Tags Posts tagged with "welzijn"

welzijn

protocol extreme weersomstandigheden voor paarden

Het wordt de komende dagen warmer dan 27 graden in de Bilt en de rest van Nederland, ook aan de kust en op de Wadden. Om deze reden is het Nationaal plan voor veetransport en het protocol extreme weersomstandigheden voor paarden in werking gezet. Dit betekent dat er extra maatregelen worden genomen om het welzijn van paarden te beschermen.

Problemen voor sportpaarden

Het protocol extreme weersomstandigheden voor paarden is er om paardenhouders een handvat te geven hoe om te gaan met extreme weersomstandigheden. Het document omvat meer informatie voor bij warmte als bij kou, omdat dit over het algemeen grotere problemen oplevert voor (sport)paarden.

Vervoersverbod

Het is zo dat er bij een buitentemperatuur van 35 graden of hoger, er geen dieren meer vervoerd mogen worden. Iets waar de NVWA aankomende dagen extra op gaat controleren. De organisatie controleert tevens extra op dierenwelzijn controleert. De temperatuurnorm voor transport is overigens afhankelijk van de buitentemperatuur ter plekke, dus niet van de berichtgeving. Sectorraad Paarden roept eigenaren dan ook op om hier, bij transportplannen, rekening mee te houden.

Een paar overwegingen bij (extreem) warm weer:

• Paarden moeten in de schaduw (kunnen) staan (beschuttingsmogelijkheid hebben);
• Paarden moeten zo nodig voldoende gekoeld worden (met water, ventilatoren e.d.);
• Er moet voldoende goede kwaliteit drinkwater ter beschikking staan/ter beschikking worden gesteld en er moet voldoende ruwvoer worden verstrekt;
•De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) heeft gesteld dat er bij een weersvoorspelling van 27℃ of hoger sprake is van ongunstige omstandigheden voor transport van dieren. Wanneer de trailer of veewagen in beweging is en voldoende ventilatieopeningen heeft is transport van paarden bij 27℃ nog wel mogelijk maar als er bijvoorbeeld kans is op file moet er niet met paarden worden gereisd, tenzij er sprake is van een volledig geconditioneerd vervoermiddel.
• In het Nationaal plan voor veetransport bij extreme temperaturen is vastgelegd dat de norm is dat dieren niet mogen worden vervoerd bij temperaturen boven de 35℃. Deze norm geldt bij aanvang en onderweg en is dus niet afhankelijk van de temperatuur bij het KNMI in de Bilt. Het is van belang om hier extra aandacht voor te hebben bij het plannen van transport.
• Door organisatoren van evenementen moeten de omstandigheden ter plaatse meegenomen worden bij de beslissing een evenement wel/niet dan wel in aangepaste vorm door te laten gaan;
• Het besluiten of extreme weersomstandigheden wel of geen probleem vormen voor paarden berust of het nu gaat om verblijf in de weide, het wel of niet transporteren of het wel of niet doorgang laten vinden van paardenevenementen boven alles op gezond verstand van de betrokkenen. Eigenaren, ruiters en menners hebben een eigen verantwoordelijkheid om wel of niet aan een evenement deel te nemen. Van belang daarbij is dat men zich realiseert dat voor een paard van nature een wat lagere omgevingstemperatuur optimaal is (+5 ℃ tot +25 ℃) dan voor de mens. Het is dus van groot belang daar aan te denken bij het beoordelen van de situatie.

Lees het gehele protocol hier.

Bron: Sectorraad Paarden

hitte rijden zomertenue
Kiki Romney - Reedborder Amazing CDI Compiegne 2018 © DigiShots

Vanwege de voorspelde hitte van de komende week vraagt de KNHS wedstrijdorganisaties maatregelen te nemen om het voor mens en dier zo aangenaam mogelijk te maken.

Zoals de weersvoorspelling het nu laat zien, wordt het vanaf woensdag heel erg warm. Lokaal komt de temperatuur uit boven de 35 graden.

Omstandigheden ter plaatse

“Bekijk de omstandigheden ter plaatse bij de beslissing om een evenement wel of niet door te laten gaan,” adviseert de KNHS.

Vanwege deze extreme weersomstandigheden zal de KNHS geen wedstrijdafdracht in rekening brengen voor wedstrijden die van woensdag 24 juli tot en met vrijdag 26 juli 2019 worden afgelast. “Dit geeft wedstrijdorganisaties de ruimte om weloverwogen beslissingen te nemen over annuleringen van deelnemers en teruggave van inschrijfgelden.”

