Tags Posts tagged with "hooi"

hooi

0 2152
algemeen oog paard

Heb jij een passie voor paarden en droom je van een eigen manege? De verzorging van jouw paard kost veel tijd. Zo moet je de stal uitmesten, je paard voeren en poetsen en natuurlijk laten bewegen. Op een manege staan zowel eigen paarden als manegepaarden waar je de zorg over hebt. Dit komt er allemaal kijken bij een eigen manege.

Stro, hooi en voer regelen

Als je paard op een pensionstal staat, wordt er van alles voor je geregeld en staan hooi, stro en voer gewoon voor je klaar. Wanneer je manegehouder wilt worden, ben jij degene die hier verantwoordelijk voor is. Ga langs bij verschillende leveranciers om te kijken waar je de benodigde materialen kunt kopen voor een goede prijs. Het is makkelijk om voor een vaste leverancier te kiezen waar je nog lang van op aan kunt.

Denk er ook over na of je het hooi en stro wilt laten bezorgen of dat je het zelf op gaat halen. Het paardenvoer kun je ook groot inslaan bij een leverancier of, als je een kleine manege hebt, inkopen bij de plaatselijke boerenwinkel. Denk ook aan het inkopen van de materialen voor de stal, zoals kruiwagens en dergelijke en de afrastering van het weiland en de buitenrijbaan. Verdiep je ten slotte in de benodigde verzekeringen, zoals een goede opstalverzekering.

Veel met mensen bezig

Natuurlijk ben je een groot deel van de tijd lekker met de paarden bezig, maar het is net zo belangrijk om goed voor je klanten te zorgen. Ieder bedrijf valt of staat bij een goed klantenbestand. Als eigenaar van een manege is het van belang om veel aandacht te besteden aan zowel potentiële klanten als je huidige klanten. Zorg goed voor hun paarden en zorg dat er altijd iemand aanwezig is om (nieuwe) klanten welkom te heten op de manege. Een goede manier om nieuw publiek aan te trekken is door regelmatig wedstrijden en evenementen te organiseren en ervoor te zorgen dat je manage er netjes en verzorgd uit ziet. Maak ook regelmatig een praatje met je klanten om te kijken of alles naar wens is en ze wat beter te leren kennen.

Eigen personeel

Afhankelijk van de grootte van het bedrijf kan het noodzakelijk zijn om personeel aan te nemen. Dit is niet alleen een grote kostenpost, maar kost ook zeer veel tijd. Je wilt natuurlijk dat je werknemers met veel plezier voor bij jouw manege werken. Het is dan ook belangrijk om zelf veel aanwezig te zijn voor het aansturen van het personeel, een praatje en een welverdiend complimentje als het werk goed gaat. Wees andersom ook niet bang om je uit te spreken als je bepaalde zaken niet goed ziet gaan. Voldoende aandacht voor je personeel zorgt voor een goede verstandhouding en verkleint de kans op ziekteverzuim. Lees ook het verhaal van Carmen Peters over de oprichting van haar eigen manege.

hooi ruwvoer pavo
© DigiShots

Het rantsoen van ieder paard bestaat voor 70% tot 100% uit ruwvoer. Ruwvoer is daarmee niet alleen het belangrijkste onderdeel van het dagelijkse rantsoen van een paard, maar ook een thema dat iedere paardenhouder bezighoudt.

Veerle Vandendriessche, dierenarts en nutritionist bij Pavo, geeft antwoord op de meeste gestelde vragen rondom ruwvoer.

Categorie ruwvoer

Ruwvoer is een plantaardig voermiddel dat geen – of een enkele – eenvoudige bewerking heeft gehad. Gras, voordroogkuil en hooi zijn de meest gangbare ruwvoeders voor paarden, maar ook luzerne, bietenpulp en stro vallen onder de categorie ruwvoer.

1. Wat is het verschil tussen hooi en kuil?

Het grootste verschil tussen hooi en voordroogkuil wordt veroorzaakt door de duur van drogen op het land en of het wel of niet in folie is gewikkeld. Over het algemeen heeft hooi een hoger vezelgehalte en een lager eiwitgehalte dan voordroogkuil.

Wat het suiker betreft, wordt vaak gedacht dat voordoorkuil een lager suikergehalte bevat dan hooi. Uit duizenden ruwvoeranalyses van Pavo blijkt hier echter weinig verschil in te zitten.

De leeftijd van het gras bij maaien en het tijdstip van maaien zijn – zowel bij hooi als kuil – bepalend voor de voedingswaarden. In de volksmond wordt er vaak gesproken van een ‘vroege’ en ‘late’ snede. Bij een late snede is het merendeel van de suikers al door de plant verbruikt om te groeien. Voor paarden die gevoelig zijn voor suikers raden we dan ook aan om op zoek te gaan naar een late snede en dat ’s ochtends gemaaid is.

Koeienkuil is overigens iets anders dan voordroogkuil en is door de structuur, zuurtegraad en het suikeren eiwitgehalte absoluut niet geschikt voor paarden!

