Tags Posts tagged with "cushing"

cushing

paard algemeen

Onderzoekers hebben een verband ontdekt tussen verhoogde insulinewaardes en een overschot aan ijzer bij paarden. Paarden met verhoogde insulinewaardes lopen een hoger risico op aandoeningen als cushing en hoefbevangenheid.

Eleanor Kellon en Kathleen Gustafson, die de resultaten van hun onderzoek publiceerden in het ‘Open Veterinary Journal’, zien een ijzeroverschot als een voorbode van insuline-resistentie, maar ook als een neveneffect daarvan.

Onder de loep

De onderzoekers werkten samen met de Equine Cushing’s and Insulin Resistance Group, een instelling in de Verenigde Staten. Zij namen bestaande onderzoeken en gegevens van laboratoriums opnieuw onder de loep.

Van 33 paarden waarbij insulineresistentie werd vastgesteld, gingen ze na wat de ijzerwaardes waren. Het bloed van alle onderzochte paarden bleek een overschot aan ferritine te bevatten, een eiwit dat zorgt voor de binding van ijzer bij de opslag in de lever en het beenmerg. Hoe ouder het paard, hoe hoger het gehalte aan ferritine.

Paarden met insulineresistentie hadden automatisch een hoger ferritine-gehalte.

Meer risico’s

Kellon en Gustafson benadrukken dat een verhoogd ijzer-gehalte meer risico’s met zich meebrengt. “Verder onderzoek is nodig, maar met deze kennis kunnen we in de toekomst wellicht invloed uitoefenen op het risico dat paarden lopen op insulineresistentie.”

Ook onderzoek bij mensen en andere dieren toont aan dat veel ijzer in het bloed vaak gepaard gaat met een hoge bloedsuikerspiegel en diabetes type 2.

Bron: horsetalk.co.nz

Foto: archief

wei paard welzijn
© DigiShots

De ziekte van Cushing, tegenwoordig ook wel PPID (Pituitary Pars Intermedia Dysfunction) genoemd, is een steeds bekendere ziekte die ongeveer bij 15% van de paarden vanaf 15 jaar voorkomt. Bekende symptomen zijn een lange, krullerige vacht en vetophopingen.

Welzijn is een punt dat in de toekomst een grote rol gaat spelen, wanneer het deze aandoening aangaat. Gepco van Bokhorst is werkzaam als dierenarts bij paardenkamp Soest en deelt zijn ervaringen en toekomstbeeld over PPID bij paarden.

Voldoet jouw paard met PPID aan een goed welzijn?

PPID komt meestal bij oudere paarden voor, maar de ziekte wordt ook bij jongere paarden vastgesteld. Bij PPID is de ‘pars intermedia’ (hypofyse) ontregeld, dit is een kleine klier onder de hersenen. De hypofyse is samen met de hypothalamus het regelcentrum van de hormonen. Vanuit de hypothalamus lopen zenuwbanen naar de hypofyse om de hormoonproductie aan te sturen.

Geen remming

Bij PPID vallen deze zenuwbanen langzaamaan weg en ontstaat een verstoring in de aansturing. Door de kapotte zenuwbanen is er geen remming op de hypofyse. Gevolg is een overproductie van hormonen. Deze verhoogde productie van hormonen, vooral ACTH, heeft verschillende symptomen tot gevolg.

Voor alle paarden, in het bijzonder paarden met PPID, is welzijn een belangrijk punt en trekt tegenwoordig grote aandacht. Een ontwikkeling in 2018 is de EPWA (Equine Pijn- en WelzijnsApp) ontwikkeld door paardenkamp Soest en onderzoekers van de universiteit Utrecht. Met de app is de gezondheid en het gedrag van het paard/ezel bij te houden.

‘Door de verminderde weerstand is het paard gevoeliger voor infecties.’

Verschil Cushing en PPID

Gepco van Bokhorst is dierenarts bij Paardenkamp Soest. Hij benoemt het verschil tussen Cushing bij honden en PPID bij paarden. Cushing bij honden is een aandoening waarbij de bijnieren te veel cortisol produceren. PPID bij paarden veroorzaakt een aftakeling van de hersenen waardoor er een overproductie van hormonen ontstaat, vandaar dat de naam PPID meer past bij paarden dan de naam Cushing.

Symptomen van PPID

Veel paardeneigenaren kennen het bekendste symptoom van PPID: lange, krullerige haargroei en lokale vetophopingen. Van Bokhorst vertelt dat naarmate het paard een hogere leeftijd krijgt, de stofwisseling verandert en er vindt meer hormoonproductie plaats.

Er ontstaan meer symptomen als insulineresistentie, hoefbevangenheid, verminderde weerstand, vermoeidheid en spier- en botafbraak. Het paard gaat meer drinken en plassen, voelt zich niet happy en door de verminderde weerstand is het paard gevoeliger voor infecties.

