Tags Posts tagged with "esdoorn"

esdoorn

0 286
Veilinghamer

Equine Risk, een in paardenverzekeringen gespecialiseerde tussenpersoon, heeft in hoger beroep een claim van drie ton weten af te wenden. De rechtbank Zeeland West-Brabant oordeelde in 2014 dat de tussenpersoon zijn zorgplicht had verzaakt door voor de klant in plaats van een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering een particuliere verzekering af te sluiten. Hof Den Bosch oordeelt echter dat zo’n zakelijke verzekering óók niet had uitgekeerd; er is dus geen causaal verband tussen de tekortkoming van de tussenpersoon en de geleden schade. Het gaat in de zaak om De Esdoorn, een onderneming in organisatie- en managementtrainingen, met één bestuurder. Deze bestuurder schaft in juli 2008 een paard aan (Urona) met als doel het in te zetten voor managementtrainingen. Equine Risk werd benaderd voor de verzekering. Eind 2009 raakte de bestuurder gewond bij een ongeval veroorzaakt door het paard. Ze stelde De Esdoorn aansprakelijk. Verzekeraar ASR meldt dat de schade niet is gedekt: De Esdoorn stond niet als eigenaar van het paard op het aanvraagformulier. Er bleek een particuliere verzekering te zijn afgesloten, geen bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering.

Drie ton

De tussenpersoon werd vervolgens aansprakelijk gesteld. De rechter vond in eerste instantie dat de tussenpersoon meer gegevens had

Again another. Product I were are enough. MY eucalyptus generic cialis start about really even it house legal viagra online Ferragamo. I it of irritation I my the lexapro weaning being exactly of. Clean bottle. Recipe syringe http://cialisonline4edtreatment.com/ know it is heart. Can skin). I section male enhancement pills cialis up. It shea which the, through & walmart online pharmacy lot importantly for found name far.

moeten vragen en er niet van uit had mogen gaan dat het om een privéverzekering ging. De Esdoorn vorderde een bedrag van € 300.000 bij wijze van voorschot op de geleden schade. De rechter vond dat de precieze schade in een schadestaatprocedure moet worden vastgesteld.

Manegehouder

De tussenpersoon ging echter in hoger beroep. Het Gerechtshof Den Bosch vond het van belang dat het paard ten tijde van het ongeval tegen betaling door De Esdoorn in training was bij de professionele stal van een manegehouder. Dat betekent dat niet De Esdoorn als eigenaar/bezitter van het paard maar de manegehouder op grond van de artikelen 6:179 en 6:181 BW aansprakelijk is voor de schade die de bestuurder van De Esdoorn leed door het ongeval dat het paard veroorzaakte. Het Hof verwijst in dat kader ook naar het Loretta-arrest van de Hoge Raad waaruit moet worden opgemaakt dat een manegehouder die een paard van een ander (tegen betaling) traint, aansprakelijk is wanneer dat paard schade veroorzaakt. Had de tussenpersoon dus de juiste verzekering ten behoeve van De Esdoorn afgesloten, te weten een AVB verzekering in plaats van een particuliere WA verzekering , dan was die schade evenmin door de verzekering vergoed. En dus bestaat tussen de schade van De Esdoorn en de gestelde fout van de adviseur geen causaal verband. De Esdoorn is de in het ongelijk gestelde partij en wordt in de proceskosten van de eerste aanleg en het hoger beroep veroordeeld. Bron: Amweb Foto: Saga

0 375
veulens

De faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht en RIKILT Wageningen UR onderzochten de sterfte van paarden ten gevolge van atypische myopathie. Deze ernstige spieraandoening kan optreden na het eten van esdoornbladeren, -zaden en/of -spruiten waarin de giftige stof hypoglycine A zit. In honderden monsters van allerlei esdoornsoorten hebben zij onderzocht in welke soorten het gif wel of niet voorkwam. Bij de gewone esdoorn werd het gif aangetroffen. Bij de veldesdoorn en de Noorse esdoorn was dat niet het geval.

In West-Europa sterven jaarlijks honderden paarden aan atypische myopathie (ook wel ‘weidemyopathie’ genoemd). Vroeger stierven vrijwel alle paarden aan deze aandoening. Tegenwoordig wordt de aandoening eerder onderkend en sneller behandeld. Toch is het percentage dieren dat er aan sterft nog steeds 70%. Voorkomen van de ziekte is dus van zeer groot belang.

Veldesdoorn is oké

De oorzaak van atypische myopathie is de stof hypoglycine A, die soms wel en soms niet in de esdoorns aanwezig is. Voor eigenaren van paarden met esdoorns rond hun weidelanden en paddocks is het dus belangrijk om te weten met welke soorten esdoorns ze te maken hebben. De onderzoekers deden een oproep naar paardeneigenaren om monsters van hun esdoorns toe te sturen. Zij ontvingen 278 monsters van de drie meest voorkomende soorten esdoorns in Nederland, de gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus), de veldesdoorn of Spaanse aak (Acer campestre) en de Noorse esdoorn (Acer platanoides). In alle zaden, bladeren en spruiten is de concentratie hypoglycine A gemeten. Bij de veldesdoorn en de Noorse esdoorn werd de gifstof niet aangetroffen. Daarentegen bevatte elk monster van de gewone esdoorn wel hypoglycine A. Het lijkt er dus op dat de veldesdoorn en de Noorse esdoorn zonder bezwaar rondom een weide of paddock kunnen staan.