2. Waarom is ruwvoer zo belangrijk voor paarden?

Kauwen. In de natuur kauwt een paard veertien tot zestien uur per dag en maakt daarbij wel veertigduizend (!) kauwbewegingen. Hierdoor maken ze speeksel aan. In tegenstelling tot de mens maakt een paard alleen speeksel aan wanneer hij kauwt. Door de vele vezels in ruwvoer kauwt een paard vele malen langer op ruwvoer dan op krachtvoer, en wordt op deze manier dus meer speeksel geproduceerd.

Een ruwvoermix, zoals Pavo DailyPlus, kun je mengen met krachtvoer om zo het kauwen (en daarmee de speekselproductie) extra te stimuleren.

Speeksel. Speeksel speelt niet alleen een belangrijke rol als glijmiddel voor voedsel; het neutraliseert ook het zure maagsap. Zuur maagsap is nodig voor de vertering van voedsel en voor het onschadelijk maken van bacteriën en andere ongewenste zaken.

Kauwen en de constante aanwezigheid van voedsel in de maag dempt de zuurgraad en voorkomt maagproblemen, zoals maagzweren. Een ruwvoerproduct dat een positieve werking heeft op het maagslijmvlies is Pavo SpeediBeet. Deze snel wekende bietenpulp bevat 100% laag suiker bietenpulp met hierin pectine. Pectine is een oplosbare vezel die een dik slijm in het maagdarmstelsel vormt, wat het maagslijmvlies beschermt.

ruwvoer-tabel pavo

Darmen. Naast het stimuleren van kauwen, hebben vezels in ruwvoer nog een andere belangrijke functie; ze voeden de bacteriën in de dikke- en blindedarm. Bacteriën in de dikke- en blindedarm voeden zichzelf met de vezels uit ruwvoer en produceren hierbij vluchtige vetzuren.

Dit proces heet fermentatie. De vluchtige vetzuren worden vervolgens afgegeven aan de bloedbaan, waardoor je paard het als energiebron kan verbruiken.
Conditie. Voor paarden die moeilijk in conditie te houden zijn, is het extra aanvullen van ruwvoervezels vaak een stuk effectiever dan meer krachtvoer te geven.

3. Hoeveel ruwvoer eet een paard per dag?

Als je het hebt over de hoeveelheid ruwvoer voor paarden, kom je al snel het woordje ‘drogestof’ tegen. Drogestof is het ruwvoer dat overblijft als je al het vocht eruit haalt en waarmee wordt gerekend. De regel is: een paard moet dagelijks ongeveer 1,5% van zijn lichaamsgewicht aan drogestof uit ruwvoer binnenkrijgen. Om het makkelijk te maken verschilt het drogestofgehalte ook nog eens per ruwvoerproduct.

Gemiddelde drogestofgehaltes:

– Gras: 20% tot 25%
– Voordroogkuil: 60% tot 70%
– Hooi: 80% tot 90%

Bereken in 5 stappen hoeveel ruwvoer jouw paard nodig heeft

1. Bepaal het drogestofgehalte in het ruwvoer. Dit kun je doen door van de gemiddelde gehaltes uit te gaan of door middel van een Pavo Ruwvoer Quickscan.pavo ruwvoer quickscan2. Bepaal de geadviseerde dagelijkse drogestofopname per dag voor jouw paard (+/- 1,5% van hetlichaamsgewicht, afhankelijk van conditie, type, ras, arbeid en wel of geen dracht).
3. Vermenigvuldig de geadviseerde dagelijkse drogestofopname per dag met 100.
4. Deel dit getal vervolgens door het drogestofpercentage van jouw ruwvoer.
5. Het antwoord zijn de kilogrammen ruwvoer die jij mag verstrekken aan jouw paard.

4. Hoe weet je de kwaliteit van ruwvoer?

Met behulp van je zintuigen (geur, kleur en samenstelling) kun je een redelijke inschatting maken van de kwaliteit van hooi en voordroogkuil, al zegt dit lang niet alles over de voedingswaarde. Aan de buitenkant kun je bijvoorbeeld niet zien hoeveel suiker of eiwit er in het ruwvoer zit. Met de Pavo Ruwvoer QuickScan kun je een monster van jouw ruwvoer nemen en dit laten analyseren op suiker, eiwit en energie. Daarnaast wordt ook het drogestofgehalte gemeten. Let bij het beoordelen van de kwaliteit van ruwvoer ook altijd op schimmel, stof, giftige planten, onkruid en afval in de balen.

5. Welke alternatieven voor ruwvoer zijn er?

Naast de meest gebruikelijke ruwvoeders (gras, voordroogkuil en hooi) bestaan er verschillende soorten ruwvoeralternatieven. Je kunt je ruwvoer aanvullen of zelfs compleet vervangen met deze alternatieven als je onvoldoende ruwvoer hebt of de kwaliteit matig of slechts is, maar ook als je paard weinig of geen ruwvoer kan opnemen (bijv. oude paarden met gebitsproblemen) of je paard mager/ schraal blijft.

Luzerne. Eén van deze alternatieven is luzerne. Luzerne bijvoeren aan je paard kan gezond zijn, want het pavo dailyplusheeft unieke eigenschappen, al zit er wel een maximum aan. Geef maximaal 50% van je ruwvoer-drogestof als luzerne in verband met de scheve calcium-fosforverhouding.

 

Pavo DailyPlus is een voorbeeld van een ruwvoermix en bestaat voor een groot gedeelte uit luzerne.

