Verantwoord gokken in Nederland: Trends en druk van gecentraliseerde limieten

Deze tools hebben de online casino-industrie in Nederland er veel veiliger op gemaakt. Het percentage jongeren dat excessief spelgedrag vertoont is flink gedaald. Dit is te danken aan een aantal tools, van speellimieten tot het CRUKS-register. Er zijn echter ook zorgen. Lees in dit artikel over de laatste ontwikkelingen op gebied van verantwoord gokken.

• Verantwoord gokken als modewoord
• Trends op gebied van verantwoord spelen
• De effecten van gecentraliseerde spelers limieten
• Conclusie: spanningsveld tussen limieten en spelers vrijheden

Verantwoord gokken als modewoord

Trending topic momenteel is verantwoord gokken. Zelfs de beste weddenschappenites in Nederland, vermeld door Oplichting.com, kunnen zich er niet meer vestigen met licentie. Niet voordat ze voldoen aan de zorgplicht van de Kansspelautoriteit. Deze toetst voor het verstrekken van vergunningen dan ook of de vereiste instrumenten in huis zijn.

Dat verantwoord gokken een modewoord is geworden, is niet zonder reden. De online casinomarkt in Nederland is in korte tijd zeer snel gegroeid. Na de legalisering van online gokken in 2021, is het Bruto Spelresultaat (BSR) van de markt in een jaar met grofweg 50% gegroeid. Een jaar later steeg dit resultaat minder snel, maar nog steeds zo’n 30%. 

Dat aan de extreme groei een einde is gekomen, dat komt door de recente maatregelen die zijn genomen door de Nederlandse Kansspelautoriteit. Een van de eerste maatregelen al kort na de legalisering was de beperking van kansspelreclame in het openbaar. Met de nieuw ingestelde maatregelen, is van excessief spel hierdoor nauwelijks meer sprake.

De regels van de overheid richten zich vooral op jongere spelers omdat deze het meest kwetsbaar zijn om ten prooi te vallen aan de verleidingen van online gokken. Statistieken spreken bovendien voor zich. Terwijl de Nederlandse bevolking maar voor 10% uit jongeren tot 24 bestaat, is 22% van alle casino accounts in bezit door spelers jonger dan 24 jaar oud.

Trends op gebied van verantwoord spelen 

1. Betrokkenheid van gespecialiseerde instanties

In hun preventiebeleid werken Nederlandse online casino’s steeds intensiever samen met gespecialiseerde instanties zoals Jellinek, Stichting AGOG, Loket Kansspel, CRUKS en nog veel meer andere instanties. Zo kunnen spelers die excessief spelgedrag vertonen, onmiddellijk in contact komen met daartoe gespecialiseerd en toegewijd zorgpersoneel. 

Heeft een speler excessief spelgedrag vertoond? Dan kan diegene het CRUKS-register worden aanbevolen. Dit is een register waarin alle probleemspelers worden geregistreerd, die daardoor geen toegang meer krijgen tot het casino. Na een bepaalde afkoelperiode van minimaal 6 maanden krijgen spelers de mogelijkheid om terug te keren naar deregistratie. 

1. Limieten en monitoring van spelers gedrag

In oktober 2024 is het ook verplicht geworden dat online casino’s hun bezoekers een maximale speellimiet geven. Zo krijgen spelers bij toegang tot het casino de mogelijkheid om een speellimiet te kiezen. Overstijgt deze speellimiet €350 (of €150 voor jongeren tot 24 jaar), dan moet er een controlegesprek worden gevoerd tussen speler en online casino.

Daarnaast is er ook nog de netto stortingslimiet van €700 (of €300 voor jongeren tot 24 jaar), wat een wettelijke maximale grens is voor iedere speler. Wil een bepaalde speler nog meer inzetten dan dat? Dan moet diegene via een inkomensverklaring aan kunnen tonen dat hij of zij financieel draagkrachtig genoeg is om hierdoor niet in de problemen te geraken. 

