Tags Posts tagged with "tanden"

tanden

0 127

Uit Brits en Nederlands onderzoek is gebleken dat de samenstelling van mondbacteriënbij paarden met een goede of slechte gezondheid drastisch kan verschillen.

Equine Periodontal Disease is een pijnlijk probleem. In een ernstige vorm: periodontitis, kan het zelfs leiden tot tandverlies. De oorzaak van dit probleem is nog altijd een raadsel, hoewel steeds meer veterinairen zich bewust zijn van deze ziekte.

Onderzoeksresultaten

Dr. Marcello Pasquale Riggio en zijn collega’s verzamelden DNA monsters om de bacteriële samenstelling in kaart te brengen. Tandplakmonsters van 24 paarden met periodontitis werden verzameld. Daarnaast werden ook monsters van gezonde paarden afgenomen. Bij de laatstgenoemde controlegroep bleken de bacteriën Gemella en Actinobacillus dominant, terwijl de zieke paarden een grotere diversiteit kenden en bij hen vooral de bacteriegroepen Prevotella en Veillonella hoogtij vierden.

Volgens de onderzoekers bepalen Gemella en Actinobacillus voor een groot gedeelte de normale gezondheid van de mond. Aanverwante bacteriën van de Gemella groep, worden ook geregeld aangetroffen op het oppervlakte van de menselijke tong. Actinobacillus equi is geregeld aanwezig rond de tanden van een gezond paard.

Meer onderzoek nodig

‘Omdat er nog geen enkele ander diepgaand en gedetailleerd wetenschappelijk onderzoek naar de orale bacteriële huishouding in de paardenmond is uitgevoerd, is de kans zeer aannemelijk dat veel bacteriën bij zowel een gezonde mondflora als bij paarden met problemen als periodontitis worden aangetroffen.’

De studie gaat verder, waarbij de onderzoekers zich richten op bacteriën die actief zijn bij de ontwikkeling van tandvleesziekten.

Klik hier voor het volledige onderzoek.

Bron: Hoefslag/Horsetalk

Foto: Remco Veurink

0 531

Het is veelal een routineklus om de scherpe tandpunten bij te laten vijlen tijdens een bezoekje van de paardentandarts, maar is dit wel echt nodig? De Britse veterinair Dr. Graham Duncanson organiseerde een onderzoek naar het verband van scherpe randen aan de wangzijden en mond of tongzweren.

De data van acht veterinair chirurgen werden verzameld, waarbij de aanwezigheid van scherpe tanddelen en zweren of pijnpunten in de mond werden vastgelegd. Bij 84.8% van de patiënten werden inderdaad scherpe tandpunten aan de wangzijde geconstateerd, terwijl aan de tongzijde eveneens veel probleemgebieden werden genoteerd (84.3%). 548 paarden (6%) bleek pijn te ervaren wanneer de dierenarts druk uitoefende aan de buitenzijde van het hoofd. In 5.9% van alle gevallen werden wangzweren vastgesteld, maar slechts 0.2% bleek een tongzweer te hebben. Volgens Duncanson waren de pijnklachten te wijten aan de scherpe randjes aan de kiezen bij de wangzijde. ‘Daarom lijkt het routinevijlen gerechtvaardigd,’ aldus de arts.

Bron: Hoefslag/Horsetalk

Foto: Remco Veurink

0 195

Een zeldzame collectie van 29 papier-maché paardengebitten blijkt zeer populair. De tanden worden momenteel tentoongesteld in het Whipple Museum op de Universiteit van Cambridge (Engeland). De kunstwerkjes werden omstreeks het jaar 1800 door Fransman Louis Auzoux vervaardigd. Auzoux genereerde vooral bekendheid door zijn menselijke medische modellen voor de autopsie-leer. Met financiele ondersteuning van de Franse staat, ontwikkelde Auzoux een fabriek voor anatomische modellen. De producten werden veelvuldig gebruikt op scholen, universiteiten en ziekenhuizen. Naast de studiemodellen werden ook menselijke embryos, dieren en planten nagemaakt met papier-maché.