Insulineresistent

De vertoning van PPID bij jonge paarden is een lastig punt, hiervoor is nog geen wetenschappelijke verklaring. Er zijn wel lopende onderzoeken die aantonen dat jonge paarden, en dan met name koudbloed paarden zoals Fjorden en Haflingers, insulineresistent zijn.

Door insulineresistentie is de kans op dikke paarden groot. Bij deze jongere paarden is het van belang genoeg beweging te geven en het paard in goede conditie te houden.

Voeding, medicatie en kosten

Om een diagnose te stellen, is bloedafname van het paard noodzakelijk. PPID is tot op heden niet te genezen. De behandeling bestrijdt alleen de symptomen, daarom is het belangrijk dat de eigenaar het paard blijft controleren op bloedwaardes van PPID.

Paarden met PPID hoeven volgens Van Bokhorst geen speciale voeding, kruiden, supplementen of andere bijzondere middelen te krijgen. Wel moet worden gekeken naar het huidige rantsoen; hoeveel suikers krijgt het paard binnen en kan ik die verminderen?

Pergolide

Als dierenarts raadt hij aan het paard medicatie toe te dienen. De behandeling bestaat uit de toediening van Prascend, met de werkzame stof pergolide. Dit stimuleert de remmende functie, waardoor de productie van hormonen in de hypofyse weer omlaag gaat. De medicatie tegen PPID is duur. Van Bokhorst maakt een schatting van 1 à 2 euro per dag aan medicatie.

Hierboven komen nog kosten van het bloedonderzoek om te testen of het paard inderdaad PPID heeft. Plus de kosten van de bloedcontrole of de medicatie voldoende aanslaat.

Extra verzorging

Verdere extra verzorging aan de hoeven, vaker scheren van het paard door de dikke vacht én overige complicaties die door PPID voorkomen kosten veel geld. Al met al is het gehele kostenplaatje per jaar ongeveer 1000 euro.

Van Bokhorst: ‘Door het welzijn in combinatie met PPID onder de aandacht te brengen, zien paardeneigenaren zelf of hun dier voldoet aan de welzijnseisen.´

Keurmerk Paard en Welzijn

In de paardenwereld krijgt het welzijn van paarden steeds meer aandacht. In 2017 is het Keurmerk Paard en Welzijn (KPW) op de markt gebracht. Hierbij ligt de nadruk op punten die zorgen voor een goed welzijn bij paarden.

Dierenwelzijn hangt samen met de ‘Vijf vrijheden’. Wanneer deze vrijheden voldoen, hebben dieren een goed welzijn. De ‘Vijf vrijheden’ beslaan de volgende punten: vrij van honger en dorst; vrij van ongemak, vrij van pijn, verwonding en ziekte, vrij van angst en stress; vrij om normaal gedrag te vertonen.

EPWA

Een nieuwe ontwikkeling op het gebied van welzijn en gezondheid is de EPWA. De EPWA is ontwikkeld in 2018 door samenwerking van onderzoekers van de Universiteit Utrecht en paardenkamp Soest. Met de app kan de gebruiker het welzijn en de gezondheid van het paard of de ezel bijhouden.

De EPWA heeft een aparte categorie om PPID onder de aandacht te brengen. Paardeneigenaren kunnen zo zelf controleren of  de omstandigheden van hun dier voldoet aan de welzijnseisen. De app is een handige tool om de eigenaar informatie bij te brengen over pijn, ongemak en een ongelukkig paard.

‘Eén uurtje dressuurles per dag, daar wordt een paard niet moe van.’

Hard werken

Van Bokhorst geeft een voorbeeld: ‘Wat is hard werken voor je paard? Eén uurtje dressuurles per dag, daar wordt een paard niet moe van. Mensen denken, mijn paard zweet dus is hij moe. Hier is de fout: hij kan 23 uur per dag niks doen, dat ene uurtje beweging kost hem weinig moeite.’

Vaak ziet Van Bokhorst dat eigenaren te weinig interactie met hun paard hebben, mede daardoor komt het dat symptomen (of gedragsveranderingen die komen door PPID, zoals agressie) laat ontdekt zijn door eigenaren en medicatie traag op gang komt. Door bijhouden van informatie via de app is hier meer bewustwording van.

Pijnscore

De app biedt eigenaren een betrouwbare methode om pijn te herkennen en een pijnscore te geven bij het paard. Zo kan de eigenaar zien of het nodig is om de dierenarts naar het paard te laten kijken en medicatie op te starten. Naast medicatie zijn nog niet veel manieren om het leven van een paard met PPID zo aangenaam mogelijk te maken, mede daarom is de app een uitkomst.

Begin november 2018 is de app geëvalueerd. Van Bokhorst meldt dat er op dat moment 2428 gebruikers actief waren met gezamenlijk 3204 aangemelde paarden. Verder zijn er 615 pijnmomenten geconstateerd door de gebruikers bij de paarden. De app is het meest gebruikt voor het bijhouden van voeding. Op dit moment is de app gratis te downloaden. Er zijn ontwikkelingen om de app uit te breiden, ook zijn internationale contacten gelegd om de app in het Engels te vertalen.