De KNHS adviseert de volgende maatregelen voor wedstrijdorganisaties:

  • Probeer het wedstrijdprogramma in te korten, vroeger te starten of het parcours of route minder zwaar te maken.
  • Hanteer een tropenrooster en vervroeg of verlaat de starttijden om de warmste uren te vermijden.
  • Houd bij de programmering ook rekening met de tijden van het paardentransport, en vermijd de warmste uren.
  • Laat prijsuitreikingen versneld of zonder paard uitvoeren.
  • Laat de organisatie, officials of de dierenarts erop toezien dat paarden niet – of zo kort mogelijk – in warme trailers in de zon staan.
  • Zorg voor de beschikbaarheid van voldoende (het liefst stromend) schoon water om paarden te laten drinken en om te kunnen koelen.
  • Creëer schaduwplekken waar paarden kunnen afkoelen.
  • Overweeg indien nodig om het evenement tussentijds af te gelasten of voortijdig te beëindigen.
  • Vraag begrip bij deelnemers en toeschouwers, waarbij je erop wijst dat de beslissing wordt genomen in het belang van de gezondheid van paard en ruiter.
  • Download de tips voor deelnemers tijdens de wedstrijd, print het uit en hang het op het wedstrijdsecretariaat, in de kantine en bij de losrijring.

Om een handvat te geven hoe om te gaan met extreme weersomstandigheden heeft de Sectorraad Paarden een ‘Protocol extreme weersomstandigheden voor paarden’ opgesteld.

Tropische temperaturen

Voor wedstrijdorganisaties adviseert de KNHS gedurende de tropische temperaturen het welzijn van paarden en ruiters voorop te stellen bij de besluitvorming over het laten doorgaan van wedstrijden. Ze moeten dus coulant omgaan met inschrijfgelden van deelnemers die zich afmelden. “Samen willen we onnodige risico’s voorkomen en welzijn voorop stellen.”

Lees ook: Rijden tijdens de hitte, kan dat wel?

Bron: KNHS

Koelen hitte
Koelen

De organisatie van het Paardenspektakel dit weekend in Beekbergen heeft extra maatregelen genomen in verband met de voorspelde hitte. In overleg met de veterinairs zijn onder meer de trajecten van de marathon zaterdag verkort.

Bovendien loopt de route via schaduwrijke paden en zijn de tijden verruimd, zodat de paarden niet kunnen worden overvraagd.

Continue overleg

“Er is continue overleg met de dierenartsen en er zijn bovendien extra dierenartsen aanwezig om toezicht te houden op het paardenwelzijn,” laat de organisatie weten.

Het Paardenspektakel gaat dus gewoon door, maar wel met veel aanpassingen en extra voorzieningen voor mens en paard.

Koelstraat

Er zijn veel extra koelingsmogelijkheden voor de paarden gemaakt met water en ijs. Ook is er een ‘koelstraat’ waarin de paarden worden gekoeld met ventilatoren die water verspreiden. Dit systeem wordt ook op andere internationale paardensportevenementen gebruikt waar het warm is, zoals op de Olympische spelen.

Volgens de organisatie hebben de paarden minder last van de warmte hebben dan je zou denken omdat de luchtvochtigheid laag is.

Programma

In Beekbergen staat voor zaterdag de marathon op het programma, vrijdag is de dressuur verreden. Bij de vierspanmenners was Koos de Ronde met een percentage van 68,5 procent de beste Nederlandse deelnemer. Chester Weber (Verenigde Staten) gaat aan de leiding.

Zondag rijden de menners het onderdeel vaardigheid.

De startlijsten en uitslagen vind je hier.

Bron: caibeekbergen.nl

Foto: archief

hitte knhs maatregelen
Katja Gevers - Thriller CDI Compiegne 2018 © DigiShots

De KNHS vraagt wedstrijdorganisaties maatregelen te nemen om het voor mens en dier zo aangenaam mogelijk te maken tijdens de voorspelde hitte volgende week.  Zoals de weersvoorspelling het nu laat zien, wordt het komende week behoorlijk warm.

De temperatuur komt volgende week boven de 30 graden uit.

Geen wedstrijdafdracht

Welke maatregelen getroffen worden, hangt mede af van de actuele en lokale weersituatie. “Bekijk de omstandigheden ter plaatse bij de beslissing om een evenement wel of niet door te laten gaan,” adviseert de KNHS. Vanwege deze extreme weersomstandigheden zal de KNHS geen wedstrijdafdracht in rekening brengen voor wedstrijden die van maandag 24 juni tot en met donderdag 27 juni 2019 worden afgelast.

