Tags Posts tagged with "bloedarmoede"

bloedarmoede

0 5201

Je dierenarts kan, als aanvulling op het lichamelijk onderzoek van je paard, besluiten om bloedonderzoek uit te voeren. Bloedonderzoek kan antwoord geven op veel vragen omtrent de gezondheid van je paard. Je dierenarts kan het bloed op specifieke waarden controleren. Als deze waarden als afwijkend kunnen worden beschouwd, kan de dierenarts een behandelplan opstellen. Daarnaast worden ook bloedmonsters genomen van paarden die voor export naar het buitenland gaan of bijvoorbeeld bij een dopingcontrole.

Wat houden referentiewaarden van bloed precies in?

Bloed bevat naast celbestanddelen als witte en rode bloedcellen, ook een grote verscheidenheid aan vitamines, mineralen, eiwitten en enzymen. Al deze bestanddelen zijn belangrijk voor het functioneren van de organen en/of de regulatie van de vochtbalans, zuurgraad, e.d.

Bloedonderzoek kan bij verstoringen in deze regulatie duidelijke aanwijzingen geven om deze te bestrijden. Denk bijvoorbeeld aan het toedienen van vocht of regelaars van de zuurgraad. Ook kan met behulp van bloedonderzoek schade aan weefsels worden onderzocht door te kijken naar de verschillende enzymen die een rol spelen in het functioneren van bepaalde weefsels. Door de celopbouw en -afbraak die continu plaatsvindt in de verschillende weefsels, is er voor de meeste enzymen een ‘normaal’ gehalte in het bloed. Referentiewaarden betreffen de spreiding van dat gehalte in een gezond dier (95% van de gezonde dieren vallen binnen deze populatie van gezonde dieren). Als er bijvoorbeeld door schade of ontsteking aan een orgaan meer cellen dan normaal beschadigd raken, dan worden enzymen die zich normaal in de cel bevinden (en niet worden gemeten) uitgestoten in de bloedbaan. Bij chemische analyse van het bloed kan worden aangetoond dat het gehalte van deze enzymen boven de referentiewaarden uitkomt, waarbij er dus sprake is van een afwijking. Je dierenarts kan de verschillende combinaties van afwijkingen interpreteren en de relevantie ervan beoordelen met betrekking tot de gezondheidsklachten van je paard.

Wat kan bijvoorbeeld uit bloedonderzoek naar voren komen?

Bloedarmoede of anemie
Bloedarmoede duidt op een te lage Ht-waarde (hematocriet; dit is het volume van de rode bloedcellen in het bloed). Bloedarmoede kan worden veroorzaakt door een verwonding, maar bijvoorbeeld ook door een ernstige worminfectie of beenmerg dat onvoldoende nieuwe rode bloedcellen aanmaakt.

Spierbevangenheid (tying-up, maandagziekte)

Specifieke biochemische processen in de spiercellen worden mogelijk gemaakt door spierenzymen als Creatinekinase (CK) en Aspartaat-AminoTransferase (ASAT). De activiteit van CK en ASAT in het bloed raakt flink verhoogd bij spierschade of verhoogde spierafbraak.

PPID (voorheen ziekte van Cushing)

Via bloedonderzoek is goed te achterhalen of een paard PPID heeft. Hierbij zal een verhoogde concentratie van het Adrenocorticotroop hormoon (ACTH) in het bloed te vinden zijn.

Ontstekingen

Als het paard ergens in zijn lichaam een ontsteking heeft, kan dit via bloedonderzoek vaak achterhaald worden door aantoning van afwijking in aantal of de samenstelling van de witte bloedcellen (deze zijn verantwoordelijk voor verschillende functies van het afweersysteem). Ook zijn specifieke eiwitten in verhoogde mate terug te vinden in het bloed.

Lever- of nierafwijking

Lever en nieren vervullen in het lichaam een belangrijke rol bij verwerking en uitscheiding van afvalstoffen. Nierproblemen kunnen bijvoorbeeld aangetoond worden door een toename van ureum en creatinine in het bloed. Voor volledig onderzoek van de nieren zal ook urineonderzoek gedaan moeten worden.