Tot slot….

Tot slot vindt Van Bokhorst het belangrijk dat de eigenaar de verantwoordelijkheid neemt voor de gezondheid en het welzijn van het paard. ‘Paarden zijn veel te dik, krijgen te weinig beweging en ze lijden aan mentale afstomping; het paard krijgt geen of erg weinig aandacht van de eigenaar omdat deze te druk is met andere zaken.’

Door de bewustwording van de mens over goede gezondheid en conditie bij het paard én gebruik van de app zijn volgens Van Bokhorst de symptomen van PPID eerder te herkennen. De behandeling met medicatie kan in een vroeg stadium beginnen. Door bewustwording van de eigenaar, waardoor PPID eerder geconstateerd is, kan een paard met PPID door een goede behandeling met medicatie, welzijn en aandacht een gezonde toekomst tegemoet gaan!

Op Youtube heeft dierenarts Gepco van Bokhorst een interessante lezing over PPID geplaatst.

Dit artikel is geschreven door Aimée van Wilgen en Lian van Gijs, derdejaars studenten van de opleiding Diergezondheid- en Management van de Aeres Hogeschool te Dronten.

Foto: Archief Digishots

Stethoscoop

De Britse Equine Veterinary Association heeft dierenarts David Rendle onderscheiden vanwege zijn onderzoek naar de behandeling van PPID, ofwel de ziekte van Cushing.

Rendle gaf over de resultaten van het onderzoek een lezing tijdens een congres van de BEVA.

Pergolide-tabletten

David Rendle kreeg de Sam Hignett Award omdat hij nader onderzoek deed naar pergolide-tabletten, een medicijn voor de behandeling van PPID, een afkorting van ‘pituitary pars intermedia dysfunction’, bij paarden.

Rendle merkte onder meer op dat het middel niet smakelijk is en dat de tabletten moeilijk zijn te doseren  wanneer een pony  bijvoorbeeld een halve dosis voorgeschreven krijgt. ‘Er moet kritisch worden gekeken naar een alternatief voor dit medicijn,’ concludeert hij.

Pasta

Rendle behandelde negentien pony’s met cushing, die niet op de reguliere medicijnen reageerden. Hij gaf ze een smakelijke pasta met dezelfde werkzame stof erin verwerkt. Bij veertien van de negentien pony’s daalde de hoeveelheid ACTH-hormoon, dat bij cushing-patiënten verhoogd is, aanzienlijk.

Rendle is als paarden-geneeskundige verbonden aan de Rainbow Equine Hospital in Old Malton, North Yorshire.

Antibiotica bij paarden

Adam Redpath won the Voorjaarsdagen BEVA Award voor zijn proefschrift over de noodzaak van het gebruik van antibiotica bij paarden. Volgens Redpath heeft het beperken van het gebruik van antibiotica vergaande consequenties. ‘Er is behoefte aan een richtlijn voor wat betreft het verstandig gebruik van deze middelen.’

Redpath is als docent verbonden aan de University of Nottingham en is werkzaam als dierenarts. Hij doet onderzoek naar pijnstilling bij paarden en naar de toepassing van medicijnen bij paarden in het algemeen.

Hij zal zijn proefschrift over antibioticagebruik bij paarden nogmaals presenteren tijdens de European Veterinary Conference Voorjaarsdagen volgend jaar in Den Haag.

Bron: horsetalk.co.nz

Foto: archief Digishots

0 540
Foto: Remco Veurink

Eerder deze week schreven we over de bejaarde pony Lady. Ze is 36 jaar en in haar wei staat een bord: ‘Ik ben 36 en word goed verzorgd‘. Eigenaren Jacobi Drijfhout en Jan Faber plaatsten het bord omdat ze wekelijks de politie aan de deur kregen na meldingen van een verwaarloosde pony. Hart van Nederland ging op bezoek bij Lady in haar woonplaats Grijpskerk (Groningen) en maakte de volgende reportage.

‘Vorig jaar werd ze mager. Vroeger was ze wat te dik, maar door de aandoening die ze heeft, de ziekte van Cushing, komt ze nu geen grammetje meer aan. Ik word wel boos door wat mensen zeggen. Ze weten helemaal niet waar het door komt dat ze er zo uitziet’, vertelt Jacobi Drijfhout. ‘Mensen hebben zo snel een oordeel klaar.’

Dat het Lady aan niets ontbreekt, bevestigen ook de experts. Inspecteur van de Dierenbescherming Jan Smit is duidelijk in zijn oordeel: ‘Het ontbreekt deze pony aan niks; deze mensen doen er alles aan om haar in goede gezondheid te houden.’

Laat het voor eens en altijd duidelijk zijn. Lady wordt goed verzorgd. ‘Ze hoort gewoon bij de familie’, aldus Jan Faber.

