Tags Posts tagged with "spijsvertering"

spijsvertering

0 459
hooi voeding paard
© DigiShots

Een Canadese ruitersportvereniging heeft besloten geen ledenpassen meer uit te delen. Het geld dat daarmee wordt bespaard, gaat naar een goed doel.

Ontario Equestrian heeft meer dan 22.000 leden. Door deze geen lidmaatschapsbewijs meer te overhandigen, wordt 30.000 dollar (ruim 26.000 euro) bespaard.

Spijsvertereing bij paarden

Het geld wordt overgemaakt aan Equine Guelph, dat zich richt op onderzoek naar de spijsvertering van paarden.

Twee medewerkers van het Ontario Veterinary College doen onderzoek naar de darmflora van paarden. Dr. Luis Arroya ontwikkelt een kunst-darm om er zo achter te komen hoe het microbioom (micro-organismen) van een gezond paard eruit ziet.

Aandoeningen bij paarden

Volgens zijn collega Dr. Scott Weese is het niet altijd eenvoudig om dergelijk onderzoek te bekostigen. ‘En het is juist zo belangrijk om inzicht te krijgen in voorkomende aandoeningen bij paarden.’

Weese is zelf bezig met onderzoek naar de mest van gezonde paarden, die hij een jaar lang intensief onder de loep neemt. Het doel hiervan is onder meer om de invloed van de seizoenen in kaart te brengen en het effect van verschillende rantsoenen te meten.

Het geldbedrag dat Ontario Equestrian bespaart door geen ledenpassen meer uit te reiken, zal worden ingezet om middels onderzoek het welzijn van paarden te verbeteren.

Bron: Horse & Hound

Foto: archief

Voor het veulen is het afspenen een enorm stressvolle periode, waarin er verschillende problemen kunnen optreden, die meer dan eens met de voeding en spijsvertering te maken hebben.

Steeds minder drinken

Al enkele maanden na de geboorte begint de merrie het veulen steeds minder vaak te laten drinken. Ondertussen heeft het veulen al geleerd om met de moeder mee te eten, hetzij brok, hooi en/of gras. Op  ongeveer vijf maanden leeftijd wordt een veulen vervolgens van de moeder gescheiden, het zogenaamde afspenen.  Waar moet je op letten zodra je je veulen afgespeend hebt?

Niet teveel zetmeel!

Dat een veulen op jonge leeftijd al brok leert eten, betekent niet dat de extra energie die nodig is in de speenperiode uit brok moet komen. Brok bevat veel zetmeel. Door stress kan bovendien het spijsverteringsstelsel extra snel werken, waardoor de kans bestaat dat zetmeel in de dikke darm terecht komt. Diarree en koliek kunnen daarvan het gevolg zijn.

Goede kwaliteit ruwvoer

Een veulen van 5 maanden oud groeit snel en heeft veel energie nodig. Vanwege het boven genoemde risico van grote hoeveelheden krachtvoer, moet die energie uit ruwvoer gehaald worden. Het onbeperkt voeren van goede kwaliteit kuilgras of hooi is daarom verstandig. Na een ruwvoeranalyse wordt duidelijk hoeveel van welke voedingsstoffen het ruwvoer bevat, waarop de krachtvoergift en een eventueel supplement kan worden afgestemd.

Gras, gezelschap en beweging

Voor een veulen is gezelschap en vrije beweging een absolute must. Zeker na het spenen moet een veulen worden omringd door soortgenoten, al dan niet van zijn eigen leeftijd, om het ontbreken van zijn moeder op te vangen. Gras van een goed onderhouden weiland vormt daarbij een waardevolle energiebron, die een veulen kan helpen gezond door de moeilijke speenperiode heen te komen.

Maagzweren

Onder invloed van stress lijden veel gespeende veulens aan maagzweren. Het is lastig dit volledig te voorkomen, tenzij de manier van spenen wordt aangepast en het veulen geleidelijk  van de moeder wordt gescheiden. Qua voeding kan het helpen om een beperkte hoeveelheid luzerne bij de voeren (matig vanwege de scheve calcium/fosfor-verhouding). Luzerne heeft de eigenschap de zuurgraad in de maag iets te verlagen.

Bron: Hippos, overname zonder bronvermelding én toestemming via webredactie@mediaprimair.nl niet toegestaan

Foto: Remco Veurink

0 158
Paard
foto: Remco Veurink

In Canada is de eerste “camera pil” voor paarden ontwikkeld, om te kunnen zien wat er nu precies binnen in het paard afspeelt.

