Maagzweren bij paarden: alles wat je moet weten

In dit artikel leggen we het uit.

Wat zijn maagzweren?

Een maagzweer is een beschadiging van het maagslijmvlies. Dit slijmvlies beschermt de maagwand tegen het maagzuur dat nodig is om voedsel te verteren. Als deze bescherming niet goed werkt of het zuur te lang inwerkt, kunnen er wondjes of zweren ontstaan.

De maag van een paard bestaat uit twee delen: het bovenste (niet-kliergedeelte) en het onderste (kliergedeelte). Maagzweren komen het vaakst voor in het bovenste deel, waar geen bescherming is tegen maagzuur.

Hoe ontstaan maagzweren?

Paarden zijn van nature gebouwd om de hele dag kleine beetjes te eten. Hun maag maakt 24 uur per dag maagzuur aan, ook als er geen voedsel binnenkomt. In de natuur zou een paard bijna continu ruwvoer eten, waardoor het zuur geneutraliseerd wordt.

In de praktijk ziet het leven van veel paarden er anders uit. Lange periodes zonder voer, intensieve training, stress, transport en krachtvoer zijn allemaal risicofactoren voor het ontstaan van maagzweren.

Belangrijke oorzaken op een rij:

- Te weinig of onregelmatig ruwvoer 

- Veel krachtvoer of zetmeelrijk voer 

- Lange peridoes zonder eten 

- Stress (bijvoorbeeld op stal of tijdens transport) 

- Zware training zonder voer vooraf 

- Langdurig medicijngebruik, zoals pijnstillers

Wat zijn de symptomen?

Maagzweren zijn van buiten niet te zien, maar kunnen zich uiten in allerlei vage klachten. Het is belangrijk om alert te zijn op veranderingen in gedrag of prestaties.

Veelvoorkomende signalen zijn:

- Slechte eetlust of kieskeurig eten 

- Vermageren ondanks voldoende voer 

- Chagrijnig of gevoelig bij poetsen, vooral rond de buik 

- Slecht presteren, snel verzet bij het rijden 

- Gapende bewegingen of veel likken en kauwen zonder voer 

- Koliekachtige symptomen, vooral na het eten

Let op: niet elk paard met een maagzweer laat alle symptomen zien. Bij twijfel is het altijd verstandig om een dierenarts in te schakelen.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De enige manier om zeker te weten of een paard maagzweren heeft, is via een gastroscopie. Bij dit onderzoek wordt met een slang met camera in de maag gekeken. Zo kunnen de zweren zichtbaar worden gemaakt en beoordeeld op ernst.

Op basis van deze diagnose kan een passende behandeling worden gestart.

Wat is de behandeling?

De standaardbehandeling bij maagzweren bestaat uit het geven van maagzuurremmers, zoals omeprazol. Dit medicijn vermindert de aanmaak van maagzuur, zodat de maagwand kan genezen.

Afhankelijk van de ernst van de zweren duurt de behandeling enkele weken tot maanden. Soms worden aanvullende middelen gegeven, zoals maagbeschermers of supplementen met algen, klei of kruiden.

Daarnaast is aanpassing van het management essentieel om herhaling te voorkomen.

Wat kun je doen om maagzweren te voorkomen?Voorkomen is beter dan genezen. Een goed voermanagement en stressarm stalmanagement helpen de kans op maagzweren sterk te verkleinen.

Belangrijke tips:

1. Zorg voor voldoen ruwvoer. Idealiter krijgen paarden 1,5% tot 2% van hun lichaamsgewicht per dag aan hooi of voordroogkuil, verspreid over de dag. 

2. Voer kleine porties krachtvoer. Grote hoeveelheden krachtvoer verhogen de kans op zuurproductie. 

3. laat je paard nooit trainen op een lege maag. Geef voor het rijden wat hooi of een handje luzerne om de maag te beschermen. 

4. Verminder stress. Vaste routines, voldoende sociaal contact en beweging zijn essentieel. 

5. Let op bij transport en wedstrijden. Zorg voor rustmomenten, voldoende ruwvoer onderweg en vermijd lange vastenperiodes. 

6. Gebruik supplementen waar nodig. Sommige paarden hebben baat bij ondersteunende middelen, bijvoorbeeld op basis van lecithine, pectine of bufferende stoffen. 

Tot slot

Maagzweren zijn vervelend voor het paard en kunnen grote invloed hebben op welzijn en prestaties. Gelukkig zijn ze goed te behandelen en met het juiste management ook te voorkomen. Herken jij symptomen bij je paard? Neem dan contact op met je dierenarts. Met aandacht en zorg kun je veel doen voor een gezonde paardenmaag.