Bron: SBS6/Hart van Nederland

Foto: Remco Veurink

0 884

Steeds meer paarden en pony’s zijn te dik en lijden in meer of mindere mate aan stofwisselingsproblemen, ofwel EMS (equine metabolic syndrome). Voorbeelden hiervan zijn insulineresistentie en hoefbevangenheid. De ziekte van Cushing (PPID, pituitary pars intermedia dysfunction) is geen gevolg van overgewicht, maar een tumor in de hersenen en zorgt voor vergelijkbare stofwisselingsproblemen als bij EMS. Paarden en pony’s met deze afwijkingen hebben een aangepast rantsoen nodig om grotendeels symptoomvrij te blijven.

Weinig zetmeel en suiker

Paarden met EMS/Cushing zijn zeer gevoelig voor schommelingen in de bloedsuikerspiegel. Daarom moet de hoeveelheid snel opneembare koolhydraten in de voeding zo laag mogelijk zijn. Dit betekent een zetmeelvrij en suikerarm (suikervrij is onmogelijk!) rantsoen. Beperk de hoeveelheid krachtvoer en gebruik liever een graanvrij/graanarm product dan een regulier krachtvoer, of een volledig vitamine- en mineralensupplement.

Veel ruwvoer

Ruwvoer is rijk aan vezels; langzaam verteerbare koolhydraten die in de darm van het paard worden afgebroken door darmbacteriën. Grofstengelig hooi is voor dit type paarden het beste, maar ook bij grofstengelig hooi kan het suikergehalte per batch (bemesting, oogstmoment, etc) sterk variëren. Kies een zo constant mogelijke kwaliteit en laat het hooi analyseren (bij de Blgg) om zeker te zijn dat het suikergehalte niet te hoog is.

Opletten met weidegang

Vers weidegras is rijk aan vocht, maar kan ook heel veel suiker bevatten, vooral bij zonnige dagen en koude nachten (in voorjaar/najaar). Laat een paard met EMS of Cushing bij voorkeur alleen overdag een beperkt aantal uren grazen, om de hoeveelheid suiker zoveel mogelijk te beperken.

Voor sommige paarden met EMS of Cushing biedt een ruwvoerrantsoen onvoldoende energie. In deze gevallen kan bijvoorbeeld bietenpulp (met een extra laag suikergehalte!) met plantaardige olie worden bijgevoerd.

Lees meer over voeding bij Cushing, insulinerestentie en hoefbevangenheid.

Ir. Marike Jacobs (Voerconsultant & Columniste VoerVergelijk.nl)

Meer over de auteur: Marike Jacobs is afgestudeerd aan Wageningen Universiteit voor de masteropleiding Animal Nutrition en gespecialiseerd in paardenvoeding. Tijdens haar studie schreef Marike o.a. artikelen voor PaardenSport en verder werkt ze als stalmedewerker op een pensionstal. Mennen is haar favoriete tak van de paardensport, maar voeding en verzorging, en het waarborgen van de ‘happy athlete’ vanuit dat oogpunt, hebben de meeste aandacht.

VoerVergelijk.nl brengt iedere week op de site van de Hoefslag een voedingsverhaal met nuttige tips. VoerVergelijk is een onafhankelijke vergelijkingswebsite die is uitgegroeid tot een platform voor paardenvoer. Op VoerVergelijk kan een bezoeker paardenvoer zoeken, vergelijken en beoordelen. De database bevat alle paardenvoeders en supplementen die in Nederland en België verkrijgbaar zijn.

0 5201

Je dierenarts kan, als aanvulling op het lichamelijk onderzoek van je paard, besluiten om bloedonderzoek uit te voeren. Bloedonderzoek kan antwoord geven op veel vragen omtrent de gezondheid van je paard. Je dierenarts kan het bloed op specifieke waarden controleren. Als deze waarden als afwijkend kunnen worden beschouwd, kan de dierenarts een behandelplan opstellen. Daarnaast worden ook bloedmonsters genomen van paarden die voor export naar het buitenland gaan of bijvoorbeeld bij een dopingcontrole.

Wat houden referentiewaarden van bloed precies in?

Bloed bevat naast celbestanddelen als witte en rode bloedcellen, ook een grote verscheidenheid aan vitamines, mineralen, eiwitten en enzymen. Al deze bestanddelen zijn belangrijk voor het functioneren van de organen en/of de regulatie van de vochtbalans, zuurgraad, e.d.