“Dit geeft wedstrijdorganisaties de ruimte om weloverwogen beslissingen te nemen over annuleringen van deelnemers en teruggave van inschrijfgelden.”

De KNHS adviseert de volgende maatregelen voor wedstrijdorganisaties:

  • Probeer het wedstrijdprogramma in te korten, vroeger te starten of het parcours of route minder zwaar te maken.
  • Hanteer een tropenrooster en vervroeg of verlaat de starttijden om de warmste uren te vermijden.
  • Houd bij de programmering ook rekening met de tijden van het paardentransport, en vermijd de warmste uren.
  • Laat prijsuitreikingen versneld of zonder paard uitvoeren.
  • Laat de organisatie, officials of de dierenarts erop toezien dat paarden niet – of zo kort mogelijk – in warme trailers in de zon staan.
  • Zorg voor de beschikbaarheid van voldoende (het liefst stromend) schoon water om paarden te laten drinken en om te kunnen koelen.
  • Creëer schaduwplekken waar paarden kunnen afkoelen.
  • Vind zo nodig de moed om het evenement (al dan niet ingegeven door bevindingen van officials) tussentijds af te gelasten of voortijdig te beëindigen.
  • Vraag begrip bij deelnemers en toeschouwers, waarbij je erop wijst dat de beslissing wordt genomen in het belang van de gezondheid van paard en ruiter.

Om een handvat te geven hoe om te gaan met extreme weersomstandigheden heeft de Sectorraad Paarden een ‘Protocol extreme weersomstandigheden voor paarden’ opgesteld: bekijk het protocol.

Welzijn voorop

Voor wedstrijdorganisaties adviseert de KNHS gedurende de tropische temperaturen het welzijn van paarden en ruiters voorop te stellen bij de besluitvorming over het laten doorgaan van wedstrijden. Ze zouden coulant om moeten gaan met inschrijfgelden van deelnemers die zich afmelden.

Lees ook: Rijden tijdens de hitte, kan dat wel?

Bron: KNHS

Foto: Digishots

Stichting Roemeense Paarden in Nood
Stichting Roemeense Paarden in Nood

Miryam Leenaars, oprichter en voorzitter van Stichting Roemeense Paarden in Nood, heeft een boek geschreven. ‘Vergeten Paarden’ is een biografie over haar werkbezoeken aan Roemenië van 2009 tot en met 2016.

Leenaars probeert met de stichting, die tien jaar bestaat, de problematiek rondom Roemeense paarden aan te pakken. Dit gebeurt in de vorm van het geven van een betere basisverzorging, een goede hoefverzorging en beslag, veterinaire hulp en educatie aan lokale bevolking over de verzorging van een paard.

Voorgeschiedenis

Deze drie aspecten zijn namelijk (met name onder de zigeunerbevolking) zeer slecht. Het boekt legt uit dat deze problematiek niet op zichzelf staat, maar voortkomt uit de communistische voorgeschiedenis van het land met als gevolg dat ondernemerschap zeer ver te zoeken is.

Discriminatie van zigeuners behoort in Roemenië tot de orde van de dag, met enorme armoede en een achterstand in ontwikkeling als gevolg. Mede daarom ziet men een paard als een werkvoertuig en niet als een levend wezen. Deze twee factoren zorgen ervoor dat de paarden zeer slecht worden verzorgd. Dit geldt overigens ook voor honden.

Veterinaire hulp

De werkzaamheden van de stichting hebben zich met de loop der tijd uitgebreid van de zorg voor beter hoefbeslag tot veterinaire hulp. Lokale smeden worden opgeleid om zelfstandig dieren te kunnen beslaan. De lokale bevolking is zeer dankbaar met alle hulp en volgt daarom veel adviezen op. Men probeert de dieren meer voedsel en beter geventileerde huisvesting te geven.

Ondanks de initiële weerstand bij de inwoners gaan de paarden er ieder jaar iets beter uitzien. Ze zijn minder schraal en de hoefverzorging is verbeterd.

Dierenleed

Uit ‘Vergeten Paarden’ blijkt echter ook dat dierenleed nog steeds op grote schaal voorkomt. De stichting blijft zich daarom inzetten voor de Roemeense werkpaarden.

De laatste jaren organiseert de stichting onder meer inzamelingen van dekens, beenbescherming en en andere spullen die paarden(eigenaren) in Roemenië kunnen gebruiken.  Andere spullen worden verkocht en de opbrengst gaat naar de stichting.

Bron en foto: Stichting Roemeense Paarden in Nood

opofferen voor paarden

Al lange tijd kijk ik met verbazing naar de paardenwereld. Vooral sinds ik blog voor de Hoefslag en daardoor weer wat meer betrokken ben geraakt bij het digitale paardennieuws, lees ik meningen en commentaren die er niet om liegen.