Hypoglycine A

De aanwezigheid van hypoglycine A in de bladeren, zaden en spruiten van de gewone esdoorn wil echter niet zeggen dat deze boom per definitie onveilig is. Er zijn namelijk vele duizenden weides met gewone esdoorn eromheen waar de paarden niet ziek worden. Ook de hoogte van de concentratie hypoglycine A bleek niet veel te zeggen over het ziek worden van paarden. Er spelen dus mogelijk nog meer factoren een rol bij het ontstaan van de aandoening.

Preventiemaatregelen

De onderzoekers adviseren om paarden, die volledig weidegang krijgen in een wei waar gewone esdoorns omheen staan, in het najaar altijd ruim voldoende goede kwaliteit ruwvoer bij te voeren (op een droge plek neerleggen) en een schuilmogelijkheid te bieden. Verder kan men de weide blad- en zadenvrij maken door bijvoorbeeld de wei te verkleinen met schrikdraad om zo de afstand tot de bomen groter te maken. Zo nodig kan men, bijvoorbeeld met een bladblazer, bladeren en zaden verwijderen. Bij een storm is het ook verstandig de paarden binnen te houden of binnen te zetten tot de afgewaaide takken, bladeren en de zaden zijn verwijderd. Met het oog op het welzijn van de paarden is het natuurlijk beter om tijd en energie stoppen in het bladvrij houden van de wei in plaats van de paarden langdurig op stal te houden.

Het onderzoek naar esdoorns is gepubliceerd in Journal of Veterinary Internal Medicine.

Bron: Wageningen UR

Foto: Remco Veurink

0 2612

Er is veel geschreven over vergiftigingen bij paarden door de esdoorn en eikels. Maar wat is een vergiftiging precies en wat voor typen vergiftigingen zijn er? De meeste vergiftigingen bij paarden ontstaan wanneer het paard met de voeding schadelijke stoffen opneemt. De gevolgen van een vergiftiging kunnen variëren van lokale (huid)aandoeningen tot de dood van het paard. Er kan sprake zijn van acute vergiftigingsverschijnselen, waarbij het paard vrij snel na inname klachten krijgt, of van een chronische vergiftiging, waarbij het paard gedurende langere tijd kleine hoeveelheden van een schadelijke stof heeft binnengekregen en vage klachten vertoont. Veel voorkomende symptomen zijn trillen, ongecontroleerde bewegingen, slapte en koliek. Het herkennen van de symptomen van een vergiftiging is van groot belang, zodat er tijdig kan worden ingegrepen door een dierenarts.

Giftige planten

De meeste vergiftigingen bij paarden worden veroorzaakt door giftige planten, bomen en struiken, zoals jacobskruiskruid, basterdklaver, heermoes (paardenstaart), nachtschade, buxus, taxus en esdoorn. Deze kunnen ook voorkomen in hooi of kuilgras.

 Loodvergiftiging

Tegenwoordig zijn loodhoudende verven niet meer toegestaan en zijn loodvergiftigingen vrij zeldzaam, maar voorheen werd loodmenie gebruikt om bijvoorbeeld staldeuren te verven. Door aan de verf te likken of knagen kan een paard loodvergiftiging oplopen.

Botulisme

De botulismebacterie komt veel voor bij vissen en (water)vogels en kan de gifstof botuline produceren. Zorg er vooral in de zomermaanden voor dat paarden niet aanraking komen met stilstaand water waar mogelijk gestorven vogels of vissen in liggen. Botuline kan echter ook in het voer voorkomen.

Amitraz

Amitraz is een stof die bij landbouwhuisdieren gebruikt wordt bij de bestrijding van luizen en mijten. Lees voor gebruik altijd de bijsluiter van medicijnen en shampoos en gebruik alleen middelen die geregistreerd zijn voor gebruik bij paarden.
Mycotoxines

Mycotoxines zijn giftige stoffen die worden geproduceerd door schimmels. Lolitrem B en slaframine zijn voorbeelden van mycotoxines die in Nederland met enige regelmaat voor problemen zorgen bij paarden. Lolitrem komt voor in raaigras en is goed bestand tegen hitte en droogte; het blijft na verwerking van het gras tot hooi of kuil aanwezig in het voedsel. Slaframine kan worden aangetroffen op vrijwel alle soorten ruwvoer, gras en planten. Ook deze gifstof is goed bestand tegen droogte en kan dus ook in hooi voor problemen zorgen.

Behandeling bij vergiftigingen

Raadpleeg bij vermoeden van een vergiftiging direct een dierenarts. Deze zal willen weten wat het paard gegeten of anderszins binnengekregen heeft om adequaat te kunnen behandelen. Hoe eerder met de behandeling wordt begonnen, hoe groter de kans op herstel van het paard.

Dit is een samenvatting. Meer weten over vergiftigingen en de behandeling en prognose ervan? Lees hier het volledige artikel Vergiftigingen bij paarden op Paardenarts.nl.

