Rhinopneumonie

Rhinopneumonie

0 1285
neus algemeen
Foto: Jessica Pijlman

Als een merrie haar veulen aborteert of wanneer paarden om onduidelijke redenen verlammingsverschijnselen gaan vertonen en zelfs bij verkoudheidsverschijnselen, slaat de angst veel paardenhouders om het hart. Want het paard zal toch geen rhino hebben? Rhino, oftewel rhinopneumonie is een ziekte die veroorzaakt wordt door het Equine Herpes Virus (EHV). Dit virus is wijd verspreid in de paardenpopulatie op de hele wereld. Er zijn twee varianten, EHV1 en EHV4, welke beide verschillende vormen van rhinopneumonie veroorzaken. Als rhino gediagnosticeerd wordt, is er vaak sprake van een uitbraak; meerdere zieke paarden op een stal vertonen vergelijkbare verschijnselen.

Drie vormen van rhinopneumonie

Rhinopneumonie kan zich uiten in zeer uiteenlopende symptomen. Deze worden ingedeeld in drie groepen:

  1. Verkoudheidsvorm
    Een paard kan één of meerdere van deze symptomen tegelijk hebben. Paarden kunnen hoesten en/of heldere neusuitvloeiing hebben, plotseling dikke benen krijgen, een wisselend verhoogde lichaamstemperatuur hebben en een verminderde eetlust vertonen. Meestal zijn al deze symptomen binnen een week weer verdwenen als het paard wat rust krijgt. Soms zien echter andere ziekteverwekkers kans zich in het lichaam te nestelen waardoor het paard langer ziek is. De besmetting van het paard heeft meestal 2 tot 10 dagen voor het optreden van de verschijnselen plaatsgevonden.
  2. Abortusvorm
    Bij besmetting met het EHV1-virus kunnen uiteraard alleen bij drachtige merries symptomen van de “abortusvorm” optreden. Hoewel de naam doet vermoeden dat het alleen om het aborteren van een vrucht gaat en de veulens in veel gevallen inderdaad te vroeg en dood geboren worden, krijgen merries met deze vorm van rhino soms toch levende veulens. Deze zijn dan echter erg slap bij de geboorte en kunnen vaak slecht of niet staan, drinken te weinig en gaan meestal binnen enkele dagen dood. Merries die aborteren of een slap veulen krijgen met rhinoverschijnselen zijn minstens twee weken daarvóór besmet met het virus.
  3. 3.   Neurologische vorm
    Deze variant komt gelukkig weinig voor, maar heeft altijd grote consequenties omdat het centrale zenuwstelsel wordt aangetast. De verschijnselen zijn niet bij ieder paard hetzelfde en treden, in tegenstelling tot de abortusvorm, snel (binnen 1 tot 14 dagen) op na de infectie. Het meest voorkomende symptoom is een slechte coördinatie van de bewegingen van de benen. Heel vaak komen verlammingen voor.
Het EHV-virus

Het EHV-virus is een herpesvirus. Herpesvirussen hebben enkele eigenschappen die het voor ons en het paard lastig maken om het virus de baas te blijven. Deze virussen wekken in het lichaam van het besmette dier weinig afweer op en die afweer blijft dan ook nog maar kort in stand. Ook vaccinaties tegen EHV-virussen zijn maar kort werkzaam. Daarnaast blijft het virus bij alle geïnfecteerde paarden “slapend” in het lichaam aanwezig en kan het, op momenten dat de weerstand van het dier laag is, weer actief worden. Buiten het lichaam kan het virus gelukkig niet lang overleven. Het advies is dan ook om handen en kleren goed te wassen en te drogen en om materialen en stallen goed te reinigen en te desinfecteren (zie desinfectieprotocol EHV).

In Nederland heeft bijna 100% van de paarden afweerstoffen tegen EHV4 en ongeveer 30% van de paarden heeft ook afweerstoffen tegen EHV1. Dat betekent dus dat ook jouw paard zeer waarschijnlijk het rhinovirus bij zich draagt.

Behandeling

Voor de behandeling van dieren met rhino zijn we beperkt tot het ondersteunen van de lichaamsfuncties en het voorkomen van problemen die vaak ontstaan als gevolg van rhino. Er zijn voor paarden geen middelen beschikbaar die het EHV-virus doden of remmen. De paardendierenarts zal een passende behandeling instellen.

Meer weten over overdracht van het EHV-virus, diagnose, prognose en behandeling?
Lees hier het volledige artikel Rhinopneumonie op Paardenarts.nl 

Meer over de auteur:
Floor Bernard (paardenarts en auteur bij Paardenarts.nl): “Sinds ik in 1989 mijn dierenartsdiploma in Utrecht heb behaald, ben ik werkzaam geweest als paardendierenarts in diverse praktijken in Nederland. Na het opzetten van de eerste professionele Kraamkliniek voor paarden heb ik bij de buitenpraktijk van de Faculteit Diergeneeskunde in Utrecht gewerkt. Een mooie kans om mijn kennis te vergroten en ervaringen uit de praktijk te delen met specialisten. Sinds medio 2013 werk ik met mijn collega Jessica Bakker in Paardenpraktijk Utrecht. Mijn interesse is brééd en gericht op het gehele dier en zijn omgeving. Preventie, voortplanting en tandheelkunde maken mij éxtra enthousiast.”

De Hoefslag publiceert wekelijks een actueel artikel van Paardenarts.nl; het onafhankelijke platform voor paardenhouders en paardenartsen waar men (betrouwbare) informatie over paardengezondheid en -welzijn kan vinden. Paardenarts.nl schrijft in samenwerking met paardenartsen en specialisten veterinaire artikelen. Naast de Veterinaire Kennisbank biedt Paardenarts.nl handige tools voor paardenhouders zoals de Paardenarts Locator en de Ent-herinnering. Via een nieuwsbrief en Facebook blijft men op de hoogte van nieuwe en seizoensgerelateerde artikelen.  

Foto: Jessica Pijlman

Reacties