Bloedonderzoek kan bij verstoringen in deze regulatie duidelijke aanwijzingen geven om deze te bestrijden. Denk bijvoorbeeld aan het toedienen van vocht of regelaars van de zuurgraad. Ook kan met behulp van bloedonderzoek schade aan weefsels worden onderzocht door te kijken naar de verschillende enzymen die een rol spelen in het functioneren van bepaalde weefsels. Door de celopbouw en -afbraak die continu plaatsvindt in de verschillende weefsels, is er voor de meeste enzymen een ‘normaal’ gehalte in het bloed. Referentiewaarden betreffen de spreiding van dat gehalte in een gezond dier (95% van de gezonde dieren vallen binnen deze populatie van gezonde dieren). Als er bijvoorbeeld door schade of ontsteking aan een orgaan meer cellen dan normaal beschadigd raken, dan worden enzymen die zich normaal in de cel bevinden (en niet worden gemeten) uitgestoten in de bloedbaan. Bij chemische analyse van het bloed kan worden aangetoond dat het gehalte van deze enzymen boven de referentiewaarden uitkomt, waarbij er dus sprake is van een afwijking. Je dierenarts kan de verschillende combinaties van afwijkingen interpreteren en de relevantie ervan beoordelen met betrekking tot de gezondheidsklachten van je paard.

Wat kan bijvoorbeeld uit bloedonderzoek naar voren komen?

Bloedarmoede of anemie
Bloedarmoede duidt op een te lage Ht-waarde (hematocriet; dit is het volume van de rode bloedcellen in het bloed). Bloedarmoede kan worden veroorzaakt door een verwonding, maar bijvoorbeeld ook door een ernstige worminfectie of beenmerg dat onvoldoende nieuwe rode bloedcellen aanmaakt.

Spierbevangenheid (tying-up, maandagziekte)

Specifieke biochemische processen in de spiercellen worden mogelijk gemaakt door spierenzymen als Creatinekinase (CK) en Aspartaat-AminoTransferase (ASAT). De activiteit van CK en ASAT in het bloed raakt flink verhoogd bij spierschade of verhoogde spierafbraak.

PPID (voorheen ziekte van Cushing)

Via bloedonderzoek is goed te achterhalen of een paard PPID heeft. Hierbij zal een verhoogde concentratie van het Adrenocorticotroop hormoon (ACTH) in het bloed te vinden zijn.

Ontstekingen

Als het paard ergens in zijn lichaam een ontsteking heeft, kan dit via bloedonderzoek vaak achterhaald worden door aantoning van afwijking in aantal of de samenstelling van de witte bloedcellen (deze zijn verantwoordelijk voor verschillende functies van het afweersysteem). Ook zijn specifieke eiwitten in verhoogde mate terug te vinden in het bloed.

Lever- of nierafwijking

Lever en nieren vervullen in het lichaam een belangrijke rol bij verwerking en uitscheiding van afvalstoffen. Nierproblemen kunnen bijvoorbeeld aangetoond worden door een toename van ureum en creatinine in het bloed. Voor volledig onderzoek van de nieren zal ook urineonderzoek gedaan moeten worden.

Vitamine- en/of mineralentekort

Het paardenlichaam heeft vitamines nodig voor o.a. een goed afweersysteem en de afvoer van afvalstoffen. Mineralen zorgen voor het functioneren van enzymen en hormonen en zijn nodig voor spieropbouw, botgroei, opname van water en andere stoffen. Een bloedmonster kan de waardes van essentiële vitamines en mineralen aantonen.

Meer weten over de samenstelling van bloed, de functie van witte en rode bloedcellen, e.d.? Lees hier het volledige artikel Bloedonderzoek bij paarden op Paardenarts.nl

Meer over de auteur:
Mark van Manen (paardenarts en auteur bij Paardenarts.nl): “Sinds Januari 2010 ben ik dierenarts bij Paardenkliniek Wapenveld. In 2002 ben ik begonnen met de studie Diergeneeskunde aan de Universiteit van Utrecht; na een algemene opleiding tot allround dierenarts ben ik uiteindelijk afgestudeerd als erkend paardenarts. Tijdens mijn studie heb ik bijna twee jaar onderzoek gedaan naar de invloed van hoofd/halshouding op het ontstaan van blessures aan de halswervelkolom. Naast de algemene geneeskunde en fertiliteitbegeleiding van het paard hebben hoofd-, gebit, hals- en rugproblemen mijn speciale interesse.”

De Hoefslag publiceert wekelijks een actueel artikel van Paardenarts.nl; het onafhankelijke platform voor paardenhouders en paardenartsen waar men (betrouwbare) informatie over paardengezondheid en -welzijn kan vinden. Paardenarts.nl schrijft in samenwerking met paardenartsen en specialisten veterinaire artikelen. Naast de Veterinaire Kennisbank biedt Paardenarts.nl handige tools voor paardenhouders zoals de Paardenarts Locator en de Ent-herinnering. Via een nieuwsbrief en Facebook blijft men op de hoogte van nieuwe en seizoensgerelateerde artikelen.  