De endoscopiecapsule ziet eruit als een vitaminepil en kan via een maagsonde bij het paard direct in de maag gebracht worden. In de acht uren die daarop volgen maakt de capsule beelden van het spijsverteringsstelsel van het paard. De capsule is een belangrijke nieuwe manier om aandoeningen zoals inflammatoire darmziektes en kanker te kunnen diagnosticeren. Ook kan er bij onderzoek gekeken worden hoe bepaalde medicamenten de spijsvertering stimuleren en kan men kijken hoe “normale” darmfunctie eruit ziet. “Het is een hele gave manier om de dunne darmen mee te onderzoeken.” aldus Montgomery. “Het alternatief is een kijkoperatie of beelden via een endoscoop, via een camera aan een lange dunne kabel. Die laatste variant geeft echter beelden tot de maag of het rectum, verder kunnen we niet.”  De plannen bestaan nu om de pil verder te ontwikkelen en meer onderzoek te doen.

Foto: Remco Veurink
Bron: Horsetalk

 

 

 

 

0 422

Hobbypaarden en paarden met een stofwisselingsziekte hebben niet alleen veel ruwe vezels in hun rantsoen nodig, maar ook een rantsoen met gereduceerde zetmeel- en suikergehaltes. Het vinden van het juiste voer is vaak een hele uitdaging.

Natuurlijke voeding

Als onze paarden zelf hun dag zouden kunnen indelen, zouden ze 10 tot 16 uur besteden aan voedselinname. De instinctieve behoefte om te eten is bij hen namelijk genetisch ingebouwd. Ondanks de domesticatie is hun spijsvertering er nog steeds op ingericht energie uit vezelig plantenmateriaal te halen. Het probleem: hun hongergevoel wordt niet zoals bij ons mensen aangestuurd via het vol zijn van de maag, maar via de bevrediging van de kauwbehoefte. Eten is daarom voor een paard een belangrijke bezigheid, die bijdraagt aan het welbevinden.

Lichte verteerbaarheid

Hoe lang het paard eet, wordt bepaald door de structuur van het voer. Hoe hoger het vezelgehalte, hoe langer de viervoeter bezig is. Voorbeelden van vezelrijk voer zijn hooi, stro en luzerne. Dit natuurlijke ruwvoer, waarvan de grove vezels intensief moeten worden vermalen door de tanden, biedt diverse voordelen: juiste afslijting van de tanden, langzamere opname van de voeding, meer kauwactiviteit en sterkere speekselvorming. Dit laatste is van essentieel belang voor de spijsvertering, omdat daardoor het voedsel zacht wordt en kan worden doorgeslikt. Hiermee geeft het voer langer een verzadigd gevoel, wordt het beter omgezet en wordt de algehele werking van maag en darmen verbeterd. Het is dus niet verwonderlijk dat ruwe vezels vanwege hun onmisbaarheid wel de ‘motor van de spijsvertering’ worden genoemd. Wanneer het voer echter weinig ruwe vezels bevat (zoals maïs of gerst), wordt het door het paard zeer snel vermalen, waarbij er weinig speeksel wordt gevormd. Het wordt een samengedrukte brij en kan daardoor leiden tot maag-darmproblemen en kolieken.

Goede voerconversie

Een dieet dat rijk is aan ruwe vezels wordt met name aanbevolen voor sobere paardenrassen. Dit zijn vooral pony’s, kleine paarden en robuuste rassen (waaronder Shetlanders, IJslanders, Haflingers en Noorse Fjordenpaarden). Deze aanbeveling geldt ook voor viervoeters die lijden aan stofwisselingsziekten zoals EMS (Equine Metabolic Syndrom), Cushing-syndroom of PSSM (Polysacharide Storage Myopathy), of aan insulineresistentie of laminitis (hoefbevangenheid). Daarnaast hebben deze rassen voer nodig dat weinig zetmeel en suikers bevat, zodat hormonale schommelingen worden gereguleerd. Als paardeneigenaar kunt u dit uitsluitend bereiken met aangepast voer. Ideaal is een type voer dat tussen ruwvoer en krachtvoer in ligt en de voordelen van deze beide combineert en waarmee de stofwisseling voor langere tijd wordt ontlast, bijvoorbeeld Cavalor FiberForce. Dit bestaat uit grofvezelig luzernehooi en langgeperste korrels.

