Tags Posts tagged with "maandagziekte"

maandagziekte

Ruim twaalf jaar geleden kocht Ineke Veldman de Friese merrie Imkje met de intentie om haar in te zetten voor de fokkerij. Helaas moesten ze hier mee stoppen toen er vuil in de baarmoeder van de merrie geconstateerd werd. Omdat het fokken niks meer werd, besloot de amazone om te gaan starten met de merrie.

“Het is heel jammer dat we niet meer met haar kunnen fokken, maar wedstrijden rijden vinden we ook echt heel leuk”, vertelt ze.

Wedstrijden

“We hebben Imkje Fan Henswoude ruim twaalf jaar geleden overgekocht van mijn pake (opa, red.)”, legt Veldman uit. “Toen we door omstandigheden moesten stoppen en ik klaar was met school, heb ik een startpas aangevraagd en zijn we begonnen met wedstrijden”.

In het begin ging het even heel moeilijk. “We hadden moeite met het zoeken naar een passende instructeur of instructrice. Maar toen we die eenmaal hadden gevonden vlogen we binnen een jaar de B door en ondertussen mogen we alweer L2 starten. Het is heel jammer dat we niet meer met haar kunnen fokken, maar wedstrijd rijden vinden we ook echt heel leuk”.

Maandagziekte

Helaas zit het niet altijd mee voor de combinatie. “Imkje heeft maandagziekte en al twee keer een bloeduitstorting gehad, dus ik bekijk echt per maand wat onze doelen zijn en wat ze aankan”, legt de amazone uit. “Mijn doel voor nu is simpelweg winstpunten rijden in het L2, en zo hoog mogelijk te komen in de dressuur”.

De combinatie had hun eerste L2 wedstrijd al gepland staan toen de coronamaatregelen ingingen. “Ik kwam de Hoefslag@Home competitie tegen op Facebook en ik was gelijk heel enthousiast. Ook mijn instructrice vond het een leuk idee dus we besloten om een filmpje in te sturen. Het was echt heel leerzaam en ik heb goede tips gekregen waar ik de komende tijd mee verder kan gaan werken. Ik had zelfs twee achten op mijn protocol, echt leuk! Zo’n online wedstrijd is heel anders dan normale wedstrijden, je hebt veel minder spanning en stress. Normaal is alles heel gehaast, maar nu kan je gewoon op je gemak een proefje rijden”.

Opvolger

Omdat de 18-jarige merrie wat mankementjes begint te krijgen, staat de opvolger van Imkje al klaar. “Ik kwam de tweejarige Hilde vam de Benthemhoeve tegen op Facebook en het leek mij wel leuk om alvast een opvolger voor Imkje te hebben. Zodoende heb ik haar gekocht. De bedoeling is dat we met Hilde gaan fokken en wedstrijden gaan rijden als ze oud genoeg is”.

Tekst: Isa Wessels

Bron: Hoefslag (overname zonder bronvermelding en toestemming via webredactie@mediaprimair.nl niet toegestaan)

Foto: Privébezit

0 5781

Vind je het vies als je paard plast en kijk je snel de andere kant op? Niet doen! De manier waarop hij urineert, kan iets zeggen over zijn gezondheid. Niet alle urine ziet er hetzelfde uit. Samenstelling, geur en kleur hangen af van een aantal factoren.

1. Bleek

Paarden zouden onbeperkt toegang moeten hebben tot water. Dan is hun urine bleek van kleur en stinkt het minder.

2. Donkergeel

Is de urine van je paard donkergeel, dan kan dat betekenen dat hij te weinig water drinkt of dat hij teveel zweet en dus teveel vocht kwijtraakt. De concentratie van zijn plas is dan te hoog.

3. Oranjerood

Als er Epicatechin-moleculen in het bloed zitten, oxideert urine als het in aanraking komt van (zon)licht en wordt het oranjerood van kleur. Denk niet dat je paard bloed in zijn urine heeft, het kan geen kwaad.

4. Troebel

Paarden die veel kalk tot zich nemen via bijvoorbeeld een liksteen of doordat het drinkwater veel kalk bevat, scheiden het overschot af via hun urine. Dat zorgt ervoor dat die er troebel, melkachtig uitziet.

5. Schuimend

Urine heeft belletjes als het de urinebuis verlaat. Die voorkomen dat calciumcarbonaat oplost en niet veranderen in (nier)stenen.

6. Sterke geur

Hoe meer proteïne het voer van een paard bevat, hoe meer urea en ammoniak je paard produceert en afscheidt. Dat verklaart de ammoniak-achtige geur waar urine naar kan ruiken in de stal.

Wat is normaal? Veranderingen in wat normaal is voor jouw paard kan wijzen op problemen, dus het is de moeite waard om de urine in de gaten te houden. Raadpleeg de dierenarts indien de volgende gevallen zich voordoen:

7. Weinig en vaak

Je paard probeert vaker dan normaal te plassen, maar produceert daarbij weinig urine, die ook nog eens bloed kan bevatten. Het kan zijn dat hij aan cystitis lijdt, een vrij veel voorkomend probleem bij merries omdat die een kortere urinebuis hebben. Infecties aan de urineblaas komen daardoor bij merries relatief vaak voor.