Mijn eigen blog wordt gelukkig gespaard. Meestal krijg ik positieve en warme reacties. Ik ben benieuwd of dat nu ook zo is…

Brandende deken affaire

De ‘brandende deken affaire’ in de Efteling heb ik niet uit m’n hoofd kunnen zetten. Ik las reacties die samengevat kunnen worden als: ‘wij paardenmensen weten waar we mee bezig zijn’ en ‘die actie verpestte voor zoveel kindertjes wat een hele leuke dag had moeten zijn’.

Eerlijk gezegd: als ik daar als klein ponymeisje had gezeten, was mijn dag allang verpest geweest om een paard met een brandende deken op. Dat had ik he-le-maal niet leuk gevonden.

Op de persoon gericht

De afgelopen jaren heb ik meningen gelezen over diep rijden (rollkur), stang en trens-gebruik, grondwerk, longeren met een hoofdstel en bijzetteugels, beslaan of barefoot, de Oostvaardersplassen nu dus de Efteling-affaire. Extreme meningen die er soms niet om logen. Regelmatig ook op de persoon gericht en buitengewoon onsmakelijk.

Van beide kanten trouwens. De groep die vindt dat alles wat ‘rond’ rijdt direct associeert met rollkur en die vindt dat een bit in de mond eigenlijk al niet kan. Maar ook degenen die vinden dat protesteren tegen wat door sommigen als dieronvriendelijk wordt gezien belachelijk is. Die vinden dat wij ‘paardenmensen’, heel goed weten wat we met onze beesten wel niet kunnen uithalen.

‘Had ie moar gin peerd motten worden’

Zo’n vijftig jaar geleden stond ik als tienjarige te huilen aan de kant van een binnenbak. Daar was een paar kerels met een ‘ongehoorzaam’ trekpaard aan het werk. Langzaam kleurde het schuimende zweet roze. Ik zal de blik in de ogen van dat paard nooit vergeten. Alsof ‘ie er al niet meer was…

‘Had ie moar gin peerd motten worden’, zei een van de mannen toen hij voldaan de bak uitliep. Ik heb er nachtmerries over gehad en durfde er met niemand over te praten. Zo doen kinderen dat. Maar wel heb ik die dag geleerd: zo doe ik het nooit. Door de jaren heen heb ik nooit meer zoiets extreems meegemaakt, gelukkig. Maar het was een halve eeuw geleden nog wel meer geaccepteerd dat paarden die niet wilden werken het maar even moesten voelen. In plaats van dat de ‘trainer’ nadacht over waarom dat paard niet wilde.

Van de oude stempel

Ik kan me eerlijk gezegd een klein beetje voorstellen dat de tendens om tegen de ’conservatieve paardenmens’ te zijn, groeiende is. Dat daar handig gebruik van wordt gemaakt door de nieuwe soort paardenprofessional hebben we toch helaas een beetje aan onszelf te danken. Ik zeg ‘onszelf’ omdat ik mezelf tot de groep reken die rijden met een bit, en zeker stang en strens, een kunst vind die gerespecteerd moet blijven worden.

Wel heb ik bepaalde dingen aangepast. Niet ieder paard hoeft meer op ijzers te staan, maar ik heb nog wel m’n gewone hoefsmid die ook heel goed kan bekappen. Dat hoort namelijk bij zijn vak.

De bijzetteugels waarmee ik opgegroeid ben, gebruik ik niet of nauwelijks meer en zeker niet bij jonge paarden die nog niet op hun eigen benen hebben leren lopen. Ook heb ik zelf zo’n alternatief touwhalstertje aangeschaft voor een paard van een klant dat de nare gewoonte had op z’n achterbenen te gaan staan als je je voet in de beugel wilde doen om op te stappen. Door aan dat halster, dat onder het hoofdstel zat, een tweede teugel te doen, kon zij zonder probleem opstappen en daarna weer met de gewone teugel rijden.

Een beest waar je van houdt

Ik trek geen manen meer, maar heb twee hele slimme kammetjes waarmee de manen er precies hetzelfde uitzien. Ik was er altijd trots op dat ik met alle jonge paarden door geduld nooit een praam heb hoeven gebruiken bij het trekken. Ze stonden haast te slapen. Maar mijn nieuwe paard heeft er duidelijk een andere ervaring mee gehad en ik wil het haar niet aandoen om iedere keer weer zo over de zeik te moeten gaan voor een schoonheidsuitje.