Een set Auzoux-paardentanden zijn momenteel uiterst zeldzaam en worden gezien als collectors items. Rond 1840 werden ze voor zo’n 10 Britse ponden verkocht. De collectie in het museum van Cambridge bestaat uit 29 van de originele set van 31 kaken en de originele labels met de gegevens van de paarden die model stonden. Deze dieren varieerden van jonge leeftijd tot bejaard. Een aantal van hen bleken kribbebijters en bij sommigen werden de tanden op een manier gevijld zodat de ware leeftijd van het paard verborgen bleef. De set werd in opdracht van de Franse cavalerie vervaardigd en later door veterinaire studenten als studiemateriaal gebruikt. Sinds enige tijd worden de kunstwerkjes tentoongesteld, waarvoor paardenliefhebbers van heinde en ver naar Cambridge reizen om het werk te bezichtigen.

Bron: Hoefslag/Horsetalk

Foto: Whipple Museum

 

0 194

Volgens onderzoek bij 400 Australische paarden heeft 93,8 procent van de dieren een of meer afwijkingen aan het gebit. Bij slechts vijftien van de 400 paarden werden geen abnormaliteiten aangetroffen.

De meest voorkomende afwijkingen waren scherpe punten op het glazuur (55,3%) en haken (43%). Het merendeel van de haken werd gevonden op de kiezen. Er werd bij ruim een kwart van de paarden golvende vorm van de kiezen aangetroffen en 22,3% bleek gaten te hebben waarin voedsel kan achterblijven.

De meeste mondziekten en afwijkingen werd gevonden bij paarden tussen de elf en vijftien jaar oud; 97,5 procent daarvan had een afwijking. Naarmate de paarden ouder waren, werden meer afwijkingen aangetroffen. ‘Deze studie laat zien dat het gebit regelmatig moet worden nagekeken door de tandarts om afwijkingen vast te stellen en te behandelen, om leed in het latere leven te voorkomen’, was de conclusie van de onderzoekers aan de Faculteit van Diergeneeskunde aan de Universiteit van Queensland in Australian Veterinary Journal.

De onderzoekers vertelden dat mondziekten veel voorkomen. Tien procent van de ziektegevallen die in een kliniek behandeld worden in Engeland hebben te maken met het gebit, terwijl mondziekten in de top vijf van medische problemen bij volwassen paarden in de VS staan.

‘Veel onderzoeken laten al zien dat het verstandig is om paarden van vijftien jaar of ouder regelmatig na te laten kijken, maar onze studie wijst uit dat tandproblemen op alle leeftijden voorkomen en dat ze makkelijk kunnen worden opgespoord’, aldus de onderzoekers. ‘De frequentie waarop paarden behandeld moeten worden varieert per paard, afhankelijk van het soort werk dat het verricht, zijn training, vorige afwijkingen en harnachement. Preventief onderzoek op jonge leeftijd kan problemen op latere leeftijd voorkomen.

Volgens de onderzoekers is verdere studie wenselijk om de relatie te onderzoeken tussen de aandoening en de gevolgen ervan.

Het onderzoek in Queensland vond plaats op de kadavers van paarden waarvan de leeftijd lag tussen de één en de dertig jaar. Het waren volbloeds, warmbloeden en kruisingen en ze waren geen van alle gewond of ziek.

Horsetalk/Hoefslag

Foto: Remco Veurink

0 2278

Wist je dat het paard 12 snijtanden, 4 ruinentanden en 24 tot 28 kiezen (inclusief wolfstanden) heeft? Het kan nodig zijn om één of meerdere tanden en/of kiezen te trekken. Dit wordt ook wel tand- of kiesextractie genoemd. Voor het trekken kunnen uiteenlopende redenen zijn. Denk bijvoorbeeld aan gebitsproblemen als wortelpuntontstekingen, periodontal disease, wolfstanden, EOTRH e.d.