Vitamine- en/of mineralentekort

Het paardenlichaam heeft vitamines nodig voor o.a. een goed afweersysteem en de afvoer van afvalstoffen. Mineralen zorgen voor het functioneren van enzymen en hormonen en zijn nodig voor spieropbouw, botgroei, opname van water en andere stoffen. Een bloedmonster kan de waardes van essentiële vitamines en mineralen aantonen.

Meer weten over de samenstelling van bloed, de functie van witte en rode bloedcellen, e.d.? Lees hier het volledige artikel Bloedonderzoek bij paarden op Paardenarts.nl

Meer over de auteur:
Mark van Manen (paardenarts en auteur bij Paardenarts.nl): “Sinds Januari 2010 ben ik dierenarts bij Paardenkliniek Wapenveld. In 2002 ben ik begonnen met de studie Diergeneeskunde aan de Universiteit van Utrecht; na een algemene opleiding tot allround dierenarts ben ik uiteindelijk afgestudeerd als erkend paardenarts. Tijdens mijn studie heb ik bijna twee jaar onderzoek gedaan naar de invloed van hoofd/halshouding op het ontstaan van blessures aan de halswervelkolom. Naast de algemene geneeskunde en fertiliteitbegeleiding van het paard hebben hoofd-, gebit, hals- en rugproblemen mijn speciale interesse.”

De Hoefslag publiceert wekelijks een actueel artikel van Paardenarts.nl; het onafhankelijke platform voor paardenhouders en paardenartsen waar men (betrouwbare) informatie over paardengezondheid en -welzijn kan vinden. Paardenarts.nl schrijft in samenwerking met paardenartsen en specialisten veterinaire artikelen. Naast de Veterinaire Kennisbank biedt Paardenarts.nl handige tools voor paardenhouders zoals de Paardenarts Locator en de Ent-herinnering. Via een nieuwsbrief en Facebook blijft men op de hoogte van nieuwe en seizoensgerelateerde artikelen.  

Foto: Remco Veurink

0 4096

Bij een paard dat moe en lusteloos is of snel buiten adem is, bestaat de kans dat hij bloedarmoede (anemie) heeft. Het paard heeft dan een te laag gehalte aan rode bloedcellen in het bloed of een te laag gehalte aan hemoglobine in de rode bloedcellen. Daardoor wordt de aanvoer van zuurstof beperkt wat gevolgen heeft voor de fitheid van het paard.

Wat is bloedarmoede precies?

Zuurstof is van essentieel belang voor de stofwisseling in de lichaamscellen. Een gezond paard zal met behulp van zuurstof glucose verbranden tot water en koolstofdioxide. Bij deze aerobe verbranding komt energie vrij die het paard gebruikt voor alles wat hij doet. Hemoglobine speelt een belangrijke rol bij het transport van zuurstof door het lichaam. Een paard met bloedarmoede is dan ook niet in staat om voldoende zuurstof aan te voeren naar de spieren en andere organen. Door dat tekort aan zuurstof in de weefsels, zal er geen optimale verbranding plaatsvinden en te weinig energie vrijkomen. Het lichaam zal daarop reageren door energie vrij te maken uit glucose door anaerobe verbranding (verbranding zonder het gebruik van zuurstof). Daarbij komen restproducten als melkzuur vrij. Melkzuur hoopt vervolgens op in de spieren en organen en daardoor ontstaat bij het paard een vermoeid gevoel of spierpijn. Door het tekort aan zuurstof in het bloed wordt tevens het hart aangezet om het bloed sneller naar de organen te pompen. Ook de ademhaling zal versnellen zodat er meer zuurstof in de longen terecht komt.