‘Waarom heeft mijn paard luzerne in het krachtvoer nodig als het al hooi krijgt?’, vragen sommigen zich nu misschien af. Het antwoord hierop is heel eenvoudig: omdat de kwaliteiten van hooi tegenwoordig sterk uiteenloopt. Bovendien is in de afgelopen jaren het gehalte aan voedingsstoffen in ruwvoer zeer sterk teruggelopen. Dus op lange termijn bestaat er een risico van tekorten aan voedingsstoffen. Met Cavalor FiberForce is toediening van voldoende voedingsstoffen wel gewaarborgd en blijft de hoge kwaliteit steeds op hetzelfde niveau, waardoor dit voer ook geschikt is voor paarden met een stofallergie of een chronische aandoening van de luchtwegen.

Veilige energiebron

Een ander belangrijk bestanddeel van Cavalor FiberForce is olie, dat dient als hoogwaardige energiebron. Dat is goed voor oudere paarden, die vanwege leeftijdsgebonden kauw- en tandproblemen meestal slechts beperkte hoeveelheden ruwvoer kunnen opnemen. Het daardoor optredende gebrek aan ruwe vezelstoffen wordt door deze vloeibare bron van energie gecompenseerd. Cavalor FiberForce kan worden gevoerd als aanvullend voer of, onder bepaalde voorwaarden, als enig voer.

Persbericht Cavalor FiberForce

Foto: Remco Veurink

0 1422

Veel mensen belonen hun paard of pony regelmatig met wat lekkers. Een appel, een wortel, een snoepje, een paar sneeën uitgedroogd brood, maar soms ook een bak appels, een schep muesli, of een half brood. Het paard vindt het lekker, maar teveel extra’s kunnen leiden tot overgewicht, opdringerig gedrag en spijsverteringsproblemen.

1. Niet te veel/te vaak

Extra’s zijn vaak rijk aan voedingsstoffen. Ga er daarom spaarzaam mee om, want overgewicht ligt op de loer. Ook kan het gehele rantsoen uit evenwicht worden gebracht wanneer er veel/vaak extra’s worden gevoerd. Overschotten aan allerlei voedingsstoffen kunnen leiden tot vage klachten die vaak niet worden herleid tot de ‘extra’s’.

2. Pas op met fruit en brood

Zowel fruit als brood is suikerrijk, waardoor het schommelingen in de bloedsuiker veroorzaakt en bij sommige paarden/pony’s leidt tot problemen zoals bijvoorbeeld hoefbevangenheid. Teveel fruit of brood kan ook gemakkelijk (gas)koliek veroorzaken.

3. Zorg dat het rantsoen in balans is

Het basisrantsoen (ruwvoer en krachtvoer) moet zoveel mogelijk uitgebalanceerd zijn, met voldoende energie, eiwit en vitamines/mineralen. Eventuele ‘gaten’ kunnen worden opgevuld met een zorgvuldig gekozen supplement. Ook extra’s dienen bij het rantsoen geteld te worden; dit eet je paard tenslotte ook.

4. Ongewenst gedrag

Paarden die te pas en te onpas iets lekker krijgen, kunnen vervelend en opdringerig gedrag gaan vertonen, zoals schrapen op de poetsplaats, opdringerig gedrag op stal of in de wei. Soms kan dit tot gevaarlijke situaties leiden. Consequent omgaan met beloningen helpt problemen voorkomen.

Lees meer: 10 tips voor het voeren van paarden

Ir. Marike Jacobs (Voerconsultant & Columniste VoerVergelijk.nl)

Meer over de auteur: Marike Jacobs is afgestudeerd aan Wageningen Universiteit voor de masteropleiding Animal Nutrition en gespecialiseerd in paardenvoeding. Tijdens haar studie schreef Marike o.a. artikelen voor PaardenSport en verder werkt ze als stalmedewerker op een pensionstal. Mennen is haar favoriete tak van de paardensport, maar voeding en verzorging, en het waarborgen van de ‘happy athlete’ vanuit dat oogpunt, hebben de meeste aandacht.

VoerVergelijk.nl brengt iedere week op de site van de Hoefslag een voedingsverhaal met nuttige tips. VoerVergelijk is een onafhankelijke vergelijkingswebsite die is uitgegroeid tot een platform voor paardenvoer. Op VoerVergelijk kan een bezoeker paardenvoer zoeken, vergelijken en beoordelen. De database bevat alle paardenvoeders en supplementen die in Nederland en België verkrijgbaar zijn.