8. Onregelmatig en pijnlijk

Het paard plast dan weer heel weinig en dan weer veel en heeft zichtbaar pijn tijdens het urineren. Dat kan wijzen op de aanwezigheid van nierstenen, in de nieren of -vaker- in de blaas. Een blokkade van de blaas of urinewegen kan dodelijk zijn.

9. Heel donker van kleur

Heeft je paard Rhabdomyolysis (maandagziekte), dan zal zijn urine abnormaal donker van kleur zijn. Dat komt door een verandering in zijn spierweefsel, waardoor grote hoeveelheden eiwit in het bloed terechtkomen die vervolgens worden uitgescheiden via de urine.

Horseandhound/Hoefslag

0 5201

Je dierenarts kan, als aanvulling op het lichamelijk onderzoek van je paard, besluiten om bloedonderzoek uit te voeren. Bloedonderzoek kan antwoord geven op veel vragen omtrent de gezondheid van je paard. Je dierenarts kan het bloed op specifieke waarden controleren. Als deze waarden als afwijkend kunnen worden beschouwd, kan de dierenarts een behandelplan opstellen. Daarnaast worden ook bloedmonsters genomen van paarden die voor export naar het buitenland gaan of bijvoorbeeld bij een dopingcontrole.

Wat houden referentiewaarden van bloed precies in?

Bloed bevat naast celbestanddelen als witte en rode bloedcellen, ook een grote verscheidenheid aan vitamines, mineralen, eiwitten en enzymen. Al deze bestanddelen zijn belangrijk voor het functioneren van de organen en/of de regulatie van de vochtbalans, zuurgraad, e.d.

Bloedonderzoek kan bij verstoringen in deze regulatie duidelijke aanwijzingen geven om deze te bestrijden. Denk bijvoorbeeld aan het toedienen van vocht of regelaars van de zuurgraad. Ook kan met behulp van bloedonderzoek schade aan weefsels worden onderzocht door te kijken naar de verschillende enzymen die een rol spelen in het functioneren van bepaalde weefsels. Door de celopbouw en -afbraak die continu plaatsvindt in de verschillende weefsels, is er voor de meeste enzymen een ‘normaal’ gehalte in het bloed. Referentiewaarden betreffen de spreiding van dat gehalte in een gezond dier (95% van de gezonde dieren vallen binnen deze populatie van gezonde dieren). Als er bijvoorbeeld door schade of ontsteking aan een orgaan meer cellen dan normaal beschadigd raken, dan worden enzymen die zich normaal in de cel bevinden (en niet worden gemeten) uitgestoten in de bloedbaan. Bij chemische analyse van het bloed kan worden aangetoond dat het gehalte van deze enzymen boven de referentiewaarden uitkomt, waarbij er dus sprake is van een afwijking. Je dierenarts kan de verschillende combinaties van afwijkingen interpreteren en de relevantie ervan beoordelen met betrekking tot de gezondheidsklachten van je paard.

Wat kan bijvoorbeeld uit bloedonderzoek naar voren komen?

Bloedarmoede of anemie
Bloedarmoede duidt op een te lage Ht-waarde (hematocriet; dit is het volume van de rode bloedcellen in het bloed). Bloedarmoede kan worden veroorzaakt door een verwonding, maar bijvoorbeeld ook door een ernstige worminfectie of beenmerg dat onvoldoende nieuwe rode bloedcellen aanmaakt.

Spierbevangenheid (tying-up, maandagziekte)

Specifieke biochemische processen in de spiercellen worden mogelijk gemaakt door spierenzymen als Creatinekinase (CK) en Aspartaat-AminoTransferase (ASAT). De activiteit van CK en ASAT in het bloed raakt flink verhoogd bij spierschade of verhoogde spierafbraak.

PPID (voorheen ziekte van Cushing)

Via bloedonderzoek is goed te achterhalen of een paard PPID heeft. Hierbij zal een verhoogde concentratie van het Adrenocorticotroop hormoon (ACTH) in het bloed te vinden zijn.

Ontstekingen

Als het paard ergens in zijn lichaam een ontsteking heeft, kan dit via bloedonderzoek vaak achterhaald worden door aantoning van afwijking in aantal of de samenstelling van de witte bloedcellen (deze zijn verantwoordelijk voor verschillende functies van het afweersysteem). Ook zijn specifieke eiwitten in verhoogde mate terug te vinden in het bloed.

Lever- of nierafwijking

Lever en nieren vervullen in het lichaam een belangrijke rol bij verwerking en uitscheiding van afvalstoffen. Nierproblemen kunnen bijvoorbeeld aangetoond worden door een toename van ureum en creatinine in het bloed. Voor volledig onderzoek van de nieren zal ook urineonderzoek gedaan moeten worden.

Vitamine- en/of mineralentekort

Het paardenlichaam heeft vitamines nodig voor o.a. een goed afweersysteem en de afvoer van afvalstoffen. Mineralen zorgen voor het functioneren van enzymen en hormonen en zijn nodig voor spieropbouw, botgroei, opname van water en andere stoffen. Een bloedmonster kan de waardes van essentiële vitamines en mineralen aantonen.