Pavo DailyPlus is ideaal om met je krachtvoer te mengen, zodat je paard lekker veel kauwt en extra lang over de maaltijd doet.

Grasbrokken. Als aanvulling op je ruwvoer kun je ook kiezen voor grasbrokken (Heucobs genoemd in pavo fibrenuggetsDuitsland). Grasbrokken, zoals Pavo FibreNuggets, voer je nat en gebruik je als hoogwaardige ruwvoervervanger. Ideaal voor (oudere) paarden met gebitsproblemen en paarden die gevoelig zijn voor stof/ schimmel uit ruwvoer.

Geweekte bietenpulp. Een andere belangrijk ruwvoeralternatief is bietenpulp. Naast het beschermen van het maagslijmvlies, heeft bietenpulp nog een aantal belangrijke eigenschappen. Zo bestaat bietenpulp uit zeer gemakkelijk opneembare vezels en heeft het een goede werking op de darmgezondheid.
pavo-speedibeetDe goede bacteriën die in de blinde- en de dikke darm leven stimuleer je met deze vezel. Daarnaast is het suikergehalte in bietenpulp zeer laag.

Pavo SpeediBeet bestaat enkel uit ontsuikerde bietenpulp en moet je geweekt voeren. Pavo SpeediBeet is ideaal als gezonde ruwvoervezel voor oudere paarden en/of paarden met gebitsproblemen.

 

Heb je een paard dat mager is en op een gezonde, veilige manier in gewicht moet aankomen? Dan is Pavo pavo fibrebeetFibreBeet beter geschikt. Pavo FibreBeet is een mix van Pavo SpeediBeet en eiwitten uit luzerne. Het is speciaal ontwikkeld om magere paarden weer perfect in conditie te krijgen en bespiering optimaal te ondersteunen.

Pavo FibreBeet moet je ook geweekt voeren.

Qatar
27.02.2020, Doha, Qatar, CHI AL SHAQAB.

Als je in Qatar bent, zie je op bijna iedere hoek van de straat wel een banner met de tekst ‘Qatar deserves the best’. Dus dat het land het beste verdient. En dat zie je ook aan alles. Gigantische gebouwen, luxe hotels, en een hypermodern paardencomplex Al Shaqab.

Daar is deze week de 5-sterrenwedstrijd CHI Al Shaqab en volgende week de Global Champions Tour. Wanneer je een tour neemt over het complex, kijk je je ogen uit. Een zwembad, loopband en jacuzzi voor paarden zijn daar de standaard. Maar los van de olie, heeft Qatar zelf weinig. Alle belangrijke dingen, moeten worden geïmporteerd. Dus ook het voer voor de paarden.

Qatar importeert hooi uit de VS

Op het complex Al Shaqab staan zo’n 800 paarden. Ze staan in royale stallen met airconditioning en gaan regelmatig de grote weides in. De paarden eten gemiddeld (minstens) 12 kilogram hooi. Een snelle rekening leert ons dat ze ongeveer 10.000 kilogram hooi per dag eten. Dat hooi wordt allemaal geïmporteerd uit de Verenigde Staten. Uit Lexington (Kentucky). Eens per week komt er een schip vol met containers aan in de haven van Doha. Op dat moment is het volgende schip alweer onderweg naar Qatar…

Waarom?

Een belangrijke manager die hielp om Al Shaqab jaren geleden op te bouwen, had er connecties. Hij wist dat het hooi uit Lexington vol goede voedingsstoffen zat. En nu wil men niet meer anders. Sowieso omdat ze denken dat het niet goed is om zomaar te switchen naar ander hooi voor de paarden. En dus zie je in de stallen flinke balen met hooi met een blauw label staan. De tekst is: geïmporteerd uit de USA.

Door: Robert Hüsken / Hoefslag in Doha

Qatar
Foto: Robert Hüsken

hooi, voer

Op de Spaanse internationale wedstrijd Carmona CSI2* in februari dit jaar, werden twee paarden doping-positief getest. Het ging daarbij om For Fun (v. Harley VDL) welke aan de start kwam me onder de Finse Ville Peltokoski en de door de Slovenische Gaj Riossa gereden Fomarku (v. Opan).

Het FEI Tribunaal maakt nu bekend dat de verboden stof door middel van het hooi terecht kwam bij de dieren. Dit verstrekte de wedstrijdorganisatie hen toentertijd.

Synephrine

Het verboden middel Synephrine komt in verschillende landen voor in natuurlijke planten. Mensen gebruiken het regelmatig als hulpmiddel bij het afvallen. Synephrine onderdrukt het hongergevoel, verhoogt het hartritme en kan vaatvernauwing veroorzaken.

Specified substance

Omdat Synephrine voor kan komen in natuurlijke bronnen, staat het middel als een ‘specified substance’ op de lijst van verboden middelen van de FEI. Dat betekent dat het in principe een verboden middel is, maar dat de FEI extra flexibiliteit verleent wanneer een paard positief getest blijkt.

Zowel Peltokoski als Riossa konden aantonen dat ze het hooi bij de wedstrijdorganisatie hadden gekocht. Vervolgens liet de wedstrijdorganisatie enkele overgebleven balen hooi testen in Cambrige. Hieruit bleek dat dit hoogstwaarschijnlijk het verboden middel met zich mee bracht.