Foto: Remco Veurink

0 1373

Het is al weken aan één stuk erg droog. Waar het kan, wordt volop gesproeid, maar veel paardenhouders hebben deze mogelijkheid niet. Voor de paarden is het zomerseizoen vaak weideseizoen, maar door de droogte groeit het gras nauwelijks. Al snel zien de weilanden geel en dor, soms zelfs met kale zandplekken. Paarden die op zulke weilanden grazen, kunnen met het beetje gras aanzienlijke hoeveelheden zand naar binnen werken, met mogelijk kwalijke gevolgen voor het spijsverteringsstelsel.

1. Extra ruwvoer op de wei

Als je je paard in het weideseizoen op de wei zet, heb je natuurlijk het liefst dat hij gras eet. Helaas is dat in zulke droge situaties niet heel bevorderlijk. Paarden trekken korte plukjes gras met hun tanden uit de grond, waaraan veel zand blijft hangen. Het bijvoeren van ruwvoer op de wei is begrijpelijk ongewenst, maar kan heel wat spijsverteringsproblemen in het najaar helpen voorkomen.

2. Op stal extra ruwvoer

Een paard dat voldoende ruwvoer binnenkrijgt, heeft over het algemeen weinig moeite om opgenomen zand met de mest weer kwijt te raken. Om zeker te zijn dat dit proces optimaal werkt, is het verstandig om ervoor te zorgen dat paarden op stal onbeperkt beschikking hebben over ruwvoer in de vorm van hooi en/of kuil, eventueel in combinatie met een deel stro. Dit stimuleert de darmwerking en zorgt ervoor dat het zand minder ‘onderin’ de darm blijft liggen.

3. Paddock in plaats van wei

Wanneer de wei echt heel droog wordt, kan het soms beter zijn om paarden in een paddock te zetten. Omdat daar niets te eten valt, voorkom je dat een paard teveel zand opneemt. Ter compensatie zou je je paard aan de hand kunnen laten grazen op plekken waar het gras wat langer is en de grond wat dichter begroeid.

Aan het einde van het weideseizoen wordt al vaak geadviseerd om een ‘zandkuur’ te doen, ofwel het geven van pure psyllium of een product met psyllium gedurende een aantal dagen. Wanneer je paard het weideseizoen heeft doorgebracht op een minder-dan-ideaal grasland en er duidelijk veel zand in de mest zit (check dit eventueel in overleg met je dierenarts), is dit zeker aan te bevelen om zandkoliek te helpen voorkomen!

Lees meer over zandkoliek.

Ir. Marike Jacobs (Voerconsultant & Columniste VoerVergelijk.nl)

Meer over de auteur: Marike Jacobs is afgestudeerd aan Wageningen Universiteit voor de masteropleiding Animal Nutrition en gespecialiseerd in paardenvoeding. Tijdens haar studie schreef Marike o.a. artikelen voor PaardenSport en verder werkt ze als stalmedewerker op een pensionstal. Mennen is haar favoriete tak van de paardensport, maar voeding en verzorging, en het waarborgen van de ‘happy athlete’ vanuit dat oogpunt, hebben de meeste aandacht.

VoerVergelijk.nl brengt iedere week op de site van de Hoefslag een voedingsverhaal met nuttige tips. VoerVergelijk is een onafhankelijke vergelijkingswebsite die is uitgegroeid tot een platform voor paardenvoer. Op VoerVergelijk kan een bezoeker paardenvoer zoeken, vergelijken en beoordelen. De database bevat alle paardenvoeders en supplementen die in Nederland en België verkrijgbaar zijn.

Foto: Veurink/Sanoma

 

0 1404

De een doet het vaker dan de ander: het rantsoen veranderen. Hierbij kan zowel de hoeveelheid als de soort voer worden aangepast, en zowel ruwvoer als krachtvoer. Zo’n voerwissel kan een grote impact hebben op het spijsverteringsstelsel, zeker wanneer het een verandering in ruwvoer betreft. Vooral de darmflora moet wennen aan een nieuwe voersamenstelling. Maar ook de spijsverteringsorganen hebben even tijd nodig om hun enzymproductie aan te passen en de spijsvertering weer optimaal te laten verlopen.

Langzaam!