Foto: Remco Veurink

0 394

De aandoening PPID (Pituitary Pars Intermedia Dysfunction) ontregelt de aanmaak van hormonen, waardoor hoefbevangenheid, een afwijkende, krullende vacht, een afwijkende lichaamsbouw en chronische infecties kunnen ontstaan. Deze ziekte komt ook bij mensen en honden voor en de meeste mensen kennen PPID als de ‘ziekte van Cushing’. De ziekte zit bij het paard echter net iets anders in elkaar, waardoor PPID een betere benaming is.

Wat is PPID precies?

Aan de basis van de hersenen bevindt zich het regelcentrum (de hypothalamus en de hypofyse) voor de aanmaak en afgifte van hormonen. Zenuwen in de hypothalamus maken de stof dopamine aan.  Dopamine is belangrijk voor het regelen en afgeven van bepaalde hormonen, zoals ACTH door een gedeelte van de hypofyse. PPID ontregelt dit gedeelte (de zogenaamde ‘pars intermedia’) van de hypofyse (‘Pituitary gland’). Als bij sommige oude paarden en pony’s de zenuwen in de hypothalamus verloren gaan, krijgt de pars intermedia onvoldoende dopamine, waardoor de aanmaak van hormonen niet meer wordt geremd. Dit heeft allerlei ziekteverschijnselen tot gevolg.

Ziekteverschijnselen bij PPID

De eerste verschijnselen van PPID zijn:

Lusteloosheid
Verminderd presteren

Daarnaast zien we vaak:

Hoefbevangenheid
Slecht verharen
Lange krullende vacht
Overmatig vet boven de ogen
Spierafname en veranderende lichaamsbouw
Abnormaal zweten rond de nek en de schouders
Veel drinken en plassen
Verminderde weerstand, wat zich kan uiten in herhaalde of chronische infecties en een vertraagde wondgenezing
Moeilijk drachtig worden en soms een spontane melkgift

In zeldzame gevallen:

Epilepsie
Blindheid

Diagnose en behandeling

Bij alle paarden met hoefbevangenheid waar geen duidelijke oorzaak aan ten grondslag ligt, is de kans aanwezig dat het paard PPID heeft.  Het is daarom belangrijk om hoefbevangen paarden en pony’s die ouder zijn dan 15 jaar te testen op PPID. Soms kan op basis van klinisch onderzoek en de ziektegeschiedenis van het paard de diagnose PPID gesteld worden. De dierenarts zal echter in veel gevallen één of meerdere bloedmonsters moeten afnemen om o.a. de concentraties van de verschillende hormonen in het bloed te bepalen. Dit betreft een eenvoudig bloedonderzoek waarvan de uitslag meestal binnen enkele dagen bekend is. Ondanks dat de ziekte niet echt te genezen is, is het behandelen van PPID zeker de moeite waard. Raadpleeg je dierenarts dan ook over de behandelmogelijkheden.

Tot en met 31 oktober 2014 loopt er een actie voor een gratis bloedonderzoek. Bekijk hier de actie.

Meer weten over de ziekteverschijnselen bij PPID, hoefbevangenheid, diagnose, behandeling en prognose? Lees hier het volledige artikel over PPID bij paarden op Paardenarts.nl.

Meer over de auteur:
Iris van Gulik (paardenarts en auteur bij Paardenarts.nl): “In mei 2008 ben ik in Utrecht afgestudeerd als Erkend Paardendierenarts. Tijdens mijn studie heb ik veel stage gelopen in verschillende paardenklinieken in Nederland, Amerika en Nieuw-Zeeland. Ook heb ik twee jaar deel uitgemaakt van de Veulenbrigade, opvang van zieke en te vroeg geboren veulens. Na mijn studie ben ik meteen als paardendierenarts aan de slag gegaan bij Dierenkliniek Hellendoorn-Nijverdal en daar werk ik nog steeds met veel plezier. In 2009 ben ik naar Kentucky (Rood&Riddle, grootste paardenkliniek van de wereld) en Florida geweest om stage te lopen. In 2010 naar een paardenkliniek in Texas. Ik vind het erg leuk om op deze manier mijn kennis te verbreden en te zien wat er allemaal mogelijk is met betrekking tot behandeling van paarden. Mijn persoonlijke interesse binnen het werk gaat uit naar de interne geneeskunde (waarbij zieke pasgeboren veulens een speciaal plekje verdienen), kreupelheidonderzoek (vooral echografie), embryotransplantatie, wond behandeling en oogproblemen.”

De Hoefslag publiceert wekelijks een actueel artikel van Paardenarts.nl; het onafhankelijke platform voor paardenhouders en paardenartsen waar men (betrouwbare) informatie over paardengezondheid en -welzijn kan vinden. Paardenarts.nl schrijft in samenwerking met paardenartsen en specialisten veterinaire artikelen. Naast de Veterinaire Kennisbank biedt Paardenarts.nl handige tools voor paardenhouders zoals de Paardenarts Locator en de Ent-herinnering. Via een nieuwsbrief en Facebook blijft men op de hoogte van nieuwe en seizoensgerelateerde artikelen.  