En wat is dat nou eigenlijk voor een rare gewoonte, haren uit een beest trekken waar je van houdt?

Een stap te ver

Het is een grof schandaal dat het er vanwege wanbeleid van moest komen dat er in de Oostvaardersplassen deze winter zoveel herten afgeschoten moesten worden. Maar de discussie op Facebook was benedenmaats en vreemd genoeg koren op de molen van een politieke partij die mij bang maakt.

De brandende deken op een paard in de Efteling? In plaats van onmiddellijk oververhit de protestgroep aan te vallen, is het misschien handiger om te beseffen dat deze act in een attractie voor kinderen te ver gaat. Ook al scheen het paard het geen probleem te vinden.

efteling raveleijn paarden show

Nieuwe waarden

Geef je dan toe aan groepen waar je echt niet bij wilt horen? Volgens mij niet, volgens mij is dat discussie met een toekomst. Wij, paardenmensen, zullen mee moeten groeien in een wereld waar dieren, dus ook paarden, anders bekeken worden.

Ooit liepen honden voor een kar. Ooit stonden alle melkkoeien de hele winter aan hun ketting te rammelen en werden hun kalveren er machinaal afgetrokken. En was het gewoon dat paarden dag en nacht aan een touw stonden als ze niet aan het werk waren.

Meegroeien met nieuwe waarden is een kunst die we volgens mij met iets meer enthousiasme moeten beoefenen. Dat betekent blijven praten en leren van elkaar en niet terugschoppen en afsluiten.

De sport bewaren

En bovenal: Als wij, met ons vaak wat vastgeroeste patroon, nou eens luisteren? Dan begrijpen we wellicht dat als wij nog een toekomst met onze paarden willen hebben, wij met een aantal aanpassingen de sport, waarvan wij zo houden, kunnen bewaren. Maar waarom doen we dat dan niet?

Foto’s: Liz Barclay / Digishots / archief

0 189
de paardenkamp

Meer dan 25 paardenexperts komen tijdens de Dag van het Oudere Paard op zaterdag 15 juni vertellen waar je op kunt letten als je het welzijn van jouw paard naar een hoger niveau wilt tillen. Ze doen dat bij Stichting De Paardenkamp in Soest.

Onder meer Annemarie van der Toorn, Bastiaan de Recht, verzorgers van De Paardenkamp en dierenartsen van de Universiteit Utrecht komen aan het woord.

Natuurlijk gedrag

Steeds meer paardeneigenaren kijken naar manieren om het natuurlijk gedrag van hun paard te ondersteunen. Zo beseft iedereen inmiddels wel dat een paard alleen in de wei ‘not done’ is. Welzijn zit echter niet alleen in sociaal contact, een ruime stal, voldoende ruwvoer en een stimulerende omgeving voor je paard.

Wat is nu welzijn, en hoe bevorder je welzijn van het paard?

Onderwerpen die tijdens de Dag van het Oudere Paard aan de orde komen zijn:

  • Hoe herken en manage je een aandoening als PPID?
  • Hoe werkt pijnherkenning bij paarden?
  • En wat houdt de ziekte EOTRH precies in?

Op deze en meer vragen wordt op 15 juni het antwoord gegeven.

Nationaal rusthuis

Stichting De Paardenkamp is al sinds 1962 jaar het nationale rusthuis en kenniscentrum waar paarden en pony’s van twintig jaar en ouder van hun pensioen mogen genieten. De medewerkers en vrijwilligers werken dagelijks aan het welzijn van de 120 paarden en pony’s die op De Paardenkamp verblijven.

Met veel weidegang, onderling sociaal contact, snuffelroosters, voeding op maat en het vorig jaar gerealiseerde Paddock Paradise van negen voetbalvelden groot genieten de bewoners van een fijne oude dag.

Bron: Stichting De Paardenkamp

Foto: archief

Tot voor kort zagen dierenartsen het hoge ijzergehalte bij paarden als een acute aandoening of als resultaat van een hoge dosis ijzerhoudende supplementen. Onderzoekt toont nu aan dat een hoog ijzergehalte een gevolg kan zijn van ijzer in het water, gras of hooi.

Hemochromatose

Onderzoekers aan de Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit van Utrecht startten een onderzoek nadat twee paarden de diagnose van ‘hemochromatose’ kregen. Hemochromatose is een ijzerstapelingsziekte die erfelijk bepaald is en die een paard dus niet ‘zomaar’ oploopt.

De wetenschappers onderzochten 22 paarden en een ezel met sporen van hemochromatose in hun bloed. Alle dieren vertoonden tekenen van geelzucht, die bestaan uit gewichtsverlies, ruwe vacht en vermoeidheid.