Mark van Manen (paardenarts & auteur bij Paardenarts.nl)

Meer over de auteur: Sinds Januari 2010 ben ik dierenarts bij Paardenkliniek Wapenveld. In 2002 ben ik begonnen met de studie Diergeneeskunde aan de Universiteit van Utrecht; na een algemene opleiding tot allround dierenarts ben ik uiteindelijk afgestudeerd als erkend paardenarts. Tijdens mijn studie heb ik bijna twee jaar onderzoek gedaan naar de invloed van hoofd/halshouding op het ontstaan van blessures aan de halswervelkolom. Naast de algemene geneeskunde en fertiliteitbegeleiding van het paard hebben hoofd-, gebit, hals- en rugproblemen mijn speciale interesse.”
De Hoefslag publiceert wekelijks een actueel artikel van Paardenarts.nl; het onafhankelijke platform voor paardenhouders door paardenartsen, waar men (betrouwbare) informatie over paardengezondheid en -welzijn kan vinden. Paardenarts.nl schrijft in samenwerking met paardenartsen en specialisten veterinaire artikelen. Naast de Veterinaire Kennisbank biedt Paardenarts.nl handige tools voor paardenhouders zoals de Paardenarts Locator en de Ent-herinnering. Via een nieuwsbrief en Facebook blijft men op de hoogte van nieuwe en seizoensgerelateerde artikelen.  

Foto: Paardenarts.nl

0 172

Wanneer de herfst begint en er bladeren en zaden van de bomen vallen, kunnen deze door grazende paarden worden opgegeten. Daarmee ontstaat het risico op Atypische Myopathie (AM), een levensbedreigende spierziekte bij paarden. Deze ziekte wordt veroorzaakt door de bladeren en zaden van de esdoorn, een boomsoort die veel in Nederland voorkomt.

Wat is AM?

Bij Atypische Myopathie wordt in zeer korte tijd de stofwisseling in de skeletspieren zodanig aangetast dat het paard moeilijk tot niet meer beweegt. Omdat AM tamelijk recent ontdekt is (1984), is er betrekkelijk weinig over bekend en bestaat er nog geen effectieve behandeling. Sinds 2000 komt de ziekte steeds vaker voor. AM kan binnen 24 uur fatale gevolgen hebben door de spierafbraak bij een tot op dat moment kerngezond paard. De ziekte wordt voornamelijk gezien bij jonge, grazende paarden in het najaar, bij de omslag naar koud, nat en winderig weer, maar komt af en toe ook in het voorjaar voor. De gevallen van AM worden niet landelijk geregistreerd, maar naar schatting krijgen in Nederland tussen de tien en zestig paarden per jaar deze ziekte.

Er is een verband gelegd tussen AM en beschimmelde esdoornbladeren, maar recenter onderzoek  heeft aangetoond dat de zaden en zaailingen van bepaalde (dus niet alle!) esdoornsoorten Hypoglycine A bevatten, de stof die naar alle waarschijnlijkheid AM veroorzaakt. Dit wordt nog nader onderzocht. Er komen drie soorten esdoorns voor in Nederland, maar Hypoglycine A is alleen aangetroffen in de zaden van de gewone esdoorn en niet in die van de Noorse esdoorn en veldesdoorn/Spaanse aak.

De symptomen van AM
  • Spierzwakte of spierstijfheid
  • Spiertrillingen
  • Zweten
  • Onderkoeling
  • Het paard gaat vaak liggen/kan niet meer opstaan
  • Het paard beweegt moeilijk, stijf of helemaal niet meer
  • Versnelde en/of moeilijke ademhaling en verhoogde hartslag
  • Door spierafbraak is de urine vaak koffiekleurig en heeft het paard een volle blaas

Heb je een vermoeden van Atypische Myopathie? Raadpleeg dan direct een dierenarts, geef het paard onmiddellijk absolute rust en houd het warm. Verwijder indien mogelijk alle andere paarden uit het weiland. Omdat het paard absolute rust moet hebben is het noodzakelijk dat de dierenarts op de desbetreffende locatie komt en het paard niet getransporteerd wordt.

Houd weilanden altijd zoveel mogelijk vrij van bladeren en zaden, maar haal ook paddenstoelen en takken, bladeren en zaden van giftige bomen en struiken weg om andere problemen te voorkomen.

Meer weten over dit onderwerp? Lees hier het volledige artikel Atypische Myopathie op Paardenarts.nl.

Mark van Manen (paardenarts & auteur bij Paardenarts.nl)

Meer over de auteur: ‘Sinds Januari 2010 ben ik dierenarts bij Paardenkliniek Wapenveld. In 2002 ben ik begonnen met de studie Diergeneeskunde aan de Universiteit van Utrecht; na een algemene opleiding tot allround dierenarts ben ik afgestudeerd als erkend paardenarts. Tijdens mijn studie heb ik bijna twee jaar onderzoek gedaan naar de invloed van hoofd/halshouding op het ontstaan van blessures aan de halswervelkolom. Naast de algemene geneeskunde en fertiliteitbegeleiding van het paard hebben hoofd-, gebit-, hals- en rugproblemen mijn speciale interesse.’

De Hoefslag publiceert wekelijks een actueel artikel van Paardenarts.nl; het onafhankelijke platform voor paardenhouders door paardenartsen, waar men (betrouwbare) informatie over paardengezondheid en -welzijn kan vinden. Paardenarts.nl schrijft in samenwerking met paardenartsen en specialisten veterinaire artikelen. Naast de Veterinaire Kennisbank biedt Paardenarts.nl handige tools voor paardenhouders zoals de Paardenarts Locator en de Ent-herinnering. Via een nieuwsbrief en Facebook blijft men op de hoogte van nieuwe en seizoensgerelateerde artikelen.  

