachten met starten, zal het levenslang zijn vruchten afwerpen. Geduld loont, en dus vind ik dat het reglement over optoming niet per se hoeft worden aangepast. Het is de verantwoordelijkheid van de ruiter zelf om in te schatten of de combinatie er klaar voor is om met stang en trens te rijden.' Tekst: Tineke Bartels i.s.m. Koosje Mulders Foto: Digishots