Welke factoren beinvloeden de kwaliteit van paardensperma?

28 november 2015, 00:00 Algemeen Niet alle hengsten zijn gelijk en dit telt ook voor de vruchtbaarheid van het dier. Soms gebeurt het dat de populairste hengst een minimale hoeveelheid sperma kan leveren voor de fokkerij, terwijl een relatief onbekende hengst zijn eigenaren bijna een overschot bezorgd. Welke factoren bepalen de hoeveelheid spermaproductie voor een hengst? Tijdens een congres in het Mexicaanse Guadalajara behandelde professor Ed Squires dit onderwerp. Volgens hem spelen de leeftijd, het seizoen, het formaat van de testikelen en de hoeveelheid dekkingen een grote rol. Leeftijd: ‘De meeste hengsten beginnen met dekken wanneer zij drie jaar of ouder zijn. Paarden zijn echter pas op vijf a zesjarige leeftijd sexueel volwassen. De kwaliteit sperma kan na een periode van veel dekken flink afnemen. Soms gebeurt dit al op twaalfjarige leeftijd, maar soms komt het ook pas voor na het 20ste levensjaar. Het is daarom belangrijk om voor aanvang van ieder dekseizoen de kwaliteit van het sperma te laten controleren door een veterinair.’ Seizoen: In sommige landen begint het dekseizoen al in februari, terwijl op andere locaties het vruchtbare seizoen niet voor het einde van de lente start. ‘De hoeveelheid sperma halveert tijdens de winter omdat de hoeveelheid daglicht drastisch afneemt. Een hengst zal daarom vruchtbaarder zijn in de lente en zomer. Een fokker kan zorgen voor een toename door het paard vanaf midden december onder kunstlicht te plaatsen. Toch is dit niet altijd een goede oplossing, omdat het er ook voor zorgt dat de kwaliteit van het sperma sneller afneemt, waardoor zowel hengstenhouders als fokkers laat in het seizoen alsnog in de problemen kunnen komen.’ Ejaculaties: Een hengst kan maar een beperkte hoeveelheid sperma produceren, dus het is logisch dat te vaak dekken ervoor zorgt dat de hoeveelheid zaadjes afneemt. Voor het beste resultaat kan een hengstenhouder er daarom voor kiezen om het paard om de dag te laten dekken. ‘In de natuur is de hormonale huishouding van de hengst -de sexdrive- verantwoordelijk voor de hoeveelheid keren dat het dier kan dekken. In het wild dekt een hengst dan ook gemiddeld drie keer per dag.’ Sexdrive: Wat bepaalt dan de sexdrive van een hengst? ‘We weten dat een jonge hengst flink kan schrikken wanneer het tijdens het dekken pijn ervaart, bijvoorbeeld door een trap van een merrie of de hoogte van het fantoom. Dit kan een negatieve impact hebben op de sexdrive van de hengst. Het is nog niet duidelijk hoe we dit positief kunnen beïnvloeden, maar diverse onderzoeken concentreren zich momenteel op dit euvel,’ aldus Squires. Bron: Hoefslag/The Horse Foto: Remco Veurink