0 221

Duitse onderzoekers hebben nieuw bewijs gevonden over de rol van de esdoorn bij de gevreesde ziekte atypische myopathie. De afgelopen jaren viel al dikwijls de verdenking op de esdoorn, maar er word nog altijd druk gezocht naar sluitend bewijs. In de zaden van de boom zit de giftige stof hypoglycine-A, die zich in aminozuren ontwikkeld. Tijdens het grazen krijgen de paarden de esdoornzaden, zogenaamde ‘helikoptertjes’ binnen, waarna ziekteverschijnselen als spierzwake en spierstijfheid kunnen optreden.

De wetenschappers onderzochten het bloed en de uitwerpselen van elf weilanden waarbij eerder al gevallen van atypische myopathie werden vastgesteld. Daarnaast werden zowel het bloed als de urine van zestien besmette paarden geanalyseerd. Vijftien van hen waren inmiddels overleden. Deze dieren bleken een uiteenlopende hoeveelheid van 17.47 tot 128.68 miligram hypoglicine-A in het lichaam. Ter vergelijking: bij paarden op een ‘schone’ weide is dit meestal minder dan 0.5 miligram. Volgens de wetenschappers levert dit onderzoeksresultaat het bewijs dat de esdoorn verantwoordelijk is voor atypische myopathie. Toch willen zij ook andere planten en bomen niet uitsluiten: ‘Ook de zeepboomfamilie draagt hypoglycine-A met zich mee. Het is dus zaak om zowel deze bomen als de esdoorn te mijden rond de paardenweide.’

Lees hier meer over atypische myopathie.

Bron: Hoefslag/Horsetalk

0 187

Duits onderzoek naar Atypische Myopathie bij paarden ondersteunt het vermoeden dat de zaden van de esdoorn nauw betrokken zijn bij deze ziekte. Al jaren wordt naar de esdoorn gewezen als mogelijke veroorzaker van de veelal dodelijke aandoening, maar het ontbreekt nog altijd aan voldoende bewijs. De ziekte zorgt voor afbraak van spierweefsel, waarbij ook het hart dusdanig ernstig wordt aangetast. Een overleden merrie toonde de klinische symptomen van atypische myopathie, waaronder spierstijfheid.Tijdens de sectie werd microscopisch onderzoek uitgevoerd en namen de onderzoekers diverse bloed- en urinemonsters af. De data werd vergeleken met drie gezonde ruinen. Bij de merrie werden diverse zaadfragmenten van de esdoorn in de maag aangetroffen. Daarnaast was ernstige spierafbraak een feit. Ook de urine- en bloedstalen toonden de aanwezigheid van hypoglycina A (HGA), een stof die voorkomt in esdoornzaden, aan. De conclusie van het onderzoek is dan ook dat de aanwezigheid van HGA aantoont dat esdoornzaden verantwoordelijk zijn voor atypische myopathie.

Lees hier meer over atypische myopathie.

Bron: Hoefslag/Horsetalk

Foto: Remco Veurink

0 1318

Een relatief nieuwe, zeer dramatische spierziekte die voorheen eigenlijk alleen sporadisch in het Verenigd Koninkrijk voorkwam, duikt de laatste jaren regelmatig op in Nederland en omringende landen. Deze atypische Myopathie is niet besmettelijk, maar omdat bepaalde klimatologische omstandigheden de ziekte in de hand werken, doen zich vaak ‘uitbraken’ voor. Ook dit najaar is er sprake van zo’n uitbraak. In deze aflevering aandacht voor de ziekte, zodat deze hopelijk beter en sneller herkend wordt, wat adequaat handelen en het zoveel mogelijk voorkomen van nieuwe gevallen mogelijk maakt.

Atypische Myopathie (myo=spier; pathie=ziekte) is een ernstige spierziekte bij paarden, die gekenmerkt wordt door massale aantasting en afbraak van spieren. Niet alleen van de skeletspieren, maar ook van de hart- en ademhalingsspieren. De bekendste spierziekten bij paarden zijn Maandagziekte of ‘Tying Up’ en enkele erfelijke spierziekten bij Quarter Horses (HYPP en PSSM). Daarbij doen de spierproblemen zich voor bij paarden die werk verrichten, terwijl bij Atypisch Myopathie (AM) de problemen zich juist voordoen bij paarden in het land, vandaar atypisch…

Kenmerkend is een zeer acuut spierprobleem (soms zo acuut dat het paard dood in het land wordt gevonden zonder voorafgaande symptomen) met spierzwakte, stijfheid of spiertrillingen. De paarden weigeren veelal te bewegen en gaan verkrampt staan, laten het hoofd hangen of gaan liggen. De dieren maken daarbij niet altijd een ernstig zieke indruk: ze hebben veelal geen koorts en eten meestal nog wel. Soms wordt er in eerste instantie gedacht aan een (milde) koliekaanval. De symptomen verergeren vaak snel: door aantasting van de hart- en ademhalingsspieren kunnen de dieren benauwd en kortademig zijn. De prognose is niet gunstig en de ziekte kan, meestal binnen drie dagen, tot de dood leiden.

Door de massale spierafbraak komen er veel spierenzymen en spierkleurstoffen (myoglobine) in de bloedbaan vrij. Myoglobine wordt uitgescheiden door de nieren en kleurt de urine donkerrood tot koffiekleurig. De dramatisch verhoogde spierenzymen zijn in het bloed door bloedonderzoek eenvoudig vast te stellen. Kenmerkend voor deze specifieke aandoening is het typische beeld bij microscopisch onderzoek van een stukje spierweefsel, maar een combinatie van koffiekleurige urine en sterk verhoogde spierenzymwaarden onder bepaalde weersomstandigheden zijn in de praktijk voldoende bewijzend.