Het hoort bij de basis van goed voeren en kan niet vaak genoeg worden herhaald: voer een rantsoenverandering altijd langzaam door. Een plotselinge verandering geeft een groot risico op spijsverteringsstoornissen, van diarree tot koliek tot zware hoefbevangenheid. Trek altijd minimaal twee weken uit voor een voerwissel, waarin je het oude rantsoen geleidelijk afbouwt en het nieuwe introduceert.

Krachtvoer/ruwvoer

Sommige mensen wisselen regelmatig van krachtvoer en trekken hier de nodige tijd voor uit. Ruwvoer is echter de hoofdmoot in de meeste rantsoenen (dat zou moeten, in ieder geval) en heeft vaak een grotere impact bij veranderingen dan krachtvoer. Wisselen van hooi naar kuil of andersom of van de ene batch naar de andere kan heel snel tot bijvoorbeeld diarree of koliekachtige verschijnselen leiden. Het afwisselend voeren van verschillende types ruwvoer kan sommige paarden zelfs chronisch ziek doen lijken, terwijl de oorzaak simpelweg bij het voermanagement ligt.

Wissel niet te vaak

Aangezien ruwvoer per batch/levering enorm kan verschillen qua samenstelling, wordt je paard hoe dan ook regelmatig aan voerwissels blootgesteld. Praktisch is het vaak onmogelijk om voor een ruwvoerwissel twee weken uit te trekken. Met het oog op deze regelmatige mogelijke verstoring van de spijsvertering is het aan te raden om het krachtvoer zoveel mogelijk hetzelfde dan wel vergelijkbaar te houden. Het spijsverteringssysteem wordt hierdoor minder zwaar belast.

Ook de overgang van stal (in winter/herfst) naar wei (in voorjaar/zomer) is een voerwissel die langzaam geïntroduceerd moet worden. Op stal eten paarden over het algemeen wat armer en vooral veel droog voer, terwijl op de wei het voer (gras!) ineens heel vocht- en voedingsrijk is. Bij veel paarden leidt deze overgang, wanneer deze te snel wordt uitgevoerd, tot spijsverteringsproblemen.

Lees meer over de overgang van droogvoer naar weidegras.

Ir. Marike Jacobs (Voerconsultant & Columniste VoerVergelijk.nl)

Meer over de auteur: Marike Jacobs is afgestudeerd aan Wageningen Universiteit voor de masteropleiding Animal Nutrition en gespecialiseerd in paardenvoeding. Tijdens haar studie schreef Marike o.a. artikelen voor PaardenSport en verder werkt ze als stalmedewerker op een pensionstal. Mennen is haar favoriete tak van de paardensport, maar voeding en verzorging, en het waarborgen van de ‘happy athlete’ vanuit dat oogpunt, hebben de meeste aandacht.

VoerVergelijk.nl brengt iedere week op de site van de Hoefslag een voedingsverhaal met nuttige tips. VoerVergelijk is een onafhankelijke vergelijkingswebsite die is uitgegroeid tot een platform voor paardenvoer. Op VoerVergelijk kan een bezoeker paardenvoer zoeken, vergelijken en beoordelen. De database bevat alle paardenvoeders en supplementen die in Nederland en België verkrijgbaar zijn.

0 1897

De meeste paardeneigenaren weten het wel, toch gebeurt het in de praktijk nogal eens anders: je kunt een paard beter geen krachtvoer geven op een lege maag. Beter is het om eerst wat ruwvoer te geven, o.a. om de speekselvorming en de rest van het spijsverteringsstelsel op gang te laten komen.

1. Krachtvoer ligt ‘zwaar op de maag’

Krachtvoer is te droog; het bevat meer droge stof dan hooi en stro. Het vraagt ook maar weinig kauwactiviteit, waardoor de speekselvorming slechts matig op gang komt en er dus niet veel vocht aan de voedselbrij wordt toegevoegd. Omdat de maag het voer pas doorlaat naar de dunne darm als het voldoende ‘vochtig’ is, blijft krachtvoer relatief lang in de maag. Ondertussen moeten alle spijsverteringsorganen nog worden aangezwengeld, waardoor het eerste deel van de vertering nog niet optimaal verloopt, wat verderop in het spijsverteringsstelsel tot problemen kan leiden.

2. Krachtvoer verzuurt

Speeksel is een belangrijke verdunner van het maagzuur. Omdat er bij een krachtvoermaaltijd weinig speeksel wordt gevormd, wordt het maagzuur minder verdund en wordt de zuurgraad hoger (de pH lager). Daarbij bevat krachtvoer veel zetmeel, wat deels door de bacteriën in de maag wordt omgezet in zuren, die ook weer bijdragen aan het verzurende effect. Deze verzuring kan op termijn leiden tot irritatie van het maagslijmvlies en maagzweren.