Het trekken van wolfstanden

Wolfstanden breken door als het paard een leeftijd heeft tussen de 8 maanden en 1,5 jaar en hebben geen enkele functie in de mond. Het zijn (meestal) kleine tanden, net voor de onder- of bovenkiezen, waarvan meestal maar enkele millimeters zichtbaar zijn. Ze kunnen problemen in de aanleuning veroorzaken, waardoor men adviseert deze tanden te trekken voordat het paard zadelmak gemaakt wordt. Voor het trekken van de wolfstand wordt het paard staand gesedeerd en plaatselijk verdoofd.

Het trekken van snijtanden en ruinentanden

Aanleiding om snijtanden te trekken kan bijvoorbeeld zijn een probleem bij het wisselen, waardoor er een melktand achterblijft, een loszittende tand door trauma, ouderdom of een aandoening als EOTRH (een extreem pijnlijke aandoening aan de snijtanden en omliggende weefsels). Ruinentanden worden getrokken in geval van een breuk of ontsteking. Het trekken van de betreffende tand wordt ook hier gedaan bij het staande gesedeerde paard, met verdoving van de zenuw in de boven- of onderkaak.

Het trekken van kiezen

Kiezen worden getrokken in geval van breuken, wortelpuntontstekingen, loszitten door ouderdom of bijvoorbeeld periodontal disease (ontsteking van de ondersteunende weefsels rond de kiezen). Om te bepalen welke kies getrokken moet worden zal de paardenarts in de mond kijken en/of kiezen voor het maken van een röntgenfoto. Het trekken van de kies gebeurt ook bij het staande gesedeerde paard, met verdoving van zenuwen van betreffende boven- of onderkaak. De kies kan hierna met speciale tangen via de mond worden verwijderd. In sommige gevallen, bij een kies die ver achter in de mond ligt, kan de kies via een klein gaatje in de wang worden losgewerkt en via de mond worden verwijderd. In uitzonderlijke gevallen kan het nodig zijn het paard onder algehele narcose (liggend) te behandelen.

Wil je meer weten over hoe lang het duurt voordat jouw paard genezen is na het trekken van een tand of kies en hoe de behandeling precies in zijn werk gaat? Lees dan hier het volledige artikel over het trekken van tanden en kiezen bij paarden op Paardenarts.nl.

Meer over de auteur:
Jan de Jager (paardenarts en auteur bij Paardenarts.nl): “In 1987 ben ik afgestudeerd als dierenarts aan de Universiteit Utrecht. Na eerst 2 jaar in Putten gewerkt te hebben, werk ik sinds 1989 in Hellendoorn. Aanvankelijk als algemeen dierenarts voor alle diersoorten. Paarden hadden vanaf het begin mijn interesse en vanaf 1999 werk ik als paardenarts. Door het volgen van cursussen en nascholing ben ik mij steeds verder gaan toeleggen op paardengeneeskunde. Mijn persoonlijke interesse binnen het werk is chirurgie, wondbehandeling, gynaecologie, tandheelkunde en kiesextracties.

De Hoefslag publiceert wekelijks een actueel artikel van Paardenarts.nl; het onafhankelijke platform voor paardenhouders door paardenartsen waar men (betrouwbare) informatie over paardengezondheid en -welzijn kan vinden. Paardenarts.nl schrijft in samenwerking met paardenartsen en specialisten veterinaire artikelen. Naast de Veterinaire Kennisbank biedt Paardenarts.nl handige tools voor paardenhouders zoals de Paardenarts Locator en de Ent-herinnering. Via een nieuwsbrief en Facebook blijft men op de hoogte van nieuwe en seizoensgerelateerde artikelen.  

Foto: Remco Veurink

0 19792

De belangrijkste oorzaak voor het verliezen van tanden en kiezen bij een paard is periodontal disease. Dit is een onstekingsproces, welke voornamelijk voorkomt bij de kiezen en vooral veel bij paarden met diastasen (ruimte tussen twee kiezen of tanden). Periodontal disease komt voor bij paarden van alle leeftijden. Het goed om je bewust te zijn van het risico op deze ziekte bij je paard. De basis voor een succesvolle behandeling is dat er in een vroeg stadium wordt ingegrepen. Het tijdig stellen van een diagnose is dan ook erg belangrijk.