Meer weten over de samenstelling van bloed, de functie van witte en rode bloedcellen, e.d.? Lees hier het volledige artikel Bloedonderzoek bij paarden op Paardenarts.nl

Meer over de auteur:
Mark van Manen (paardenarts en auteur bij Paardenarts.nl): “Sinds Januari 2010 ben ik dierenarts bij Paardenkliniek Wapenveld. In 2002 ben ik begonnen met de studie Diergeneeskunde aan de Universiteit van Utrecht; na een algemene opleiding tot allround dierenarts ben ik uiteindelijk afgestudeerd als erkend paardenarts. Tijdens mijn studie heb ik bijna twee jaar onderzoek gedaan naar de invloed van hoofd/halshouding op het ontstaan van blessures aan de halswervelkolom. Naast de algemene geneeskunde en fertiliteitbegeleiding van het paard hebben hoofd-, gebit, hals- en rugproblemen mijn speciale interesse.”

De Hoefslag publiceert wekelijks een actueel artikel van Paardenarts.nl; het onafhankelijke platform voor paardenhouders en paardenartsen waar men (betrouwbare) informatie over paardengezondheid en -welzijn kan vinden. Paardenarts.nl schrijft in samenwerking met paardenartsen en specialisten veterinaire artikelen. Naast de Veterinaire Kennisbank biedt Paardenarts.nl handige tools voor paardenhouders zoals de Paardenarts Locator en de Ent-herinnering. Via een nieuwsbrief en Facebook blijft men op de hoogte van nieuwe en seizoensgerelateerde artikelen.  

Foto: Remco Veurink

0 291
algemeen

Spierbevangenheid, ook wel maandagziekte of tying up genoemd is een ziekte waarbij een paard niet meer wil/kan bewegen door totale verzuring van de spieren. De meest voorkomende oorzaak van spierbevangenheid is een teveel aan suiker en zetmeel ten opzichte van de hoeveelheid beweging. Vroeger hoefden paarden op zondag niet op het land te werken, maar ze kregen wel dezelfde hoeveelheid voer, waardoor op maandag het risico op ‘maandagziekte’ bestond.

Minder suiker en zetmeel

Suiker en zetmeel zijn bronnen van energie voor paarden. Granen zijn onder andere rijk aan zetmeel. Paarden die spierbevangenheid hebben gehad zijn gevoelig voor grote hoeveelheden suiker en zetmeel in rantsoen. Rantsoenen met veel graan en zetmeel die de dagelijkse behoefte aan energie overschrijden kunnen de kans op het terug keren van spierbevangenheid verhogen.  Reduceer de hoeveelheid suiker/zetmeel met ca. 20%.

Zetmeel vervangen door olie

Paarden die gevoelig zijn voor spierbevangenheid, maar die wel zwaar moeten presteren hebben extra energie nodig, naast goede kwaliteit ruwvoer. Olie is een veilige energiebron voor paarden met spierbevangenheid. Paarden moeten langzaam wennen aan de vertering en smaak van olie, maar daarna is het een ideale energiebron voor paarden die gevoelig zijn voor spierbevangenheid. Als het paard olie gaat gebruiken als energiebron is er minder kans op verzuring van de spieren. Lees meer over een vetrijk rantsoen.

Pas het voer aan op de prestatie

Paarden die volop in training staan, maar tijdens rustdagen geen aangepast rantsoen krijgen lopen risico op spierbevangenheid. Geef je paard niet meer voer dan nodig is om de gevraagde prestaties te leveren en verminder de hoeveelheid krachtvoer als het paard één of meerdere dag niet hoeft te werken.

Extra vitamine E en C

Extra vitamine E en vitamine C bijvoeren is zinvol voor de afvoer van gevormd melkzuur om de spieren soepel te houden. Voor het benutten van vitamine E heeft een paard ook selenium nodig.

Lees meer over spierbevangenheid.

Ir. Marike Jacobs (Voerconsultant & Columniste VoerVergelijk.nl)

Meer over de auteur: Marike Jacobs is afgestudeerd aan Wageningen Universiteit voor de masteropleiding Animal Nutrition en gespecialiseerd in paardenvoeding. Tijdens haar studie schreef Marike o.a. artikelen voor PaardenSport en verder werkt ze als stalmedewerker op een pensionstal. Mennen is haar favoriete tak van de paardensport, maar voeding en verzorging, en het waarborgen van de ‘happy athlete’ vanuit dat oogpunt, hebben de meeste aandacht.

VoerVergelijk.nl brengt iedere week op de site van de Hoefslag een voedingsverhaal met nuttige tips. VoerVergelijk is een onafhankelijke vergelijkingswebsite die is uitgegroeid tot een platform voor paardenvoer. Op VoerVergelijk kan een bezoeker paardenvoer zoeken, vergelijken en beoordelen. De database bevat alle paardenvoeders en supplementen die in Nederland en België verkrijgbaar zijn.

 

Volg ons!

102,960FansLike
0VolgersVolg
0VolgersVolg
1,451Youtube abonneesAbonneer