1. Kansspelreclame verder aan banden

Binnen een jaar na de legalisering van online gokken in Nederland, werden de eerste maatregelen genomen door de overheid. Het begon met een simpele beperking op kansspelreclame in de openbare ruimte (radio, internet, tv). Later werd deze maatregel verder aangescherpt met de wet met op het verbod van ongerichte reclame (ORKA). 

Deze wet ORKA schreef voor dat online casino’s geen ongerichte reclame meer mochten publiceren. Onder andere, mocht er alleen nog maar reclame op het internet bestaan wanneer de site in kwestie kan aantonen dat het merendeel van de bezoekers ouder dan 24 jaar oud is. Ook stelde deze een verbod in op sponsoring van sportclubs- en competities.

1. Meldingen over speelgedrag

Online casino’s hebben sinds oktober 2024 ook te maken gekregen met een beleidsregel die eisen stelt aan de software van een gokbedrijf. Zo moet er bijvoorbeeld beter gekeken worden naar spelers gedrag door bepaalde indicatoren te monitoren. Op die manier kunnen spelers een melding krijgen die hen beter bewust kan maken van hun spelgedrag. 

Een van de voorbeelden is de melding die spelers krijgen op het moment dat er meer dan 30 minuten gegokt is achter een speelautomaat. Verder zal er ook een pop-up verschijnen indien er tenminste 50% van de limiet is bereikt. Bovendien wordt er bij gokkasten onder de aandacht gebracht wat de laagst mogelijke inzet is, in plaats van de meest kansrijke inzet.

Effecten van Gecentraliseerde Spelerslimieten

Het was vallen en opstaan, maar de maatregelen van de Kansspelautoriteit zijn in 2024 in werking getreden en tonen nu al effect. De Monitoringsrapportage Online Kansspelen 2024 is onlangs weer gepubliceerd en toonde een aantal belangrijke inzichten. Bijvoorbeeld dat de hoogte van de gemiddelde verliezen van spelers is afgenomen. 

Waar spelers eind 2023 nog gemiddeld €160 per maand verloren, is dit bedrag eind 2024 gedaald naar €148. Veel spelers verloren bovendien meer dan €1000 per maand in 2023, zo’n 4% van alle spelers. Ook dit percentage is gedaald in 2024 naar iets meer dan 1%. Dit zijn statistieken die de Kansspelautoriteit van harte welkom heet in deze tijden van onrust.

De totale online casinomarkt in Nederland is wederom gegroeid van 2023 op 2024 met zo’n 6%. De tweede helft van 2024 toonde echter een bescheiden daling, wat door de beleidsmakers wordt toegeschreven aan de ingestelde maatregelen. Vooral de verplichte overkoepelende speellimieten worden beschreven als een van de belangrijkste bijdragers. 

Het belangrijkste doel van de maatregelen is altijd geweest om kwetsbare spelers, waaronder jongeren tot 24 jaar, het beste te kunnen beschermen. Een belangrijke conclusie uit de Monitoringsrapportage 2024 was dat het aantal spelers bij legale casino’s gelijk is gebleven. Maar tegelijkertijd werd meer Nederlands geld ingezet bij buitenlandse casino’s.

Conclusie: Spanningsveld tussen limieten en spelers vrijheid

Daar ligt ook meteen het spanningsveld tussen regulering en verantwoord gokken enerzijds, en vrijheid van spelers anderzijds. De Monitoringsrapportage 2024 heeft aangetoond dat er 50% meer geld naar buitenlandse casino’s gaat. Daar zitten ook casino’s tussen die geen kansspellicentie hebben dus dit levert een enorm risico op voor de Nederlandse spelers.

Het lijkt erop dat er positieve effecten zijn te merken aan de laatste maatregelen. Het is duidelijk dat spelers van jonger dan 24 beschermd moeten worden tegen online casino’s. Immers loopt deze groep statistisch gezien een groot risico om excessief te spelen. De vraag blijft of de regels van de Rijksoverheid de juiste snaar zullen raken, of juist averechts werkt.