3. Ruwvoer verzadigt

Wanneer een paard eerst wat ruwvoer heeft gehad, heeft hij alvast wat in zijn maag en zal hij minder gulzig zijn krachtvoer naar binnen werken. Bovendien zorgt het ruwvoer ervoor dat de spijsverteringsorganen op gang komen, waardoor de vertering van het krachtvoer vervolgens beter verloopt en minder snel tot problemen leidt.

Lees meer over voeren op een lege maag.

Ir. Marike Jacobs (Voerconsultant & Columniste VoerVergelijk.nl)

Meer over de auteur: Marike Jacobs is afgestudeerd aan Wageningen Universiteit voor de masteropleiding Animal Nutrition en gespecialiseerd in paardenvoeding. Tijdens haar studie schreef Marike o.a. artikelen voor PaardenSport en verder werkt ze als stalmedewerker op een pensionstal. Mennen is haar favoriete tak van de paardensport, maar voeding en verzorging, en het waarborgen van de ‘happy athlete’ vanuit dat oogpunt, hebben de meeste aandacht.

VoerVergelijk.nl brengt iedere week op de site van de Hoefslag een voedingsverhaal met nuttige tips. VoerVergelijk is een onafhankelijke vergelijkingswebsite die is uitgegroeid tot een platform voor paardenvoer. Op VoerVergelijk kan een bezoeker paardenvoer zoeken, vergelijken en beoordelen. De database bevat alle paardenvoeders en supplementen die in Nederland en België verkrijgbaar zijn.

Foto: Remco Veurink

0 621

Fysiologie is de wetenschap van de normale stofwisselingsprocessen. Spijsverteren of digestie betekent het verteren van voedsel (spijs) tot stoffen die door het lichaam kunnen worden opgenomen. Waarom kunnen paarden eigenlijk niet braken? En waarom sonderen we vaak bij koliek?

De spijsvertering vindt plaats in het spijsverteringskanaal: het buizenstelsel met lichaamsholten waarin het spijsverteringsproces plaats vindt. Koolhydraten, eiwitten en vetten zijn de belangrijkste bestanddelen van de voeding. Deze moleculen zijn vaak nog te groot om direct te worden opgenomen. De koolhydraten (suikers), eiwitten en vetten worden dus verder gesplitst in kleinere moleculen. Nu kunnen deze worden opgenomen door de darmwand om met de bloedsomloop beschikbaar te komen voor de rest van het lichaam. Dit splitsen van grote moleculen gebeurt door een aantal enzymatische processen in het spijsverteringskanaal.

Het paard

Het paard heeft net als andere planteneters, verhoudingsgewijs een groot maag-darmstelsel. Dit is nodig om het dieet van hoofdzakelijk ruwvoer te kunnen verteren. Het maagdarmstelsel ligt geheel in de buik. De grootte van de buik is aan de buitenkant niet direct zichtbaar omdat een groot gedeelte binnen de ribbenkast ligt. De buikorganen zijn voortdurend in beweging. Veel organen trekken samen in peristaltische bewegingen en veranderen zo voortdurend van vorm. Het buikvlies is de gladde binnenbekleding van de buikwand en de buitenbekleding van de buikorganen. De open ruimte in de buik is beperkt tot een hoeveelheid nauwe spleten die een kleine hoeveelheid buikvocht bevatten, waardoor de organen gemakkelijk langs elkaar heen kunnen glijden. Er is gewoonlijk geen lucht in de buikholte.

De weg van het voedsel

De fysiologie van het spijsverteringskanaal begint bij de opname van voedsel: bijv. hooi of gras. Deze wordt afgesneden door de snijtanden en vermalen tussen de lange rij kiezen. Tijdens het kauwen worden de speekselklieren gestimuleerd tot het afgeven van speeksel. Het speeksel bevat onder andere een buffer, een stof die het zoutzuur in de maag (maagzuur) neutraliseert. Nadat de voedselbolus is doorgeslikt, wordt deze door middel van een peristaltische spiersamentrekking van de slokdarm verplaatst door de hals, over het hart en door een opening in het middenrif, om uiteindelijk in de maag uit te komen.