Wat gebeurt er bij periodontal disease precies?

Weefsels welke de tanden en kiezen ondersteunen, zoals tandvlees, cement, maar ook het onderliggende bot, worden door de ontsteking steeds verder aangetast. Kiezen kunnen hierdoor uiteindelijk los komen te zitten, verplaatsen of zelfs verloren gaan.

Verschijnselen die periodontal disease waargenomen kunnen worden zijn bijvoorbeeld:

  • Knoeien met voer, proppen maken
  • Overmatig speekselen/kwijlen
  • Gewichtsverlies
  • Stinken uit de mond, stinkende neusuitvloeiing
  • Problemen hebben met aannemen van het bit
  • Pijn bij aanraking van het hoofd
  • Hoofdschudden

Deze verschijnselen kunnen echter ook overeenkomen bij andere gebitsproblemen. Periodontal disease kan ook nog wel eens leiden tot slokdarmverstopping of koliek.

Oorzaken

Periodontal disease kan verschillende oorzaken hebben. Belangrijkste oorzaak van de ziekte zijn diastasen. Voer komt hierbij klem te zitten in de ruimte tussen twee kiezen, waardoor het kan gaan rotten en het tandvlees ontstoken raakt. Verkeerde bacteriën kunnen de overhand krijgen, waardoor de ontsteking steeds dieper in de weefsels dringt. Ook voeding kan een rol spelen. Zo hebben paarden die voornamelijk gehakseld voer en/of veel krachtvoer krijgen meer last van periodontal disease. Het paardengebit is namelijk gemaakt om veel te malen. Als dit niet mogelijk blijkt doordat het paard te weinig ruwvoer krijgt, dan zal het gebit afwijkend kunnen afslijten. Daarnaast maakt het paard speeksel aan door te kauwen. Dit speeksel bevat weer belangrijke afweerstoffen voor de mond.

Diagnose & behandeling

Het paard kan bij aanhouding van het probleem zijn kauwpatroon hebben aangepast. Het is daarom goed om te kijken naar hoe je paard eet. Voor het stellen van een diagnose zullen de structuren aan de buitenkant van het hoofd bekeken worden, als ook de snijtanden. De paardenarts zal daarna een mondsperder moeten gebruiken om verder in de mond te kunnen kijken. Met behulp van o.a. een sonde, goed licht en een spiegel of scoop (camera) kan de mond worden onderzocht. Ook kan het nodig zijn om röntgenfoto’s te maken om de mate van aantasting onder het tandvlees te onderzoeken. Het succes van een behandeling zal afhankelijk zijn van het stadium van periodontal disease. Tijdige herkenning en behandeling van de ziekte zijn daarbij van groot belang. Het is goed om minimaal één keer per jaar een goede gebitsinspectie te doen, zodat beginnende problemen tijdig kunnen worden opgespoord.

Meer weten over de behandeling en therapie en wat je kunt doen om periodontal disease te voorkomen? Lees hier het volledige artikel Periodontal disease op Paardenarts.nl 

Meer over de auteur:
Sanne Journée (paardenarts en auteur bij Paardenarts.nl): “Tijdens mijn studie diergeneeskunde heb ik extra stages en co-schappen gelopen bij Club Hipico la Silla in Mexico, de Singapore Turf Club Racetrack en Texas A&M University. Na mijn afstuderen in 2008 als erkend paardendierenarts aan de Universiteit Utrecht, heb ik een jaar als paardendierenarts in Zuid-Afrika aan de Universiteit van Pretoria gewerkt. In Nederland ben ik vervolgens 3,5 jaar als erkend paardenarts werkzaam geweest in een gemengde praktijk in Friesland. Hier behandelde ik al met regelmaat paardengebitten. In de zomer van 2013 ben ik mijn eigen praktijk begonnen als Paardengebit Dierenarts vanuit noord Friesland met als werkgebied voornamelijk Friesland, Groningen en Drenthe. In 2014 heb ik het examen van de Nederlandse Vereniging Voor Gebitsverzorging bij het Paard behaald, waardoor ik mijzelf nu naast erkend paardendierenarts ook erkend gebitsverzorger kan noemen.”
De Hoefslag publiceert wekelijks een actueel artikel van Paardenarts.nl; het onafhankelijke kennisplatform voor paardenhouders door paardenartsen waar men (betrouwbare) informatie over paardengezondheid en -welzijn kan vinden. Paardenarts.nl publiceert in samenwerking met paardenartsen en specialisten veterinaire artikelen. Naast de Veterinaire Kennisbank biedt Paardenarts.nl handige tools voor paardenhouders zoals de Paardenarts Locator en de Ent-herinnering. Via een nieuwsbrief en Facebook blijft men op de hoogte van nieuwe en seizoensgerelateerde artikelen.  

