Gebitsverzorging bij paarden: wat het gebit zegt over gedrag en prestaties
28 oktober 2025, 10:00
Verzorging
Opvallend
Een paard dat het bit niet aanneemt, met zijn hoofd schudt of moeite heeft met stelling… Vaak wordt er gedacht aan een probleem in de training of aan het zadel. Maar wist je dat het gebit een grote rol kan spelen in het rijgedrag van je paard? In dit artikel lees je waarom gebitsverzorging essentieel is, hoe je problemen herkent en wat een tandarts voor je paard kan betekenen.
Waarom is het paardengebit zo belangrijk? Het gebit van een paard groeit levenslang en slijt door het kauwen op ruwvoer. In de natuur zorgt dit voor een natuurlijke balans, maar in onze huisvesting met hooi, krachtvoer en weinig variatie, ontstaat die slijtage vaak ongelijk. Hierdoor kunnen scherpe haken, ongelijke kiezen of zelfs ontstekingen ontstaan.
Een probleem in het gebit kan leiden tot:
Pijn in de mond of kaak Problemen met het aannemen van het bit Verminderd kauwen en afname van eetlust Scheve bespiering of spanning in de hals Gedragsproblemen, zoals staken of verzet Veelvoorkomende gebitsproblemen 1. Scherpe randen of haken
Deze ontstaan vaak op de kiezen, door ongelijke slijtage. Ze kunnen wondjes veroorzaken aan de binnenkant van de wangen of tong.
2. Wolfstanden
Kleine tandjes vóór de kiezen die pijnlijk kunnen zijn in combinatie met een bit. Niet elk paard heeft ze, maar als ze gevoelig zijn, moeten ze worden verwijderd.
3. Onregelmatige slijtage
Bijvoorbeeld een trapsgewijs gebit, golfvorm of haak achteraan. Dit belemmert de kaakbeweging en dus ook het rijden.
4. Losse of rotte tanden
Komt vaker voor bij oudere paarden. Dit kan zorgen voor stank, pijn en slechte opname van voer.
5. Overbeet of onderbeet
Een scheve stand van de snijtanden zorgt voor extra belasting op de kiezen. Vroegtijdige correctie kan problemen voorkomen.
Signalen van gebitsproblemen Gebitsproblemen zijn niet altijd direct zichtbaar. Let op subtiele veranderingen zoals:
Kantelen van het hoofd tijdens het rijden Moeite met nageven of aanleuning Knarsetanden of gapen Eten morsen of lang kauwen Onverklaarbare spanning in nek of kaak Bit vastpakken of juist ‘vluchten’ voor contact Slechte bespiering aan één kant van de hals of kaak Ook gedragsproblemen zoals bokken, steigeren of stoppen bij het aandraven kunnen (deels) door gebitspijn komen.
Wanneer laat je het gebit controleren? Als basisregel geldt: laat het gebit van je paard minstens één keer per jaar controleren door een erkende paardentandarts of dierenarts met tandheelkundige ervaring.
In deze gevallen is vaker controleren aan te raden:
Bij jonge paarden in de wisselperiode (2,5 tot 5 jaar) Bij oudere paarden (vanaf ±18 jaar) Bij sportpaarden die met bit en hoofdstelling werken Na tandproblemen, extracties of andere ingrepen Bij gedragsveranderingen of eetproblemen Een goede gebitsbehandeling is pijnloos en gebeurt meestal met een lichte verdoving. De tandarts gebruikt een speciaal speculum (mondklem) en elektrische vijlen om het gebit gelijkmatig te corrigeren.
Wat is het effect van een gezond gebit? Paarden met een verzorgd gebit:
Kauwen beter en nemen hun voer efficiënter op Reageren soepeler op teugelhulpen Hebben minder spanning in kaak, hals en rug Zijn prettiger in de omgang én in het werk Presteren beter in de sport door meer comfort Voor jonge paarden is een goede start van het gebit extra belangrijk. Wie op tijd laat controleren, voorkomt latere problemen.
Tot slot Het gebit van je paard verdient net zoveel aandacht als zijn hoeven, rug of voeding. Veel gedrags- en rijproblemen blijken bij nader inzien een tandheelkundige oorzaak te hebben. Door regelmatige controles, goed observeren en samenwerking met een specialist kun je veel ongemak voorkomen en het welzijn plus de prestaties van je paard aanzienlijk verbeteren.