Drinkwater

De onderzoekers testten watermonsters van alle stallen en maneges van de betreffende paarden. Alle monsters hadden een hoog ijzergehalte, variërend van 0,74 tot 72,5 mg/L. Het maximum is 0,3 mg/L. Al het water werd dan ook ongeschikt verklaard als drinkwater.

Dierenartsen behandelden de getroffen paarden op basis van hun symptomen. Vijf paarden werden uiteindelijk geëuthanaseerd door de gevolgen van leveraandoeningen. Vier andere paarden stierven na 9 maanden tot 4,5 jaar na de diagnose.

Sectie

Bij een sectie bleek dat de levers van de paarden smaller waren dan normaal. Ook waren ze roestbruin van kleur en zaten er sporen van ijzer in. De onderzoekers ontdekten ook ijzerophoping in de alvleesklier, longen, milt, hersenen, nieren, darmen, schildklier en bijnieren.

“We deden nogmaals bloedonderzoek – tot vijf jaar later – en de ijzerconcentraties waren nog steeds erg hoog”, aldus Drs. Mathijs J.P. Theelen, docent aan de universiteit. “Ze verschilden niet van de waarden op het moment van de diagnose, ondanks het tot een minimum beperken van de ijzerinname.”

Medische aandoening

Het is dus aan te raden om het ijzergehalte van zowel het voer als het drinkwater te checken. Dit is vooral belangrijk in gebieden met een hoog ijzergehalte in de bodem. “Probeer langdurig gebruik van supplementen met veel ijzer te vermijden, tenzij je dierenarts een dergelijke aanvulling voor een specifiek medische aandoening voorschrijft, ” concludeert Theelen.

Klik hier voor alle resultaten uit het onderzoek.

Bron: The Horse

Foto: Christine Dijk

 

neusriem regels

In het dissectieverhaal in Hoefslag 3 kun je lezen wat het gevolg is van de druk van een neusriem op het paardenhoofd. De KNHS heeft naar aanleiding van een reglementswijziging een filmpje gemaakt om uit te leggen hoe strak de neusriem nu eigenlijk mag zitten.

De KNHS verbiedt per 1 april te strakke neusriemen in alle disciplines omdat de bond ‘zich sterk maakt voor het welzijn van het paard.’

Discussie voorkomen

De video-uitleg is onder meer gemaakt om discussie over de controle en meting te voorkomen en duidelijkheid te creëren. KNHS juryleden en officials krijgen hier aparte documentatie over. Volgens de uitleg hebben paarden met een te strakke neusriem pijn en kunnen zij niet goed functioneren.

De KNHS hanteert per 1 april de regel dat er minimaal 1,5 cm. ruimte moet zijn tussen neusriem en neusbot. Er moeten twee vingers tussen de neus en de neusriem passen. “Houd er rekening mee dat er is gemeten met de wijs en middelvinger van een volwassen man. Vrouwen deze meting dus ruim nemen.”

Zenuwen en bloedvaten

De neusriem moet onder het ‘foramen infraorbitale’ (de opening in de schedel halverwege de bovenkaak) liggen. Uit het foramen infraorbitale komen namelijk allemaal zenuwen en bloedvaten. Verder moet hij uitkomen boven de ‘processus nasalis ossis incisivi’, de inkeping van het neusbot.

De KNHS benadrukt dat een te lossen neusriem ook niet wenselijk is. “Die gaat schuiven en veroorzaakt irritatie.”

Natuurlijk gedrag

Voor bitloze optomingen gelden dezelfde regels. “Een paard moet met het hoofdstel om natuurlijk gedrag kunnen vertonen, dus kauwen, gapen slikken.”

Uit onderzoek is gebleken dat paarden die een te strakke neusriem dragen bijvoorbeeld stress kunnen krijgen, gevoeliger zijn voor de druk van het bit en een slechtere doorbloeding hebben. De gevolgen hiervan zijn dat het paard niet comfortabel is, pijn of weefselbeschadiging heeft of niet goed kan functioneren.

Kijk hier voor een overzicht van alle wijzigingen in het Algemeen Wedstrijdreglement per 1 april 2019.

Bron: KNHS / Hoefslag

Foto: Digishots

wei paard welzijn
© DigiShots

De ziekte van Cushing, tegenwoordig ook wel PPID (Pituitary Pars Intermedia Dysfunction) genoemd, is een steeds bekendere ziekte die ongeveer bij 15% van de paarden vanaf 15 jaar voorkomt. Bekende symptomen zijn een lange, krullerige vacht en vetophopingen.