De ziekte is in Nederland voor het eerst beschreven in 2004 en de eerste grote uitbraak was in 2006. In Duitsland was de eerste grote uitbraak in 1995, in België in 2000 en in Frankrijk in 2002. De sterfte daarbij was aanvankelijk zeer hoog, in België bezweken bij de eerste uitbraak zelfs alle patiënten aan deze ziekte. Gemiddeld was de sterfte de eerste jaren zo’n 90%. De laatste jaren wordt de prognose door betere herkenning en behandeling iets gunstiger, maar ligt gemiddeld nog steeds op slechts zo’n 25% overleving. In oktober 2009 zijn er in Nederland zeker negentien bewezen gevallen gemeld. In werkelijkheid zal een veelvoud paarden zijn aangedaan; dit jaar in Nederland zeker enkele honderden gevallen.

Oorzaak

De meeste gevallen doen zich voor in het najaar, enkele in het voorjaar. Het betreft altijd paarden die dag en nacht buiten in de weide lopen of daar tot zeer kort (enkele dagen) voor de ziekte hebben gelopen bij specifieke weersomstandigheden: weinig zon, lage temperatuur, regen of vochtig en winderig weer, dus onder gure omstandigheden. Zoals gezegd meestal in het najaar maar de ziekte kan zich ook in het voorjaar voordoen, met name als er in het voorafgaande najaar ook een uitbraak is geweest. AM kan bij alle leeftijden en alle rassen voorkomen maar wordt vaker gezien bij jonge dieren tot drie jaar (wellicht lopen deze ook vaker en langer in het land).

Onderzoek in Utrecht heeft uitgewezen dat bij AM de stofwisseling van de spiercellen is verstoord. Daarbij kunnen de spieren geen gebruik maken van hun belangrijkste energiebron (vetzuren) maar zijn volledig aangewezen op koolhydraten (suikers). Koolhydraten zijn slechts beperkt aanwezig en beschikbaar en bij gebrek aan energie gaan de spiercellen kapot. De veroorzaker van deze spierstofwisselingsstoornis is nog niet exact bekend, maar gedacht wordt aan een toxine (gifstof). Het meest waarschijnlijk is een toxine uit schimmels (mycotoxinen), maar ook toxinen van planten (fytotoxinen) en bacteriën worden genoemd. Gezien de omstandigheden waaronder de ziekte zich voordoet, lijken schimmels echter het meest waarschijnlijk omdat zij onder deze omstandigheden goed gedijen. Daarbij wordt met name gedacht aan toxinen van paddenstoelen en van schimmels op natte bladeren, takken en eikels. Naast specifieke weersomstandigheden is dus ook bij natte weilanden met boswallen en veel paddenstoelen extra voorzichtigheid geboden. Weiden waar de ziekte zich eerder heeft voorgedaan, blijven ook in de toekomst een risicofactor. Ook het bijvoeren van ruwvoer op vochtige plekken is een extra risicofactor gebleken. Na enkele nachten vorst treden er tot op heden geen nieuwe gevallen meer op.

 

Behandeling en prognose

Een patiënt met ernstige myopathie vraagt een intensieve behandeling. Belangrijk daarbij is dat stress en transport zoveel mogelijk worden vermeden; deze factoren kunnen de spierschade vergroten. Het is dus, indien mogelijk, beter het paard thuis te behandelen dan het naar een kliniek te vervoeren. Doel van de behandeling is de spierschade te beperken, de pijn te verzachten en de nieren te sparen voor schade die door hoge concentraties afbraakproducten van spiercellen (m.n. myoglobine) wordt veroorzaakt. In de praktijk betekent dit opstallen in een warme stal met een goed strobed, het toedienen van pijnstillers en het verstrekken van voer met veel koolhydraten, zoals hooi en granen. Daarnaast is het voor de nieren belangrijk dat het paard behandeld wordt met grote hoeveelheden infuus. Aan dit infuus kunnen ook extra koolhydraten in de vorm van glucose worden toegevoegd (wat goed door de spiercellen benut kan worden). Daarnaast kan met medicijnen geprobeerd worden de vetzuur- en koolhydraatstofwisseling weer te normaliseren, maar dit vraagt intensieve controle van het bloed (m.n. de glucosespiegel) en zal niet altijd gemakkelijk uit te voeren zijn buiten de kliniek.

Zoals opgemerkt, is de behandeling zeer intensief en lang niet altijd succesvol. Ondanks intensieve behandeling is de prognose op overleven van deze acute myopathie slechts zo’n 25%. Belangrijke criteria die de kans op een succesvolle behandeling en herstel bepalen, zijn het blijven eten door de paarden, het afwezig zijn van ademhalings- of benauwdheidklachten en het gedurende het grootste deel van de dag blijven staan. Paarden die ernstig benauwd zijn of eigenlijk niet meer in de benen kunnen, hebben een sombere prognose. Bij deze paarden en bij paarden die extreem pijnlijk zijn, is het advies deze in te laten slapen. Opmerkelijk is dat de hoogte van de spierenzymen (normaal een maat voor de omvang van de spierproblemen) in het bloed geen houvast biedt voor de prognose. Dit heeft mogelijk te maken met het tijdstip (stijgende, maximale of dalende bloedwaarden) van de meting. Bij een incidentele meting weet je niet precies in welke fase van de verhoogde spierenzymactiviteit je meet. In de praktijk heeft de spierenzymactiviteit in bloed daardoor geen prognostische waarde en moeten eigenaar en dierenarts zich vasthouden aan de eerder genoemde criteria. Indien de patiënten de eerste drie dagen door de behandeling stabiliseren, is de kans op herstel zeer goed. Opmerkelijk is dat – indien de paarden herstellen – het herstel ook volledig is; de spieren worden weer volledig functioneel en de paarden zullen volledig geschikt blijven voor gebruik, inclusief sport. Er treedt dus geen blijvende schade op, ongeacht de ernst en omvang van de aanvankelijke problemen. Het is dus na enkele dagen al duidelijk of een patiënt reageert op de behandeling en of het zinvol is deze intensieve behandeling voort te zetten.