Niet verantwoordelijk

Beide ruiters worden niet verantwoordelijk geacht voor de positieve dopingtest. Dat betekent dat zij niet geschorst zijn en geen sancties opgelegd krijgen. De behaalde resultaten tijdens Carmona CSI2* zijn teruggetrokken en het prijzengeld moesten ze inleveren.

 

Bron: Horse&Hound

Foto: Jessica Pijlman

 

Stichting paard in Nood Spanje wil de Flevolandse konikpaarden die reeds naar Noord-Spanje werden geëxporteert redden, meldt De Stentor.

Volgens voorzitter Laura Hoitsema zijn ze dieren zwak en hebben zij hulp nodig. “De situatie is schandalig. Het is dierenmishandeling. Deze paarden moeten daar weg. En wel nu.”

Verhuizen

De provincie Flevoland besloot dat het aantal grote grazers in de Oostvaardersplassen teruggedrongen moet worden tot maximaal 1100 dieren. Hierom verhuisde een deel van de konikpaarden. 

Begin dit jaar werden er dan ook 29 konikpaarden vanuit de Oostvaardersplassen verplaatst naar het Noord-Spaanse natuurgebied Paleolítico Vivo. Deze groep paarden is onderhand gegroeid tot boven de veertig doordat er veulens zijn geboren. Volgens Hoitsema, die eind augustus ter plaatse was, groeit dit aantal verder: er zijn weer merries drachtig.

Zwakke merries

Hoitsema zegt dat ze zeventien zwakke merries en hun veulens op wil nemen in haar eigen opvang in Spanje. Zij wil hierover in overleg met Nederlandse instanties, maar dit is tot nu toe nog niet gelukt. Voormalig eigenaar Staatsbosbeheer laat in een reactie weten het geen goed idee te vinden om de dieren te verplaatsen. Eerst moet er duidelijkheid komen over de oorzaak van de huidige gezondheid van de dieren.

Vitamineshots

“De Stichting Welzijn Grote Grazers vroeg ons een kijkje te nemen bij de paarden. We zijn daar eind augustus geweest en hebben allerlei onderzoeken gedaan, waaronder bloedonderzoek. Alle zwakke, vermagerde paarden zijn met vitamines geïnjecteerd. In het park zijn te veel hengsten. Merries hadden enorme bijtwonden op de billen en rug. Veel merries zijn hoogdrachtig. De paarden hebben duidelijk nu hulp nodig”, zegt Hoitsema.

Boete

De parkeigenaar krijgt volgens Hoitsema duidend euro boete van Staatsbosbeheer, per paard dat zijn natuurgebied verlaat. “Maar er is een merrie broodmager met een gescheurde pees die geopereerd moet worden. Er is ook een paard met een naar binnengeslagen oog. Wij hebben een veearts die de paarden kan behandelen. Het doet mij verdriet dat dieren zo aan hun lot worden overgelaten.”

Woordvoerder Joke Bijl bevestigt dat in het contract inderdaad een clausule opgenomen is waarin staat dat de paarden hun leven slijten in semi-wilde omstandigheden. Mocht dat op enig moment niet het geval zijn, dan moet de eigenaar inderdaad een boete van duizend euro per paard betalen.

Contact

Volgens woordvoerder Joke Bijl van Staatsbosbeheer heeft de eigenaar in augustus aan Staatsbosbeheer laten weten dat de dieren vermagerden. Het ging vermoedelijk om een parasiet. De dieren zijn daarvoor behandeld. Vorige week is er hierover opnieuw contact geweest. “Er is het advies gegeven om de behandelende dierenartsen vanuit Nederland en Spanje met elkaar in contact te brengen. Wij hebben de betreffende gegevens van de dierenarts aangeleverd.”

Wel benadrukt Bijl dat Staatsbosbeheer ten slotte geen eigenaar meer is van de paarden. ,,De verantwoordelijkheid voor de dieren ligt nu bij de huidige eigenaar. Via een contract is het eigenaarschap overgegaan van ons naar de nieuwe eigenaar in Spanje. Wel voelen we ons betrokken bij het welzijn van de dieren.’’

30.000 kilo hooi

De konikpaarden krijgen ook al andere hulp uit Nederland, meldde RTL Nieuws. Afgelopen donderdag ging 30.000 kilo hooi op transport naar Spanje. Hiermee hebben de paarden voldoende te eten de komende maanden. Het hooi is ingezameld door Annemieke van Straaten. Zij zet zich in voor de konikpaarden, die volgens haar veel te lijden hebben in het gebied. “Het is gewoon een moeilijk gebied. Voordat de paarden werden verplaatst, was al bekend dat er te weinig voedsel zou zijn.”

Bron: De Stentor

Foto: Archieffoto

Error, group does not exist! Check your syntax! (ID: 120)

Tot voor kort zagen dierenartsen het hoge ijzergehalte bij paarden als een acute aandoening of als resultaat van een hoge dosis ijzerhoudende supplementen. Onderzoekt toont nu aan dat een hoog ijzergehalte een gevolg kan zijn van ijzer in het water, gras of hooi.

Hemochromatose

Onderzoekers aan de Faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit van Utrecht startten een onderzoek nadat twee paarden de diagnose van ‘hemochromatose’ kregen. Hemochromatose is een ijzerstapelingsziekte die erfelijk bepaald is en die een paard dus niet ‘zomaar’ oploopt.