Symptomen van bloedarmoede

De symptomen van een paard met bloedarmoede zijn afhankelijk van de ernst van de bloedarmoede en van de prestaties die het paard moet leveren. Bij ernstige gevallen van bloedarmoede:

  • slijmvliezen bleek van kleur
  • duidelijk minder presteren
  • eerder moe en een lusteloze indruk
  • sneller ademen
  • een verhoogde hartslag
Oorzaken van bloedarmoede

Naast een aandoening aan de bloedvaten of een storing in de bloedstolling (bijvoorbeeld ten gevolge van een vergiftiging of een aangeboren afwijking) zijn er drie hoofdredenen waarom een paard bloedarmoede kan krijgen.

  1. 1.       Bloedverlies
    Een volwassen paard van 600 kilogram heeft meer dan 40 liter bloed. Bloedverlies van een tot vier liter hoeft niet direct grote gevolgen te hebben. De meest voorkomende vorm van chronische bloedarmoede bij het paard ontstaat door chronisch bloedverlies ten gevolge van worminfecties. Vraag de dierenarts om een goed wormbestrijdingsplan.
  2. 2.       Verlaagde aanmaak van rode bloedcellen
    Rode bloedcellen worden gedurende een cyclus van ongeveer 100 dagen vervangen door ‘verse’ rode bloedcellen vanuit het beenmerg. In enkele gevallen zijn er te weinig grondstoffen (zoals ijzer) voor de aanmaak van nieuwe cellen aanwezig. Ten gevolge van chronische ontstekingen komen er bepaalde stoffen vrij die de productie van rode bloedcellen remmen. Zeldzaam, maar veel ernstiger, zijn de gevallen waarbij het beenmerg niet goed functioneert. Dit kan bijvoorbeeld voorkomen bij leucose, een vorm van bloedkanker in het beenmerg.
  3. Verhoogde afbraak van rode bloedcellen
    Wanneer de levensduur van de rode bloedcel (veel) korter is dan 100 dagen, is er sprake van een verhoogde afbraak.  Dit is bijvoorbeeld het geval bij allerlei infectieziekten, vergiftigingen of door teken overgebrachte bloedparasieten.
Diagnose

De dierenarts kan bloedarmoede diagnosticeren door het gehalte rode bloedcellen in het bloed te bepalen. Hij of zij neemt bloed af en bepaalt het hematocriet (percentage aan rode bloedcellen in het bloed). Door uitgebreid bloedonderzoek uit te voeren kan tevens de concentratie hemoglobine in de bloedcellen worden bepaald.

Meer weten? Lees hier het volledige artikel Bloedarmoede (anemie) bij paarden op Paardenarts.nl 

Meer over de auteur:
Mark van Manen (paardenarts en auteur bij Paardenarts.nl): ‘Sinds Januari 2010 ben ik dierenarts bij Paardenkliniek Wapenveld. In 2002 ben ik begonnen met de studie Diergeneeskunde aan de Universiteit van Utrecht; na een algemene opleiding tot allround dierenarts ben ik uiteindelijk afgestudeerd als erkend paardenarts. Tijdens mijn studie heb ik bijna twee jaar onderzoek gedaan naar de invloed van hoofd/halshouding op het ontstaan van blessures aan de halswervelkolom. Naast de algemene geneeskunde en fertiliteitbegeleiding van het paard hebben hoofd-, gebit, hals- en rugproblemen mijn speciale interesse.’

De Hoefslag publiceert wekelijks een actueel artikel van Paardenarts.nl; het onafhankelijke platform voor paardenhouders en paardenartsen waar men (betrouwbare) informatie over paardengezondheid en -welzijn kan vinden. Paardenarts.nl schrijft in samenwerking met paardenartsen en specialisten veterinaire artikelen. Naast de Veterinaire Kennisbank biedt Paardenarts.nl handige tools voor paardenhouders zoals de Paardenarts Locator en de Ent-herinnering. Via een nieuwsbrief en Facebook blijft men op de hoogte van nieuwe en seizoensgerelateerde artikelen.  

Volg ons!

102,961FansLike
0VolgersVolg
0VolgersVolg
1,451Youtube abonneesAbonneer