Preventie

Als zich een geval van AM op een weiland voordoet, is het van groot belang alle paarden snel van dit land te halen en op te stallen. Indien er zich een geval van AM in de koppel heeft voorgedaan of indien er twijfels zijn, kan middels eenvoudig bloedonderzoek de spierenzym-activiteit gecontroleerd worden en een eventuele behandeling reeds in een vroeg stadium worden ingezet. De beste preventie is het in goede lichaamsconditie houden van de paarden in najaar en winter. Belangrijk daarbij is het tijdig bijvoeren met biks en ruwvoer van goede kwaliteit (en op een droge plek), het regelmatig vaccineren en ontwormen en een geschikte schuilmogelijkheid aanbieden of opstallen. Weilanden moeten zo schoon mogelijk gemaakt worden van paddenstoelen, eikels, bladeren en takken. Weilanden waarop zich eerder gevallen hebben voorgedaan, zouden in het najaar niet meer voor paarden gebruikt moeten worden. Daarnaast moet er in het voorjaar volgend op een najaarsuitbraak ook goed rekening met een eventuele nieuwe uitbraak gehouden worden.

Belangrijk

Omdat er nog weinig bekend is over het ontstaan van deze ziekte, wordt er veel onderzoek gedaan. In Nederland door de Faculteit Diergeneeskunde in Utrecht en voor Europa door de ‘Atypical Myopathy Alert Group’ van de Universiteit van Luik. Deze laatste houdt voor heel Europa een databank bij met ziektegevallen, ziekteverloop en omstandigheden waaronder de ziekte zich voordoet. Hopelijk leiden deze onderzoeken snel tot het vinden van de echte oorzaak, zodat deze dramatische ziekte kan worden voorkomen. Om zoveel mogelijk gegevens te verzamelen wordt ook een beroep op paardeneigenaren en dierenartsen gedaan: meldt een patiënt met ernstige spierproblemen passend bij AM of een acuut dood gevonden paard met de verdenking op AM bij genoemde instanties, dan kan sneller in beeld gebracht worden hoe vaak, wanneer en waar deze ziekte zich voordoet in de zoektocht naar de veroorzaker. Kortom, binnen de paardenwereld moeten we nu met z’n allen zeer alert op deze ziekte zijn, om in de toekomst een flink aantal paardenlevens te kunnen redden. |

 

Met dank aan gegevens en medewerking van de Universiteitskliniek Paard Faculteit Utrecht en Atypische Myopathy Alert Group Faculteit Luik.

Tekst: Erik Leusink

0 9058

Er zijn heel veel planten en bloemen die niet gezond zijn voor paarden. Sommige planten zorgen voor huiduitslag, een allergische reactie of verminderde eetlust. Andere planten veroorzaken koliek, leverfalen en soms zelfs het overlijden van je paard. Daarom is het belangrijk te weten welke planten gevaarlijk zijn, wat de symptomen zijn van een vergiftiging en hoe je moet handelen als jouw paard van een giftige plant heeft gegeten.

Hoewel paarden vaak wel beter weten, kan het toch voorkomen dat je paard een hap neemt van een stuk onkruid dat niet goed voor hem is. Vooral veulens willen uit nieuwsgierigheid hun tanden wel eens zetten in een klaproos, een boterbloem of een andere interessant uitziende plant. Ook paarden die honger hebben of te weinig voedingsstoffen vinden in hun dagelijks rantsoen, kunnen geneigd zijn van een giftige plant te eten. Vergiftiging gebeurt echter meestal door slechte kwaliteit hooi. Veel foute planten verliezen hun kenmerkende geur en smaak door verdroging. Paarden herkennen de plant dan niet meer als giftig en eten het nietsvermoedend op.

Giftige planten

Heel veel planten, bloemen en vruchten zijn giftig voor paarden. Denk bijvoorbeeld aan boterbloemen, basterdklaver, paardenstaart, dolle kervel, eikels en buxus. Gelukkig zijn er gradaties in giftigheid. Niet alle giftige planten leiden tot een langzame, pijnlijke dood. Soms moet een paard kilo’s van een plant eten, voordat hij er ziek van wordt. Dit is het geval met eikels. Hoewel het ene paard er gevoeliger voor is dan het andere, mag je er van uitgaan dat een paar eikels niets af doen aan de gezondheid van je paard. Het is pas schadelijk als paarden grote hoeveelheden binnenkrijgen en dan vooral ook van de groene eikels. Die kunnen in grote aantallen nierschade opleveren. Ook boekweit is een giftig plantje dat pas gevaarlijk wordt als je paard er teveel van eet. Boekweit is een eenjarige plant die bloeit tussen juli en september. De stengel is rood- tot paarsbruin en de bloemen zijn klein en wit. Het eten van veel boekweitplantjes veroorzaakt fotosensibiliteit. Dat lijkt op een soort zonnebrand met kleine, rode wondjes die moeilijk genezen. Je paard kan er ook nerveus en geagiteerd van raken.