De wetenschappers onderzochten 22 paarden en een ezel met sporen van hemochromatose in hun bloed. Alle dieren vertoonden tekenen van geelzucht, die bestaan uit gewichtsverlies, ruwe vacht en vermoeidheid.

Drinkwater

De onderzoekers testten watermonsters van alle stallen en maneges van de betreffende paarden. Alle monsters hadden een hoog ijzergehalte, variërend van 0,74 tot 72,5 mg/L. Het maximum is 0,3 mg/L. Al het water werd dan ook ongeschikt verklaard als drinkwater.

Dierenartsen behandelden de getroffen paarden op basis van hun symptomen. Vijf paarden werden uiteindelijk geëuthanaseerd door de gevolgen van leveraandoeningen. Vier andere paarden stierven na 9 maanden tot 4,5 jaar na de diagnose.

Sectie

Bij een sectie bleek dat de levers van de paarden smaller waren dan normaal. Ook waren ze roestbruin van kleur en zaten er sporen van ijzer in. De onderzoekers ontdekten ook ijzerophoping in de alvleesklier, longen, milt, hersenen, nieren, darmen, schildklier en bijnieren.

“We deden nogmaals bloedonderzoek – tot vijf jaar later – en de ijzerconcentraties waren nog steeds erg hoog”, aldus Drs. Mathijs J.P. Theelen, docent aan de universiteit. “Ze verschilden niet van de waarden op het moment van de diagnose, ondanks het tot een minimum beperken van de ijzerinname.”

Medische aandoening

Het is dus aan te raden om het ijzergehalte van zowel het voer als het drinkwater te checken. Dit is vooral belangrijk in gebieden met een hoog ijzergehalte in de bodem. “Probeer langdurig gebruik van supplementen met veel ijzer te vermijden, tenzij je dierenarts een dergelijke aanvulling voor een specifiek medische aandoening voorschrijft, ” concludeert Theelen.

Klik hier voor alle resultaten uit het onderzoek.

Bron: The Horse

Foto: Christine Dijk

 

stro

Een bed van stro en het voeren van droog hooi zijn geen aanraders voor sportpaarden, toont recent onderzoek aan. Beide zaken verhogen het risico van ontstekingen en kunnen bovendien zorgen voor schimmels in de luchtwegen.

Onderzoekers Julie Dauvillier, Fe ter Woort en Emmanuelle van Erck‐Westergren zijn verbonden aan de Equine Sports Medicine Practice in het Belgische Waterloo. Hun bevindingen verschenen in het Journal of Veterinary Internal Medicine.

Inflammatory airway disease

Het drietal bestudeerde de bacteriën die voorkwamen in de luchtwegen van paarden waarbij inflammatory airway disease (IAD) werd vastgesteld. Aan het onderzoek deden 731 paarden mee, zowel recreatiepaarden als renpaarden en sportpaarden.

In meer dan de helft (55 procent) van de kweekjes uit de luchtwegen kwamen schimmels voor. Paarden met deze schimmels lopen tweemaal zoveel kans om IAD te ontwikkelen als paarden zonder schimmels in de luchtwegen. De aanwezigheid van de schimmels werd vooral gemeten bij paarden die op stro stonden en droog hooi gevoerd kregen.

Droog hooi

Paarden die droog hooi aten, hadden 2,6 keer zoveel risico op schimmels in de luchtwegen. Het risico op IAD nam met 65 procent af wanneer het hooi werd gestoomd.

Paarden die op zaagsel stonden, hadden 40 procent minder vaak last van schimmels en 30 procent minder kans op IAD. Paarden op een strobed hadden maar liefst 90 procent meer kans op een schimmel.

Via de lucht

Penseelschimmel (53%), aspergillus (34%), rhizomucor (5%), en candida (5%) zijn de schimmels die het vaakst werden aangetroffen. Penseelschimmel en aspergillus verspreiden zich via de lucht en komen vaak voor op stal. Aspergillus zit vaak in hooi.

De onderzoekers vatten samen dat schimmels in de lucht een grote rol spelen bij het ontwikkelen van IAD. Ze stellen vraagtekens van de behandeling met corticosteroïden omdat het verzwakken van het immuunsysteem risico’s met zich meebrengt.

Lees hier de uitkomsten van het onderzoek.

Bron: horsetalk.co.nz

Foto: archief Remco Veurink

Voor het veulen is het afspenen een enorm stressvolle periode, waarin er verschillende problemen kunnen optreden, die meer dan eens met de voeding en spijsvertering te maken hebben.

Steeds minder drinken

Al enkele maanden na de geboorte begint de merrie het veulen steeds minder vaak te laten drinken. Ondertussen heeft het veulen al geleerd om met de moeder mee te eten, hetzij brok, hooi en/of gras. Op  ongeveer vijf maanden leeftijd wordt een veulen vervolgens van de moeder gescheiden, het zogenaamde afspenen.  Waar moet je op letten zodra je je veulen afgespeend hebt?

Niet teveel zetmeel!