Welzijn is een punt dat in de toekomst een grote rol gaat spelen, wanneer het deze aandoening aangaat. Gepco van Bokhorst is werkzaam als dierenarts bij paardenkamp Soest en deelt zijn ervaringen en toekomstbeeld over PPID bij paarden.

Voldoet jouw paard met PPID aan een goed welzijn?

PPID komt meestal bij oudere paarden voor, maar de ziekte wordt ook bij jongere paarden vastgesteld. Bij PPID is de ‘pars intermedia’ (hypofyse) ontregeld, dit is een kleine klier onder de hersenen. De hypofyse is samen met de hypothalamus het regelcentrum van de hormonen. Vanuit de hypothalamus lopen zenuwbanen naar de hypofyse om de hormoonproductie aan te sturen.

Geen remming

Bij PPID vallen deze zenuwbanen langzaamaan weg en ontstaat een verstoring in de aansturing. Door de kapotte zenuwbanen is er geen remming op de hypofyse. Gevolg is een overproductie van hormonen. Deze verhoogde productie van hormonen, vooral ACTH, heeft verschillende symptomen tot gevolg.

Voor alle paarden, in het bijzonder paarden met PPID, is welzijn een belangrijk punt en trekt tegenwoordig grote aandacht. Een ontwikkeling in 2018 is de EPWA (Equine Pijn- en WelzijnsApp) ontwikkeld door paardenkamp Soest en onderzoekers van de universiteit Utrecht. Met de app is de gezondheid en het gedrag van het paard/ezel bij te houden.

‘Door de verminderde weerstand is het paard gevoeliger voor infecties.’

Verschil Cushing en PPID

Gepco van Bokhorst is dierenarts bij Paardenkamp Soest. Hij benoemt het verschil tussen Cushing bij honden en PPID bij paarden. Cushing bij honden is een aandoening waarbij de bijnieren te veel cortisol produceren. PPID bij paarden veroorzaakt een aftakeling van de hersenen waardoor er een overproductie van hormonen ontstaat, vandaar dat de naam PPID meer past bij paarden dan de naam Cushing.

Symptomen van PPID

Veel paardeneigenaren kennen het bekendste symptoom van PPID: lange, krullerige haargroei en lokale vetophopingen. Van Bokhorst vertelt dat naarmate het paard een hogere leeftijd krijgt, de stofwisseling verandert en er vindt meer hormoonproductie plaats.

Er ontstaan meer symptomen als insulineresistentie, hoefbevangenheid, verminderde weerstand, vermoeidheid en spier- en botafbraak. Het paard gaat meer drinken en plassen, voelt zich niet happy en door de verminderde weerstand is het paard gevoeliger voor infecties.

Insulineresistent

De vertoning van PPID bij jonge paarden is een lastig punt, hiervoor is nog geen wetenschappelijke verklaring. Er zijn wel lopende onderzoeken die aantonen dat jonge paarden, en dan met name koudbloed paarden zoals Fjorden en Haflingers, insulineresistent zijn.

Door insulineresistentie is de kans op dikke paarden groot. Bij deze jongere paarden is het van belang genoeg beweging te geven en het paard in goede conditie te houden.

Voeding, medicatie en kosten

Om een diagnose te stellen, is bloedafname van het paard noodzakelijk. PPID is tot op heden niet te genezen. De behandeling bestrijdt alleen de symptomen, daarom is het belangrijk dat de eigenaar het paard blijft controleren op bloedwaardes van PPID.

Paarden met PPID hoeven volgens Van Bokhorst geen speciale voeding, kruiden, supplementen of andere bijzondere middelen te krijgen. Wel moet worden gekeken naar het huidige rantsoen; hoeveel suikers krijgt het paard binnen en kan ik die verminderen?

Pergolide

Als dierenarts raadt hij aan het paard medicatie toe te dienen. De behandeling bestaat uit de toediening van Prascend, met de werkzame stof pergolide. Dit stimuleert de remmende functie, waardoor de productie van hormonen in de hypofyse weer omlaag gaat. De medicatie tegen PPID is duur. Van Bokhorst maakt een schatting van 1 à 2 euro per dag aan medicatie.

Hierboven komen nog kosten van het bloedonderzoek om te testen of het paard inderdaad PPID heeft. Plus de kosten van de bloedcontrole of de medicatie voldoende aanslaat.

Extra verzorging

Verdere extra verzorging aan de hoeven, vaker scheren van het paard door de dikke vacht én overige complicaties die door PPID voorkomen kosten veel geld. Al met al is het gehele kostenplaatje per jaar ongeveer 1000 euro.

