Tags Posts tagged with "bevalling"

bevalling

Siëdah in haar jonge jaren. Foto: Chantal van Wijk

Iris van Arkel wist niet wat ze zag toen ze bij haar merrie Siëdah in de wei kwam. Het leek alsof ze ging bevallen, maar haar 24-jarige merrie was toch niet drachtig?!

“Zoals het er uit zag, zo begint meestal een bevalling. Maar dit was een bevalling uit het verkeerde gat!”, lacht Van Arkel. “Ik naar de kliniek, blijkt ze een vochtbel in haar darmen te hebben. Het komt bijna nooit voor, maar Siëdah heeft het weer.”

Telefoontje

“Ik werd gebeld door een stalgenoot,” begint Van Arkel haar verhaal. “Zij zei dat ik niet moest schrikken maar dat Siëdah een anale prolaps (verzakking, red.) had. Althans, toen dat dacht ze dat het was. Ze zou later pas een foto sturen.” Uiteindelijk besloot de bezorgde eigenaresse zelf naar stal te gaan om te kijken. “Ik dacht echt: ‘wat is dit nou?’. Ze wilde elke keer mesten, maar omdat dat ding er zat ging het heel moeilijk. We konden pas om tien voor twee terecht bij de kliniek, het arme dier moest er de hele ochtend mee rondlopen.”

Wonderbaarlijk

“Toen ik bij Dierenkliniek IJsselvallei aan kwam vroeg de dierenarts: ‘Wat heb je nu weer voor me meegenomen? Dit is echt wonderbaarlijk.’ Ik vroeg of hij er iets aan kon doen. Hij zei van wel, ‘ze gaat niet dood hoor!’.” Wel had Van Arkel nog een brandende vraag, de betreffende dierenarts had namelijk haar jonge Arabier reeds gecastreerd. “Ik vroeg: ‘Weet je wel heel zeker dat ze niet stiekem drachtig is van Shirokiy? Weet je wel heel zeker dat je hem goed hebt gecastreerd?’. Hier moest hij om lachen.”

De bel was dusdanig bijzonder dat Van Arkel, de dierenarts en een stagiaire er nog even naar hebben staan kijken. “De stagiaire wilde het graag opnemen in haar stageverslag. We vonden het echt fascinerend. Je kan het je niet voorstellen dat je met fascinatie naar de billen van je paard staat te kijken, maar het was wel zo.”

Vochtbel

Buiten dat er een bal tussen haar benen hing, was het paard goed te pas. “Ze had verder nergens last van, alleen het mesten ging een beetje moeilijk.” De uitstekende bal tussen de benen van Siëdah bleek een vochtbel in het darmkanaal te zijn. “Michel had het maar een paar keer gezien in alle jaren dat hij al dierenarts is. Eén keer was het zelfs zo groot als een voetbal. Hij prikte de vochtbel door met een naaldje, het vocht mag er natuurlijk niet te snel uit. We wilden haar darmen niet kapot maken. Na het doorprikken stopte hij het terug. Siëd kreeg antibiotica en vochtremmers mee en dat was het.”

Klik hier voor een foto van de vochtbel.

Wedergeboorte

Nadat de dierenarts de vochtbel had doorgeprikt en teruggestopt, zei hij grappend tegen Van Arkel: “Dit is de wedergeboorte van je paard.” Van Arkel: “Nou, als ze dan nog eens 24 jaar mee kan dan word ik wel gelukkig! Ze is natuurlijk al wel een oma met een rollator en een paar kunstheupen, en dan krijgt ze ook nog een vochtbal uit haar kont.” Ondanks dat ze al 2 jaar met pensioen is vanwege spat aan het achterbeen, doet Van Arkel geen afstand van de merrie. “Ik kan het niet over mijn hart verkrijgen om haar in te slapen omdat zij niet meer kan rijden. Het moet echt geen ‘paardwaardig’ bestaan meer zijn voor haar mocht ik haar willen inslapen.”

Aparte kwaaltjes

Dit is niet de eerste keer dat de amazone een dergelijke situatie meemaakt met haar paard. Op de één of andere manier heeft Siëdah vaker aparte kwaaltjes. “Zo sprong ze vorig jaar op haar 23e over een hek van 1.25m terwijl ze al een jaar met pensioen was. Ze maakte zich helemaal gek en druk en kreeg een bloedneus. Ze heeft toen iets zo kapot gelopen in haar longen dat ze 24 uur niet kon eten. Ook had ze voor haar pensioen een peesblessure. Ze is pas kreupel gaan lopen op het moment dat haar pees nog maar aan één draadje vast hing. Ze kreeg rust en een paar Air Max-ijzers en was al snel weer de oude”, licht ze toe.