Dat een veulen op jonge leeftijd al brok leert eten, betekent niet dat de extra energie die nodig is in de speenperiode uit brok moet komen. Brok bevat veel zetmeel. Door stress kan bovendien het spijsverteringsstelsel extra snel werken, waardoor de kans bestaat dat zetmeel in de dikke darm terecht komt. Diarree en koliek kunnen daarvan het gevolg zijn.

Goede kwaliteit ruwvoer

Een veulen van 5 maanden oud groeit snel en heeft veel energie nodig. Vanwege het boven genoemde risico van grote hoeveelheden krachtvoer, moet die energie uit ruwvoer gehaald worden. Het onbeperkt voeren van goede kwaliteit kuilgras of hooi is daarom verstandig. Na een ruwvoeranalyse wordt duidelijk hoeveel van welke voedingsstoffen het ruwvoer bevat, waarop de krachtvoergift en een eventueel supplement kan worden afgestemd.

Gras, gezelschap en beweging

Voor een veulen is gezelschap en vrije beweging een absolute must. Zeker na het spenen moet een veulen worden omringd door soortgenoten, al dan niet van zijn eigen leeftijd, om het ontbreken van zijn moeder op te vangen. Gras van een goed onderhouden weiland vormt daarbij een waardevolle energiebron, die een veulen kan helpen gezond door de moeilijke speenperiode heen te komen.

Maagzweren

Onder invloed van stress lijden veel gespeende veulens aan maagzweren. Het is lastig dit volledig te voorkomen, tenzij de manier van spenen wordt aangepast en het veulen geleidelijk  van de moeder wordt gescheiden. Qua voeding kan het helpen om een beperkte hoeveelheid luzerne bij de voeren (matig vanwege de scheve calcium/fosfor-verhouding). Luzerne heeft de eigenschap de zuurgraad in de maag iets te verlagen.

Bron: Hippos, overname zonder bronvermelding én toestemming via webredactie@mediaprimair.nl niet toegestaan

Foto: Remco Veurink

0 10465
konikpaarden
archieffoto

De Provincie Flevoland heeft besloten om de grote grazers in de Oostvaardersplassen tijdelijk te laten bijvoeren. De provincie neemt dit besluit ondanks dat deskundigen afraden om bij te voeren. Lees het bericht op de website van de provincie Flevoland. Staatsbosbeheer is geen voorstander van bijvoeren, maar voldoet als uitvoerende organisatie aan het verzoek van de provincie. Op zeven plaatsen verspreid over het natuurgebied zijn vanmiddag balen hooi neergelegd.

Belang openbare orde

Belangrijke reden voor de provincie is de mate van maatschappelijke bezorgdheid die er in deze koude periode is over het dierenwelzijn in de Oostvaardersplassen en de zorg om de openbare orde. De maatschappelijke onrust leidt er toe dat veel mensen het recht in eigen hand nemen door bij te gaan voeren. En er worden veelvuldig bedreigingen geuit aan de uitvoerende boswachters. Door het nu tijdelijk overgaan tot bijvoeren wil de provincie de maatschappelijke onrust beperken.

Schraal hooi

Het voordeel voor de dieren dat Staatsbosbeheer zélf gaat bijvoeren, is dat nu in elk geval niet het verkeerde hooi wordt neergelegd. De magen van de grote grazers kunnen alleen schraal hooi aan. Het bijvoeren gebeurde eerder in 2010. Toen op verzoek van minister Gerda Verburg. Ze voerde toen een motie uit van de Tweede Kamer. Nu gebeurt het bijvoeren dus op verzoek van de provincie, aangezien het natuurbeleid een paar jaar geleden van rijk naar provincie is overgegaan.

 

Bron: Staatsbosbeheer

hooi voeding

De hooitijd is altijd een bijzonder moment voor de paardeneigenaar die zijn eigen hooi produceert en oogst. Hij moet onder meer het ideale tijdstip van hooien bepalen en oog hebben voor het drogen van het hooi. Welk hooi is geschikt voor mijn paard?

We willen allemaal het beste voor ons paard en ook het lekkerste als het even kan, vandaar dat we zo zorgzaam en kieskeurig zijn bij het bepalen van het type krachtvoer dat onze paarden eten. Hooi wordt dan soms een beetje een ondergeschoven kindje, ofschoon dit zeer onterecht is en eigenlijk een beetje een eigenaardige houding. Hooi (of andere bronnen van ruwvoeder zoals voordroog) vertegenwoordigt het belangrijkste en grootste aandeel van het dieet van het paard.

Herbivoor

Het paard is primair een herbivoor en gemaakt om gras en aanverwanten te eten. Wij geven het paard granen in de vorm van krachtvoer, maar in de natuur eten paarden geen granen. Wij mensen hebben het concept ontwikkeld om paarden granen te voeren om zo extra energie te verschaffen om arbeid te kunnen ver-richten. Ofschoon steeds meer recente studies aantonen dat paarden in behoorlijke sportcompetitie niveaus kunnen presteren, puur op hooi.

Deze studies bewijzen nog maar eens hoe belangrijk hooi in het dieet van het paard is. Een paard haalt er veel energie uit en het is een zeer veilige voedselbron, op voorwaarde dat het hooi kwaliteitsvol is en past bij jouw paard. Het ene hooi is immers het andere niet.