Van Bokhorst: ‘Door het welzijn in combinatie met PPID onder de aandacht te brengen, zien paardeneigenaren zelf of hun dier voldoet aan de welzijnseisen.´

Keurmerk Paard en Welzijn

In de paardenwereld krijgt het welzijn van paarden steeds meer aandacht. In 2017 is het Keurmerk Paard en Welzijn (KPW) op de markt gebracht. Hierbij ligt de nadruk op punten die zorgen voor een goed welzijn bij paarden.

Dierenwelzijn hangt samen met de ‘Vijf vrijheden’. Wanneer deze vrijheden voldoen, hebben dieren een goed welzijn. De ‘Vijf vrijheden’ beslaan de volgende punten: vrij van honger en dorst; vrij van ongemak, vrij van pijn, verwonding en ziekte, vrij van angst en stress; vrij om normaal gedrag te vertonen.

EPWA

Een nieuwe ontwikkeling op het gebied van welzijn en gezondheid is de EPWA. De EPWA is ontwikkeld in 2018 door samenwerking van onderzoekers van de Universiteit Utrecht en paardenkamp Soest. Met de app kan de gebruiker het welzijn en de gezondheid van het paard of de ezel bijhouden.

De EPWA heeft een aparte categorie om PPID onder de aandacht te brengen. Paardeneigenaren kunnen zo zelf controleren of  de omstandigheden van hun dier voldoet aan de welzijnseisen. De app is een handige tool om de eigenaar informatie bij te brengen over pijn, ongemak en een ongelukkig paard.

‘Eén uurtje dressuurles per dag, daar wordt een paard niet moe van.’

Hard werken

Van Bokhorst geeft een voorbeeld: ‘Wat is hard werken voor je paard? Eén uurtje dressuurles per dag, daar wordt een paard niet moe van. Mensen denken, mijn paard zweet dus is hij moe. Hier is de fout: hij kan 23 uur per dag niks doen, dat ene uurtje beweging kost hem weinig moeite.’

Vaak ziet Van Bokhorst dat eigenaren te weinig interactie met hun paard hebben, mede daardoor komt het dat symptomen (of gedragsveranderingen die komen door PPID, zoals agressie) laat ontdekt zijn door eigenaren en medicatie traag op gang komt. Door bijhouden van informatie via de app is hier meer bewustwording van.

Pijnscore

De app biedt eigenaren een betrouwbare methode om pijn te herkennen en een pijnscore te geven bij het paard. Zo kan de eigenaar zien of het nodig is om de dierenarts naar het paard te laten kijken en medicatie op te starten. Naast medicatie zijn nog niet veel manieren om het leven van een paard met PPID zo aangenaam mogelijk te maken, mede daarom is de app een uitkomst.

Begin november 2018 is de app geëvalueerd. Van Bokhorst meldt dat er op dat moment 2428 gebruikers actief waren met gezamenlijk 3204 aangemelde paarden. Verder zijn er 615 pijnmomenten geconstateerd door de gebruikers bij de paarden. De app is het meest gebruikt voor het bijhouden van voeding. Op dit moment is de app gratis te downloaden. Er zijn ontwikkelingen om de app uit te breiden, ook zijn internationale contacten gelegd om de app in het Engels te vertalen.

Tot slot….

Tot slot vindt Van Bokhorst het belangrijk dat de eigenaar de verantwoordelijkheid neemt voor de gezondheid en het welzijn van het paard. ‘Paarden zijn veel te dik, krijgen te weinig beweging en ze lijden aan mentale afstomping; het paard krijgt geen of erg weinig aandacht van de eigenaar omdat deze te druk is met andere zaken.’

Door de bewustwording van de mens over goede gezondheid en conditie bij het paard én gebruik van de app zijn volgens Van Bokhorst de symptomen van PPID eerder te herkennen. De behandeling met medicatie kan in een vroeg stadium beginnen. Door bewustwording van de eigenaar, waardoor PPID eerder geconstateerd is, kan een paard met PPID door een goede behandeling met medicatie, welzijn en aandacht een gezonde toekomst tegemoet gaan!

Op Youtube heeft dierenarts Gepco van Bokhorst een interessante lezing over PPID geplaatst.

Dit artikel is geschreven door Aimée van Wilgen en Lian van Gijs, derdejaars studenten van de opleiding Diergezondheid- en Management van de Aeres Hogeschool te Dronten.

Foto: Archief Digishots

Volg ons!

102,700FansLike
0VolgersVolg
0VolgersVolg
1,451Youtube abonneesAbonneer