Hoefslag/Paardenarts

Foto: D. Rendle

0 1868

Cushing is een aandoening die voornamelijk voorkomt bij oudere paarden. Een tumor in de hersenen zorgt voor een compleet verstoorde (suiker-) stofwisseling. Symptomen zijn o.a. veel drinken en plassen, (chronische) hoefbevangenheid, insulineresistentie, plaatselijke vetophopingen, een ‘vierkante’ buik en een typische, gekrulde vacht. Paarden die lijden aan de ziekte van Cushing zijn gevoelig voor suikers en zetmeel in de voeding en hebben daarom een aangepast rantsoen nodig.

1. Geen, weinig of speciaal krachtvoer
Het suiker- en zetmeelgehalte in het dagrantsoen moet zo laag mogelijk zijn. Aangezien krachtvoer vaak veel van deze stoffen bevat, is het bij de ziekte van Cushing belangrijk om zeer spaarzaam om te gaan met regulier krachtvoer, of te kiezen voor een suiker- en zetmeelarm krachtvoer. Graanvrije voeders zijn soms een goede optie.

2. Geschikt ruwvoer
Hooi kan soms veel suiker bevatten (vooral hooi van onbemeste grond), wat het ongeschikt kan maken voor paarden met Cushing. Kuilgras is erg wisselend van samenstelling en daardoor minder geschikt. Weken of stomen kan het suikergehalte in het ruwvoer verlagen. Een ruwvoeranalyse van iedere nieuwe batch is zeker aan te raden! Stro kan met mate worden bijgevoerd.

3. Extra aanvullingen
Bij paarden met Cushing is de suikerstofwisseling verstoord, waardoor suikers en zetmeel een probleem kunnen vormen. Ook worden ze uiteindelijk meestal mager. Een vetrijk rantsoen kan een uitkomst bieden, bijvoorbeeld door toevoeging van plantaardige olie. Verder zijn er supplementen beschikbaar speciaal voor paarden met een verstoord suikermetabolisme.

Andere aanvullingen kunnen worden gezocht in bijvoorbeeld omega-3 vetzuren (visolie/algen), en andere producten die ontstekingsremmend werken. Gelukkig zijn er veel wandelende voorbeelden van paarden met Cushing die nog lang en gelukkig leven op medicijnen en een goed rantsoen!

Lees meer over de ziekte van Cushing.

Ir. Marike Jacobs (Voerconsultant & Columniste VoerVergelijk.nl)

Meer over de auteur: Marike Jacobs is afgestudeerd aan Wageningen Universiteit voor de masteropleiding Animal Nutrition en gespecialiseerd in paardenvoeding. Tijdens haar studie schreef Marike o.a. artikelen voor PaardenSport en verder werkt ze als stalmedewerker op een pensionstal. Mennen is haar favoriete tak van de paardensport, maar voeding en verzorging, en het waarborgen van de ‘happy athlete’ vanuit dat oogpunt, hebben de meeste aandacht.

VoerVergelijk.nl brengt iedere week op de site van de Hoefslag een voedingsverhaal met nuttige tips. VoerVergelijk is een onafhankelijke vergelijkingswebsite die is uitgegroeid tot een platform voor paardenvoer. Op VoerVergelijk kan een bezoeker paardenvoer zoeken, vergelijken en beoordelen. De database bevat alle paardenvoeders en supplementen die in Nederland en België verkrijgbaar zijn.

0 462
Bonfire

Good old Bonfire (v. Welt As) is niet meer. Het legendarische dressuurpaard dat Anky van Grunsven haar eerste Olympisch gouden medaille bezorgde, is vanmiddag op dertigjarige leeftijd overleden. Anky op twitter: ‘My heart is broken, Bonfire died.’

‘Een enorme vechter’

Anky zelf was te emotioneel om te reageren, maar echtgenoot Sjef Janssen kon het volgende melden over het heengaan van een legende die met zijn amazone de dressuursport in Nederland definitief op de kaart wist te zetten. ‘Bonfire had al enige maanden de ziekte van Cushing, zijn nieren werkten niet goed meer. Toch konden we dat nog ondervangen. Hij kreeg er echter de afgelopen weken hoefbevangenheid bij en zelfs dat leek weer de goede kant op te gaan, totdat het opeens verslechterde. We hadden geen andere keuze dan hem in te laten slapen. Hij bleek weer een enorme vechter, dat is hij altijd voor ons geweest. Mij schiet zo het EK van 1999 te binnen. Het was warm en Bonfire leek even door de zon bevangen. Toen hij echter de ring inkwam, zette hij de knop om en vocht hij voor Anky. Het is goed geweest. We zullen hem nooit vergeten.’ (foto: Remco Veurink)