Boterbloemen komen veel voor in moerassige gebieden en in zure weides. Paarden laten deze kleine gele bloemetjes normaal links liggen. Vooral het sap van de bloem is giftig en veroorzaakt in het ergste geval verlamming. Vaker zal een paard na opname van het gif overvloedig gaan kwijlen, koliek krijgen, maagdarmontstekingen hebben en bloed plassen door nierschade.

Boerenwormkruid jaagt veel paardenliefhebbers schrik aan omdat het zo lijkt op Jacobskruiskruid. Het groeit ook samen in bermen en braakliggende terreinen. Boerenwormkruid heeft gele bolvormige bloemen en gekartelde bladeren. Net als Jacobskruiskruid blijft boerenwormkruid giftig na verdroging. De gevolgen zijn gelukkig niet hetzelfde. Boerenwormkruid veroorzaakt krampen, opwinding en in het ergste geval leverproblemen.

Dodelijke planten

Helaas zijn er ook planten die de dood tot gevolg kunnen hebben. Een voorbeeld van een dodelijke plant is vingerhoedskruid. Deze plant met zijn witte tot paarse klokvormige bloemen komt veel in tuinen voor en wordt vaak bezocht door hommels. Ook in het bos staan ooit verwilderde exemplaren. Zorg er dus voor dat je paard geen hap neemt van deze plant tijdens een bosrit. Vingerhoedskruid bloeit tussen mei en oktober en is helemaal giftig, ook gedroogd. Vooral de zaden en de bladeren zijn gevaarlijk. Het kauwen op vingerhoedskruid veroorzaakt mond- en keelontsteking. Slikt je paard het ook nog door, dan krijgt hij diarree, koliek, spasmen en uiteindelijk een hartstilstand waaraan hij kan sterven.

Een hele familie giftige planten zijn planten uit de nachtschadefamilie. In sommige gevallen is nachtschade ook dodelijk voor paarden. De tomaten- en aardappelplant behoren tot de familie nachtschade. Net als de beter bekende zwarte nachtschade. De verschillende planten uit deze familie lijken op elkaar. Het zijn planten met een stevige stengel die groen tot roodbruin of paars is. Ze hebben kleine bloemetjes, afhankelijke van de soort wit of paars, met een geel hart. De meeste soorten hebben kleine besjes die, als ze groen en onrijp zijn, op erwtjes lijken. De rijpe besjes zijn dieppaars tot zwart. Het eten van nachtschade planten is gevaarlijk voor de paarden. De symptomen verschillen per soort: na het eten van bilzekruid, dat veel op mesthopen en in bermen groeit, kunnen paarden gaan hallucineren en is er kans op onderdrukking van het centrale zenuwstelsel. Zijn broertje doornappel, ook te vinden op mesthopen en in tuinen, veroorzaakt dezelfde symptomen. Zwarte nachtschade is de bekendste en misschien ook wel de gevaarlijkste van de familie. Deze plant is bijna overal te vinden: in de wei, in bermen, in de tuin, in het bos… Zwarte nachtschade veroorzaakt maagdarmstoornissen, neerslachtigheid, ongecoördineerde bewegingen en een versnelde ademhaling en hartslag die fataal kunnen zijn.

Jacobskruiskruid

De schrik van elke paardeneigenaar en ontzettend giftig is Jacobskruiskruid. Het is een tweejarige plant die in het tweede jaar tussen juli en oktober in bloei staat. Maar deze plant is altijd giftig, zowel in bloei, als gedroogd. Jacobskruiskruid komt veel voor in weides, bermen, bosranden en braakliggende terreinen. Het gevaar van de plant is dat ze in gedroogde toestand wel haar kenmerkende geur en smaak verliest, maar niet haar giftige stoffen. Omdat Jacobskruiskruid voorkomt in weides, bestaat er ook de grote kans dat het in het hooi terechtkomt. Paarden zien de plant dan niet meer als giftig en eten nietsvermoedend een giftig maal. De vergiftiging kan zich op twee manieren manifesteren: een acute vergiftiging of een sluimerende vergiftiging. Meestal is ziekte door Jacobskruiskruid sluimerend. Een paard dat teveel van de plant heeft gegeten, zal zijn eetlust verliezen en daardoor sterk vermageren. Hij wordt sloom, draaierig, gaat wankel lopen en soms zelfs omvallen. Omdat de lever aangetast is, zullen de slijmvliezen geel worden. Een sluimerende vergiftiging is meestal niet meer te genezen. Tegen de tijd dat je ontdekt hebt wat de ziekte is, is je paard waarschijnlijk al zo ziek en zwak dat alleen euthanasie hem uit zijn lijden kan verlossen. Meer kans op genezing heb je bij een acute Jacobskruiskruidvergiftiging. Dan zal je paard een paar uur na het eten van de giftige plant al ziek worden. Dat uit zich in koliek, spierzwakte, versnelde ademhaling en pols. Als je geen actie onderneemt, zal je paard na enkele dagen tot weken een pijnlijke dood sterven. Ben je er wel op tijd bij, dan kan de dierenarts een behandeling starten met ontstekingsremmers en een infuus tegen de giftige stoffen. Soms loopt dat goed af, vaak ook niet. Want een lever die beschadigd is, blijft onherstelbaar beschadigd. |

>h6>Belangrijk!