De maag

De maag van het paard is relatief klein (5-18 liter), gezien het grote volume aan voer wat hij eet. De maag ligt hoog in de buikholte en geheel binnen de ribbenkast. De maag heeft aan de binnenzijde een gedeelte met en een gedeelte zonder klieren. Deze verdeling is duidelijk zichtbaar bij een maagscopy. De klieren in het maagslijmvlies produceren het maagzuur en het enzym pepsine. Deze zorgen samen met het kneden van de maag voor de afbraak van eiwitten uit het voedsel. Bij het zogeheten gastroscopisch onderzoek wordt voornamelijk gekeken naar de aanwezigheid van maagzweren. Een combinatie van een lege maag en veel stress werkt het ontwikkelen van maagzweren in de hand. Ook komen we tijdens dit onderzoek nogal eens Horzellarven tegen. Deze larven zitten vast in het maagslijmvlies.

Paarden kunnen niet braken

Door de scherpe hoek waarmee de slokdarm in de maag uitkomt, samen met een sterke kringspier bij de maagingang, kunnen paarden niet braken. Het verwijderen van gas uit de maag via oprispingen, het boeren, kunnen ze ook niet. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de koe. Het kan grote problemen veroorzaken wanneer de maag overvol raakt met voedsel en gas. Het paard zal ernstige koliekverschijnselen laten zien en de maag kan scheuren als de dierenarts niet snel een slang via de neus in de maag brengt om maaginhoud over te hevelen (sonderen). Als de maag scheurt, komt er darminhoud in de buikholte terecht en ontstaat een buikvliesontsteking: peritonitis. Bij het koliekonderzoek is het sonderen van de maag dan ook vaak een vast onderdeel. Ter voorkoming van een maagoverlading (en maagzweren) is het beter een paard meerdere malen verspreid over de dag te voeren.

De dunne darm

De dunne darm is ongeveer 25 meter lang. Hij kan onderverdeeld worden in drie delen: eerst het duodenum (twaalfvingerige darm), het jejunum en het ileum. In het duodenum gedeelte komt de afvoergang van de alvleesklier uit, samen met de uitmonding van de galbuis. Hier worden de spijsverteringsenzymen en galzuren aan de darminhoud toegevoegd die erg belangrijk zijn voor de afbraak van vetten (tot kortketen vetzuren). De binnenbekleding van de darm bevat allemaal microscopisch kleine darmvlokken. Dit zijn hele kleine vingerachtige structuren die de binnenoppervlakte enorm vergroten. Men heeft berekend dat als je deze binnenbekleding vlak zou kunnen strijken, het de totale oppervlakte van een voetbalveld beslaat. Deze enorme oppervlakte maakt de opname van voedingsstoffen mogelijk. Het jejunum hangt in allemaal kronkels onderaan een scheil opgehangen in de buik. Het jejunum gaat naadloos over in het Ilium, het laatste stukje dunne darm dat uitmondt in de blinde darm.

De dikke darm

Het eerste gedeelte van de dikke darm is de blinde darm of caecum. De dikke darm kan verder onderverdeeld worden in de karteldarm (colon) en de eindarm (rectum). De dikke darm neemt het overgrote deel van de buikholte in. In de dikke darm vindt de microbiële fermentatie van ruwe celstof (cellulose) plaats. Dit betekent dat er door een rijke populatie aan bacteriën, voedingstoffen uit de overgebleven vezelige plantedelen worden vrijgemaakt, om opgenomen te worden door de darmwand. Dit gedeelte van het darmstelsel is in functioneel opzicht vergelijkbaar met het pens-voormagen-komplex van de koe. Tegenwoordig wordt getracht deze bacteriepopulatie zo optimaal mogelijk te houden door het oraal toedienen van de zogehete probiotica.

Koliek

Pijn in de buik. De meeste mensen zullen het gelijk herkennen: het voer is niet op, het paard is onrustig, kijkt steeds om naar de buik en staat te krabben met de voorbenen. Soms zien we ernstige koliek waarbij het paard schopt naar de eigen buik of ligt te zweten en te rollen van de pijn. Vaak wordt de pijn veroorzaakt door een probleem ergens in het lange spijsverteringskanaal. Het kan vele oorzaken hebben. Bijvoorbeeld: verschillende obstipaties zijn mogelijk door bijvoorbeeld ophoping van gas, zand of stro (vlas). Verschillende liggingsveranderingen zijn mogelijk. Zo zit het voorste gedeelte van de dikke darm maar op één plaats vast, namelijk tegen de buikwand boven de blinde darm. Dit maakt het mogelijk dat er allemaal draaiingen in kunnen komen die ernstige koliek veroorzaken. Ruwweg verdelen we de verschillende oorzaken van koliek in twee groepen: degene die een operatie nodig hebben om weer goed te komen en degene waarbij dit niet nodig is. Mocht uit het koliekonderzoek blijken dat een operatie noodzakelijk is, dan is snelheid geboden en moet het paard zo snel mogelijk naar de OK worden gebracht. |