Levensverhaal Bonfire

Bonfire en Anky van Grunsven hebben de dressuursport groot gemaakt in Nederland. Natuurlijk had ons land al diverse goede en spraakmakende combinaties gekend, de successen en de prestaties van Bonfire en Van Grunsven waren toch van een niet eerder gezien niveau. Ook buiten de hippische wereld zijn ze bekende namen geworden. Fokker Karl Bernd herinnert hem nog als ‘een van de mooiste paarden die ik ooit op stal heb gehad, hij had een prachtige bouw en een pittig karakter. Een veulen om verliefd op te worden.’ Hij fokte hem op voor de hengstenkeuring maar daar speelde de stap hem parten, hij werd niet gekeurd. Die stap bleef ook later een zwak punt, maar hij wist dit wel ruimschoots te compenseren. Via een handelaar kwam hij terecht bij Wim van Grunsven, die hem kocht voor zijn 17-jarige dochter Anky. Zij zou enkele jaren later met Prisco haar eerste Olympische Spelen rijden. Anky viel direct voor zijn uiterlijk, de uitdrukking van zijn hoofd en zijn manier van bewegen. Ze gaf hem de naam Bonfire, wat vreugdenvuur betekent. Onder het zadel bleek hij een genie, maar ook een enorme angsthaas. Dat speelde hem vaak parten en het vergde engelengeduld van zijn amazone. Met Gigolo en Isabell Werth als grootste tegenstanders, groeiden Van Grunsven en Bonfire naar absoluut topniveau. Ze braken vele records en wonnen vrijwel alles wat er maar gewonnen kon worden, met het Olympische goud in Sydney als ultieme zege. In totaal werden ze negen keer Nederlands kampioen. Op Indoor Brabant nam Bonfire in 2002, wegens de MKZ een jaar uitgesteld, afscheid van het Nederlandse publiek. Daar was zoveel belangstelling voor dat de topruin zowel op zaterdag als zondag kon komen opdraven. Hij genoot nog vele jaren van zijn pensioen bij Anky van Grunsven. In Erp staat een standbeeld van Bonfire, gemaakt door Toon Grassens.

Beste resultaten

– Olympische Spelen Sydney: gouden medaille individueel, zilveren teammedaille (2000)
– Olympische Spelen Atlanta: zilveren medaille individueel, zilveren teammedaille (1996)
– Olympische Spelen Barcelona: zilveren teammedaille, vierde individueel (1992)
– WK Rome: zilveren medaille individueel, zilveren teammedaille (1998)
– WK Den Haag: gouden medaille (Kür), zilveren teammedaille (1994)
– EK Arnhem: gouden medaille individueel, zilveren teammedaille (1999)
– EK Verden: zilveren medaille individueel, zilveren teammedaille (1997)
– WB finales: 1e Den Bosch (2000), 1e Dortmund (1999), 1e Gothenburg (1996), 1e Los Angeles (1995), 2e Gothenburg (1998)

Kijk ook in de Hoefslag Hall of Fame voor informatie over Bonfire.

Bron: Hoefslag

Het gouden optreden in Sydney

Reportage over Bonfire van NOS verslaggever Jean Nelissen

0 42

Boehringer Ingelheim stelt paardeneigenaren in de gelegenheid om in de maanden september en oktober hoefbevangen paarden gratis te laten onderzoeken op pituitary pars intermedia dysfunction (PPID) door middel van een bloedtest. PPID, ook wel de ziekte van Cushing genoemd, is in veel gevallen namelijk de oorzaak van hoefbevangenheid.

Een pijnlijke aandoening

Hormoonafwijkingen, zoals PPID en equine metabole syndroom (EMS), zijn in meer dan 80% van de gevallen verantwoordelijk voor de aanwezigheid van hoefbevangenheid. Paarden met zo’n hormoonafwijking hebben een verhoogd risico deze voetaandoening te ontwikkelen tijdens het grazen op ‘vette‘ weiden.

Hoefbevangenheid is een zeer pijnlijke ziekte die zich kan uiten in ‘trippelen’, op de achterbenen staan, langdurig liggen of kenmerkende ‘hoefringen’ en kan zelfs zo ernstig zijn dat het laten ‘inslapen’ van het paard de enige resterende optie is.

PPID kan zich ook op andere manieren uiten. Een lange en/of krullerige vacht, sloomheid, prestatieverlies, veel drinken en plassen, vermageren en verhoogde vatbaarheid voor infecties worden regelmatig bij paarden met PPID gezien.

Gratis bloedtest in september en oktober

Hoefbevangenheid voorkomen is beter dan genezen en daarom is het belangrijk om samen met de dierenarts op zoek te gaan naar de oorzaak ervan. Boehringer Ingelheim helpt daarbij door in september en oktober een bloedtest te vergoeden waarmee PPID kan worden aangetoond. Voor meer informatie over deze campagne kunt u terecht op www.ppidbijpaarden.nl of door contact op te nemen met uw dierenarts.

Persbericht, bewerkt door Hoefslag

 

Volg ons!

102,942FansLike
0VolgersVolg
0VolgersVolg
1,451Youtube abonneesAbonneer