Op twee plaatsen

Vertering en opname van voedingsstoffen gebeurt binnen het spijsverteringsstelsel van het paard hoofdzakelijk op twee plaatsen. De dunne darm, waar vooral opname van suikers, eiwitten en vetten plaatsvindt met de hulp van spijsverteringsenzymen die geproduceerd worden door onder andere de alvleesklier en de lever en lokaal ter hoogte van de darmwand. Krachtvoer bevat veel suikers, eiwitten en vetten en wordt hoofdzakelijk in dat deel van het spijsverteringsstelsel verteerd.

De dunne darm is verantwoordelijk voor 30% van de totale vertering. De dikke darm daarentegen verteert cellulose en kan dit dankzij de darmflora die daar rijkelijk aanwezig is. Eigenlijk is het hooi de voeding voor de flora van de dikke darm. Deze flora verteert het hooi en produceert daarbij onder andere vluchtige vetzuren die door de darmwand worden opgenomen naar de bloedbaan en door het paard als energiebron worden gebruikt.

Hoofdaandeel

Vernietig de flora in de dikke darm van het paard, en het kan geen hooi meer verteren. De dikke darm van het paard is verantwoordelijk voor zo’n 45% van de vertering en vertegenwoordigt dus het hoofdaandeel.

Onze inzichten en kennis over hooi evolueren snel de laatste jaren. Het feit dat paarden competitiesport kunnen doen op een puur hooi dieet was binnen de wetenschappelijke wereld toch wel een eyeopener. Paarden halen dus meer energie uit hooi dan we vroeger veronderstelden. In retrospect bekeken is het ook logisch dat een paard super efficiënt kan omgaan met de meest natuurlijke voedingsbron in zijn dieet. Maar het ene hooi is het andere niet en het ene paard is het andere niet.

Sterk verschillende snedes

Wat hooi betreft, is het belangrijk te beseffen dat snedes sterk kunnen verschillen wat betreft eiwit- en suikergehalte, ruw vezelgehalte en verteerbaarheid. Als je met professionele hooianalyses aan de slag gaat, wat steeds meer hooiproducenten doen, dan besef je dat visuele inspectie van een hooilading en het hooi ‘voelen en ruiken’, behoorlijk onbetrouwbare manieren zijn om hooi energetisch in te schatten. Met andere woorden: lang niet alle groen en fijn hooi is hoog energetisch en lang niet al het grofstengelig hooi is ‘arm hooi’.

hooi voeding
Hooi maken
© DigiShots

Zoals altijd: meten is weten en enkel een officiële hooianalyse, die overigens tegenwoordig zeer betaalbaar is, kan zekerheid geven over de samenstelling van het hooi dat je voert. Daarbij is het uiteraard belangrijk dat de nodige referentiewaarden voor de verschillende voedingsstoffen in het hooi specifiek voor het paard geformuleerd moeten worden. Het heeft geen zin om de analyse resultaten te vergelijken met normaal-waarden voor hooi geschikt voor runderen.

Vooral het verteerbaar suiker- en eiwitgehalte in het hooi verdienen aandacht. Hoe hoger deze zijn, wat je vooral zal aantreffen in hooi dat vroeg geoogst is (begin juni), zonder dat het gras in de aren is geschoten, hoe voorzichtiger je ermee moet omspringen. En daarmee willen we zeker geen pleidooi lanceren om enkel arm, in de aren geschoten hooi aan paarden te voederen. Integendeel! Dat zou een gemiste kans zijn. De kunst bestaat er juist in om het juiste hooi op het juiste moment te voeren aan het juiste paard.

Rasverschillen

Er zijn belangrijke rasverschillen wat betreft energiebehoeften. Sommige rassen, zoals Shetlanders, IJslanders en Fjorden hebben hun natuurlijke habitat in zeer onherbergzaam, koud en voedselarm gebied. Het mag dan ook niet verbazen dat de natuur hen heeft uitgerust met een super efficiënt en spaarzaam energie opname- en verbruiksysteem. Zij zijn ertoe in staat om als een spons alle energie weg te zuigen uit een zeer arme energiebron. Ze kunnen in feite dik worden van arm hooi en worden ook wel ‘easy keepers’ genoemd.

Dat is prachtig en komt enorm van pas als je verblijft in de Schotse Hooglanden, maar dat is toch wel een puntje dat aandacht verdient als je in Nederland woont en elke dag graast op een sappige groene weide.
Aan het andere uiterste staat de volbloed. Die jaagt de energie er doorheen, net als een straalmotor. Het Friese paard zit daar ergens middenin, met toch wel de neiging tot ‘easy keeper’. Dat wil zeggen dat het dieet van het Friese paard zeker niet gericht moet zijn op het laten draaien van een straalmotor, maar eer-der gematigd energetisch dient te zijn, met een rijkelijk aandeel ruwvoer zoals hooi.

Equine metabool syndroom

De hooikeuze wordt nog belangrijker als het paard te kampen heeft met bepaalde problemen, zoals EMS (equine metabool syndroom) of spierproblemen. Paarden met EMS zijn gevoelig voor het verzamelen van vet in specifieke gebieden van het lichaam (meestal de nek, staartaanzet, schouder en liesstreek) of zijn gewoon algemeen zwaarlijvig. Vooral rassen die behoren tot of die genetisch materiaal in zich dragen van ‘easy keepers’ komen hiervoor in aanmerking. Helaas is het zo, dat net zoals zwaarlijvigheid bij de mensen een echte epidemie lijkt te worden, we dat ook met toenemende mate zien optreden bij paarden, honden en katten.