Tekst: Reinder Schuurmans

0 273

Even leek het erop dat de herfst al heel vroeg begon, maar gelukkig hebben we toch nog een echte nazomer. De meeste paarden staan dan ook nog lekker buiten op het gras. Ondertussen is het ’s nachts heel wat kouder en bevat het gras al ruim minder voedingswaarde dan voorheen. Het duurt niet lang meer voordat de stalperiode weer aanbreekt, wat nog meer niet te onderschatten veranderingen in het rantsoen met zich meebrengt. Hoe bereid je je paard hierop voor?

Steeds meer droog ruwvoer

Tijdens het weideseizoen bestaat voor veel paarden, afhankelijk van het aantal uren op de wei, een groot deel van het rantsoen uit vers gras. Op stal bestaat het rantsoen voor het grootste deel uit droog voer, zoals hooi, stro en krachtvoer. Nu het gras toch wat minder voeding bevat, is het verstandig om je paard langzaam te laten wennen aan meer droogvoer. Doe dit door 3-4 weken voor het begin van de stalperiode dagelijks een toenemende hoeveelheid hooi (of ander gedroogd ruwvoer) op de wei te voeren.

Krachtvoer langzaam introduceren

Krijgt je paard normaal gesproken meer dan 2 kg krachtvoer per dag en heeft hij tijdens de weideperiode minder gekregen, bouw dit dan langzaam in kleine voerbeurtjes op naar de ‘normale’ hoeveelheid per dag. Hiermee voorkom je verteringsproblemen door een plotselinge grote voergift in de eerste weken dat je paard weer veel op stal staat. Let wel; de meeste paarden kunnen met geen tot zeer weinig krachtvoer prima uit de voeten!

Water

Zoals hierboven omschreven bevat het zomerrantsoen relatief veel vocht en is het stalrantsoen voornamelijk droog. Vaak ontstaan problemen zoals verstoppingskoliek in de stalperiode mede doordat paarden te weinig drinken. Zorg voordat het stalseizoen begint dat de watervoorziening in orde is en dat het water bij voorkeur op een constante temperatuur gehouden wordt. Erg koud water wordt door paarden met slechts kleine beetjes gedronken!

Beweging hoort eigenlijk niet in de categorie voeding, maar gebrek hieraan of veranderingen hierin zijn wel een erg belangrijke oorzaak voor het ontstaan van verteringsproblemen in het stalseizoen. Zorg er dus voor dat je paard voldoende vrije beweging krijgt en regelmatig uit zijn stal komt, om zodoende het spijsverteringsstelsel goed op gang te houden.

Lees hier meer over de overgang van weide naar stal.

Ir. Marike Jacobs (Voerconsultant & Columniste VoerVergelijk.nl)
Meer over de auteur: Marike Jacobs is afgestudeerd aan Wageningen Universiteit voor de masteropleiding Animal Nutrition en gespecialiseerd in paardenvoeding. Tijdens haar studie schreef Marike o.a. artikelen voor PaardenSport en verder werkt ze als stalmedewerker op een pensionstal. Mennen is haar favoriete tak van de paardensport, maar voeding en verzorging, en het waarborgen van de ‘happy athlete’ vanuit dat oogpunt, hebben de meeste aandacht.

VoerVergelijk.nl brengt iedere week op de site van de Hoefslag een voedingsverhaal met nuttige tips. VoerVergelijk is een onafhankelijke vergelijkingswebsite die is uitgegroeid tot een platform voor paardenvoer. Op VoerVergelijk kan een bezoeker paardenvoer zoeken, vergelijken en beoordelen. De database bevat alle paardenvoeders en supplementen die in Nederland en België verkrijgbaar zijn.

HOEFSLAG ACADEMY

Volg ons!

100,949FansLike
0VolgersVolg
6,964VolgersVolg
1,451Youtube abonneesAbonneer