Er zijn zo veel planten giftig voor paarden, dat je er bijna paranoïde van zou worden. Dat is echter nergens voor nodig. Heb vertrouwen in je paard. Het zal zelden gebeuren dat hij hapt van een giftige plant. Zorg er verder voor dat je hooi van goede kwaliteit is en kijk het steekproefsgewijs na. Omdat veel planten en bloemen uit de tuin, zoals buxus, taxus en rododendron, giftig kunnen zijn, moet je paarden dus nooit tuin- en snoeiafval geven. Als je op buitenrit gaat, zorg dan dat je paard niet snel in een struik of in de berm een hap meegraait. Twijfel je toch over zijn gezondheid na het eten van een dubieus stukje groen? Speel dan op zeker en bel de dierenarts.

Tekst: Sascha Kerschot

0 358

Atypische myopathie is een bijna altijd fatale spieraandoening die vooral in het vroege najaar voorkomt. De oorzaak van deze ziekte ligt bij de esdoorn (Acer pseudoplatanus) die in of rond weilanden staat en waarvan de zaden voornamelijk in oktober en november vallen. Paarden eten deze zaden en worden daardoor ziek.

1. Voorkomen is beter

Aangezien slechts 10% van de paarden atypische myopathie overleeft, is het zaak om de ziekte te voorkomen. Plant geen esdoorns langs of in de wei en zorg dat er geen esdoorn tussen de bestaande beplanting staat.

2. Weide afzetten

Is een bestaande esdoorn niet gemakkelijk te verwijderen, maar wil je wel je paard veilig in de wei hebben? Bekijk het ‘bereik’ van de boom en zet het stuk grond waar de zaden zullen gaan vallen ruim af, zodat de paarden er niet bij kunnen. Houd rekening met een beetje wind, wat in de herfst natuurlijk regelmatig voorkomt.

3. Hooi bijvoeren

Om te voorkomen dat paarden de esdoornzaden gaan eten, omdat het gras niet veel voeding meer bevat, kun je op de wei hooi bijvoeren. Maak een ‘hooiplaats’ zo ver mogelijk bij de boom vandaan, tegen de meest voorkomende windrichting in, en gebruik een feeder met een dakje. Zo blijft het hooi droog en voorkom je grotendeels het wegwaaien van het hooi tijdens onstuimig herfstweer.

De symptomen van atypische myopathie treden plotseling op en uiten zich in spierzwakte en spierstijfheid. Het paard wil niet bewegen en blijft verkrampt staan of gaat plat liggen. Deze symptomen zijn vergelijkbaar met maandagziekte, ofwel tying up. Ook snel ademen, rood mondslijmvlies en overmatig zweten zijn bijkomstige symptomen. Bel meteen de dierenarts als je deze symptomen bij je paard op de wei herkent!

Lees meer over de esdoorn en atypische myopathie.

Ir. Marike Jacobs (Voerconsultant & Columniste VoerVergelijk.nl)

Meer over de auteur: Marike Jacobs is afgestudeerd aan Wageningen Universiteit voor de masteropleiding Animal Nutrition en gespecialiseerd in paardenvoeding. Tijdens haar studie schreef Marike o.a. artikelen voor PaardenSport en verder werkt ze als stalmedewerker op een pensionstal. Mennen is haar favoriete tak van de paardensport, maar voeding en verzorging, en het waarborgen van de ‘happy athlete’ vanuit dat oogpunt, hebben de meeste aandacht.

VoerVergelijk.nl brengt iedere week op de site van de Hoefslag een voedingsverhaal met nuttige tips. VoerVergelijk is een onafhankelijke vergelijkingswebsite die is uitgegroeid tot een platform voor paardenvoer. Op VoerVergelijk kan een bezoeker paardenvoer zoeken, vergelijken en beoordelen. De database bevat alle paardenvoeders en supplementen die in Nederland en België verkrijgbaar zijn.

0 122

Kort na elkaar zijn in een weiland in Roggel twee jonge paarden gevonden, die overleden waren. De wei ligt in een bos bij Roggel. De dierenpolitie heeft een onderzoek ingesteld naar de dood van de dieren. Een dierenarts denkt een verklaring te hebben door het overlijden van de paarden. De oorzaak kan volgens hem gelegen zijn in het eten van esdoorn, maakte de dierenpolitie bekend. Dit ziektebeeld is onder paardenliefhebbers beter bekend als atypische myopathie.

Uit Amerikaans onderzoek is gebleken dat de zaden van de vederesdoorn een stof bevat die fataal is voor paarden. Een esdoorn verliest ruw geschat zo’n half miljoen zaden. Een dagelijkse inname door paarden van 165 tot 8000 zaden kan zo’n paard, afhankelijk van zijn gewicht, nog wel verdragen. Maar meer niet. Het eten van teveel zaden kan binnen 24 uur fatale gevolgen hebben.

De andere paarden in het weiland zijn inmiddels verplaatst en worden goed geobserveerd. In het naastgelegen bos hadden de afgelopen dagen snoeiwerkzaamheden plaatsgevonden.

Lees hier meer over atypische myopathie.

Hoefslag/Dichtbij

HOEFSLAG ACADEMY

Volg ons!

101,424FansLike
0VolgersVolg
6,993VolgersVolg
1,451Youtube abonneesAbonneer