Blessures voorkomen of genezen: Koelen

12 november 2018, 00:00 Algemeen Koelen als een paard een blessure heeft of dreigt te krijgen, is best een complex verhaal. De een vindt dat je altijd moet koelen, de ander zweert juist bij warm houden van een geblesseerde plek. Met Charlotte van de Pouw van ruitersportwebshop DocHorse proberen we tot een logisch verhaal te komen. Wanneer is het noodzakelijk om te koelen? €˜Het advies is om te koelen bij een zwelling op het paardenbeen of elders op het lichaam, of  ter preventie van blessures. Als je koelt, trekt het weefsel bij de verdikking samen. Afvalstoffen worden samen met het vocht dat zich had opgehoopt afgevoerd en dat is positief voor de genezing.

‘Vermindert de zwelling, dan komt er ruimte voor gezond €˜reparatiemateriaal', zodat  de blessure sneller herstelt.’

Een veelgehoord en opgevolgd advies is ook dat je koelt om blessures te voorkomen, bijvoorbeeld als  de benen erg warm zijn. Zo verklein je de kans op dikke benen en dus op ontstekingen. Koelen kan niet alleen zwellingen verminderen, maar ook pijn. Wanneer zenuwen gekoeld worden, zijn ze immers minder gevoelig.' Op welke manieren kun je  een aangetaste plek koelen? €˜Een zwelling ten gevolge van bijvoorbeeld een trap tegen de schouder kun je alleen maar koelen met koud, stromend water. Voor een verdikking op het paardenbeen - dus een pees, spronggewricht of knie - kun je naast stromend water gebruik maken van hulpmiddelen, zoals boots met coolpacks. Vermindert de zwelling, dan komt er ruimte voor gezond €˜reparatiemateriaal', zodat  de blessure sneller herstelt.'

TIPS

• Koel liever vaker en korter dan één keer langdurig
• Overleg met de dierenarts
• Lees de gebruiksaanwijzing
• Let op als je paard gevoelig is voor mok

Minder doorbloeding

Kan koelen ook nadelige gevolgen hebben? €˜Het nadeel van koelen is dat bloedvaten vernauwen. Je krijgt dus minder doorbloeding. Het is daarom beter om vier keer twintig minuten dan één keer een uur te koelen. Aan de andere kant moet  je ook weer niet te kort koelen, want dan worden de aangetaste weefsels niet bereikt.'

‘Koelen met water is tijdrovend en paarden krijgen er een weke huid van.’

Kun je voorbeelden geven van verkoelende middelen? €˜Water is de meest bekende en gebruikte manier: goedkoop, maar  nadeel is dat water nooit zo koud wordt als ijs. Verder is koelen met water tijdrovend en krijgen paarden er een weke huid van. Veel ruiters maken gebruik van coldpacks, al dan niet in combinatie met boots. De Ice Vibe Boots van Horseware zijn de meest innovatieve boots op de markt. Deze bevatten coldpacks, maar ook een trilpaneel. Zo kan je koelen en hou je toch de door- bloeding op gang. Dan heb je  de Equifit Gel Compressie Boots,  die opgepompt kunnen worden waardoor ze tegendruk geven en zich vormen naar het paardenbeen. Op die manier wordt elk hoekje en gaat-je van het - minder egale - been bereikt. Daarnaast zijn er meer standaard varianten op  de markt, zoals cold-packs in combinatie met een bandage of een boot om de coldpacks op hun plaats te houden.' Zijn er do's en don'ts op het gebied van koelen?  €˜Ik noemde al dat zeer langdurig koelen niet het gewenste effect heeft; liever vaker en korter (maar minimaal twintig minuten) koelen. Is de zwelling na een aantal dagen of weken niet minder geworden, overleg dan altijd met je dieren- arts over het vervolgtraject. Bij  een heftige blessure is het moment waarop niet gekoeld, maar juist de doorbloeding gestimuleerd moet worden, lastig te bepalen. Een scan of echo door de dierenarts schept duidelijkheid over de benodigoede behandeling. Verder kun je niet alle koelmiddelen direct op de huid toepassen. Bij sommige methodes moet je eerst een katoenen doek  om het been wikkelen voordat  een coolpad gebruikt kan worden in verband met verbranding van  de huid. Lees dus altijd goed  de gebruiksaanwijzing. En is je paard gevoelig voor mok, kies dan voor cooling boots in plaats van koelen met water.' Floor van Kempen dressuuramazone: €˜Koelen is een belangrijk onderdeel van mijn dagelijks stalmanagement. Vooral bij jonge paarden die intensief getraind worden en zich volop ontwikkelen, merk ik dat de belasting op pezen en gewrichten groot is. Tijdens  de training ontstaat er door belasting altijd beschadiging van het weefsel. Ook al zie en voel je dit niet, het zit er toch.' Om de kans op een blessure te verkleinen, koelt Van Kempen de benen altijd preventief. €˜Door het koelen wordt  een zwelling verminderd; dit zorgt voor een snelle afvoer van opgehoopt vocht en afvalstoffen en zo draag je bij aan het herstel en verklein je de kans op blessures. Ik gebruik hiervoor de Ice-Vibe boots van Horseware. Die vind ik makkelijk in gebruik omdat ik de paarden hiermee na de training op stal kan zetten. De cold packs komen vloeibaar uit de vriezer, zodat ze meteen mooi om  de benen vormen. Voordeel vind ik ook dat ze trillen, zodat je toch de doorbloeding op gang houdt.' Meer weten? Kijk op www.dochorse.nl. Bron: Hoefslag / Overname niet toegestaan Foto boven: Istock Foto midden: Dochorse