Tot een tiental jaren geleden dacht men dat al dat vet gewoon een inerte energiereserve was, die daar als een dikke speklaag werkloos lag te wezen. Nu weet men wel beter. Onderzoek heeft aangetoond dat over-matig vetweefsel een massa hormonen produceert en stoffen die ontstekingen uitlokken overal in het lichaam.

Minder onschuldig

Overgewicht is dus veel minder onschuldig dan het vroeger leek en de wetenschap dat het overmatige vet-weefsel massa’s stoffen produceert die het hele lichaam beïnvloeden, is meteen de verklaring waarom zwaarlijvige mensen grotere kans hebben op diabetes type 2, aderverkalking, kanker, vroegtijdige sterfte, etc. Ook bij paarden neemt de kennis over de gevolgen van zwaarlijvigheid toe, ofschoon dit nog in de kinderschoenen staat.

Paarden met EMS zijn zeer gevoelig voor het ontwikkelen van onder andere hoefbevangenheid. In ieder geval is het zo dat paarden met EMS enkel baat hebben bij vezelrijk hooi, arm aan suikers en eiwitten. Eigenlijk is het essentieel om bij deze paarden met een hooianalyse te werken en zelfs het hooi te wegen. Je kan tegenwoordig overal een weeglus kopen waaraan je je vliegtuigbagage kan hangen om te wegen. Deze kan je vlot gebruiken om hooi te wegen.

Paarden met EMS volstaan met 1.5% van hun lichaamsgewicht aan hooi iedere dag. Het hooi kan het beste in een slow feeder aangeboden worden, zodat de opname verspreid over de dag gebeurt. Er kan voor gekozen worden om vitamine en mineralen korrels (balancer) bij te voederen. Krachtvoer is voor deze paarden af te raden. Eerdere studies hebben aangetoond dat het weken van hooi in water een hulpmiddel is om de suikers uit het hooi te wassen. Echter, recente studies hebben aangetoond dat hiermee voorzichtig moet worden omgesprongen en dat het weken geen garantie biedt voor het uitspoelen van de suikers. De effectiviteit van het water weken verschilt sterk tussen hooi ladingen.

Spierproblemen

Net als paarden met EMS, zijn paarden met spierproblemen gevoelig voor hoog energetisch hooi, rijk aan suikers en eiwitten. Niet zelden is er een genetische achtergrond. Deze paarden hebben een defect in de verdeling en de verwerking van koolhydraten en accumuleren polysachariden in de spier, waardoor ze gevoelig zijn voor ontwikkeling van spierproblemen. Bij de aanzet van arbeid wordt onder andere veel melk-zuur geproduceerd met alle gevolgen van dien. Een dergelijk type paard heeft baat bij een vetrijk (13% vet) en zetmeel arm dieet (minder dan 10%) in combinatie met vezelrijk arm hooi.

Ook bij deze paarden kan het weken van hooi in water nuttig zijn. Verder is beweging en geleidelijke op-bouw van training van groot belang voor deze paarden. Vooral in deze periode van het jaar kunnen problemen ontstaan bij dergelijk type paarden, als zij bijvoorbeeld heel het jaar door dezelfde krachtvoer mengeling krijgen, maar nu plots een rijke snede hooi krijgen voorgeschoteld, met erbovenop weidegang. Omgekeerd kan alleen een hooidieet met het rijkere hooi in combinatie met maïsolie ook een veilige op-lossing zijn voor deze paarden. Hooianalyse is wederom aan te raden.

hooi voeding
© DigiShots

Tot slot

Als je hooi kiest voor je paard, besteed dan duidelijk aandacht aan de kwaliteit van het hooi, mits het hooi het hoofdbestanddeel van het dieet van het paard is. Beschimmeld hooi is uit den boze. Bovendien is zicht hebben op de energetische waarde van het hooi zeer belangrijk. Bij aankoop van grote ladingen of hooi voor probleempaarden is een hooianalyse echt aan te raden.

Tot slot is het belangrijk te beseffen dat kruidig hooi niet altijd kwaliteitsvol hooi is. Het is zeer belangrijk daarin een betrouwbare leverancier te hebben en zeker te zijn dat er geen toxische planten in het hooi zit-ten zoals Sint-Jacobs Kruiskruid, kattestaart, digitalis of wolfsmelk. Bij twijfel is het verstandig de blad-vorm van het gedroogde materiaal te vergelijken met beelden die te vinden zijn op internet, dat kan een handig hulpmiddel zijn.

Tekst: Cathérine Delesalle en Marco de Bruijn

Cathérine Delesalle en Marco de Bruijn zijn dierenarts en Europees specialist inwendige ziekten paard. De Bruijn is mede-eigenaar van Dierenkliniek Wolvega. Prof. Delesalle is verbonden aan de Universiteit Gent en de Universiteit Utrecht. Haar onderzoeksgroep focust zich op inspanningsfysiologie.

Beeld: DigiShots

 

 

Volg ons!

102,862FansLike
0VolgersVolg
0VolgersVolg
1,451Youtube abonneesAbonneer