Foto: Remco Veurink

0 68

Het paard is van nature een dier van de steppe. Per etmaal loopt hij een uur of zestien te grazen. Dat doet hij stapje voor stapje, hapje hier hapje daar. Anders dan een koe is een grazend paard selectief in zijn keuze. Zijn voedsel bestaat uit gevarieerd gras met een tamelijk grove stengel. Daar is zijn spijsverteringsapparaat oorspronkelijk voor gemaakt. In verhouding tot zijn afmetingen heeft het paard een kleine maag (circa 15 liter) en een opvallend lange dunne darm (meer dan 20 meter). Dat stelt het paard in staat een opeenvolgende stroom aan kleine porties ruwvoer optimaal te verwerken.

Een paard maakt in de vrije natuur per dag wel veertigduizend kauwbewegingen. Daardoor slijt zijn gebit voldoende af om optimaal te kunnen blijven functioneren. Tenzij er in de natuur sprake is van een bepaalde afwijking van het gebit. Dan groeit de zaak letterlijk en figuurlijk scheef, waardoor het paard steeds minder goed zijn voedsel kan kauwen en uiteindelijk omkomt van de honger. Zo gaat dat in de vrije natuur.

Ons paard heeft nog datzelfde spijsverteringsapparaat met een totale lengte van zo’n dertig meter. In al die duizenden jaren is er in feite niks veranderd. Maar zijn manier van leven wel, wat ook het nodige impliceert voor zijn gebit. Veel mensen verkeren in de veronderstelling dat gebitsproblemen juist voorkomen bij oudere paarden, maar dat is niet zo. Julius Peters, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Gebitsverzorging voor het Paard: ‘Een paard wisselt tussen 2,5 tot 4,5 jaar. In die periode wordt het paard ook al bereden en dan zou er best een kies los kunnen zitten. Ik zou een paard op zijn gebit laten controleren voordat het een bit inkrijgt. Jonge paarden vragen in die periode van hun leven sowieso extra aandacht.’

‘Veel jonge paarden, enters en twenters, worden in koppel gehouden’, vervolgt hij. ‘Er zijn dan altijd dieren bij die achterblijven in de groei, omdat ze onderin de rangorde staan of een aandoening aan hun kiezen hebben. Tussen de eerste, tweede of derde kies zit dan ruimte waarin voerresten zich ophopen. Dat gebeurt vooral als je kuil voert. Vastzittend kuilvoer gaat gisten, waardoor ter plaatse een pijnlijke ontsteking ontstaat, waarbij zelfs het bot kan worden aangetast. Dat paard moet dan intensief worden behandeld. Het gebit moet grondig worden schoongemaakt. De rommel moet er worden uitgespoeld en zo nodig moet ook worden geboord. Vervolgens komt de patiënt op een speciaal dieet te staan. Een maand later ken je dat paard niet meer terug.’

Het hele verhaal ‘Paard in de mond gekeken’ kun je lezen in het meinummer van de Hoefslag.

Foto: Remco Veurink

HOEFSLAG ACADEMY

Volg ons!

101,065FansLike
0VolgersVolg
6,970VolgersVolg
1,451Youtube abonneesAbonneer