Bijzonder paard

Toch heeft het paard niet altijd een leven gehad waarin iedereen zo voor haar klaarstond. “Siëdah is een bijzonder paard die een niet al te makkelijk leven heeft gehad. Ze is verwaarloosd geweest en niet altijd behandeld met de liefde die ze verdient. Ik ken haar al veertien jaar, toen begon ik als haar verzorgster. Sinds 2012 is ze echt van mij. Ik kan echt lezen en schrijven met haar, we gingen zelfs alleen met een neckrope om naar het bos. Siëdah geeft mensen een heel bijzonder gevoel, iedereen heeft dat bij haar. Ik vind mijn nieuwe paard Shirokiy Khan heel erg lief, maar het zal altijd anders zijn dan wat Siëdah voor me is,” geeft ze toe.

“Toen ik haar leerde kennen ging ik nog naar school, daarna begon ik net met werken. Nu is het leven een beetje burgerlijk en rustig, maar altijd als er moeilijke momenten waren dan was en is zij er. Niks meer niks minder, en dat is alles wat nodig is,” sluit Van Arkel af.

Bron: Hoefslag / Overname zonder bronvermelding en schriftelijke toestemming via webredactie@mediaprimair.nl is niet toegestaan

Tekst door: Femke Verbeek

Foto: Chantal van Wijk

Error, group does not exist! Check your syntax! (ID: 120)

0 8852

Een zwangerschap en bevalling is een aanslag op het vrouwelijk lichaam. Er wordt dan ook aangeraden om een bepaalde periode rust te houden, voordat je als nieuwe moeder weer begint met (intensief) te sporten. Dit is niet anders als je weer gaat paardrijden na een bevalling. 

Hoewel de meeste amazones na hun bevalling ergens weer staan te popelen om weer in het zadel te klimmen, er wordt aangeraden om zeker zes tot acht weken te wachten voordat je weer met paardrijden begint. Dit heeft niet alleen met een gebrek aan conditie en eventuele hechtingen te maken, maar ook je buik- en bekkenbodemspieren hebben wat te verduren gehad tijdens de bevalling met als voorafgaand; een zwangerschap.

Paardrijden na een bevalling. Waar moet je rekening mee houden?

Desondanks lijkt zes weken voor de gemiddelde nieuwbakken moeder en amazone bijna een eeuwigheid en lang niet iedereen houdt zich netjes aan de zes weken ‘rust’ die hen wordt geadviseerd. Hoe dan ook: er komt een bepaald punt dat je weer in het zadel stapt, maar waar moet je rekening mee houden en hoe kan je jezelf het beste voorbereiden?

Je zal weer op moeten bouwen

Ongeacht of je tot op de dag van je bevalling nog hebt gereden, twee dagen post-bevalling weer in het zadel zat of een aantal maanden ‘uit de running’ bent geweest. Je zal merken dat je niet direct op het niveau zit wat je van jezelf gewend bent. Dit kost, zoals bij elke andere sport, tijd en het is dan ook belangrijk om je lichaam die tijd te geven om zich wederom aan te passen. Wees niet te hard voor jezelf als het allemaal niet gaat zoals je wil of wanneer je een keer vroegtijdig afstapt omdat je sneller moe bent dan normaal.

Angst

Bij een baby komen heel veel nieuwe verantwoordelijkheden om de hoek kijken. Het is dan ook niet bepaald zeldzaam dat je als (nieuwe) moeder plotseling banger bent om te vallen of om jezelf te bezeren. Tenslotte heb je nu niet alleen een paard, maar ook een klein, afhankelijk mensje waar je voor moet zorgen en je nodig heeft. Deze ‘angst’ is dan ook heel logisch en zeker niet iets waar je jezelf voor hoeft te schamen, maar het is niet de bedoeling dat het je het plezier in het rijden ontneemt.

Vraag hulp wanneer het nodig is

Het is namelijk na een bevalling zó belangrijk dat je lief probeert te blijven voor jezelf, dat je rust pakt wanneer het nodig is en om hulp durft te vragen als je het even niet meer lukt. Als paardrijden een paar weken na de bevalling bijvoorbeeld nog iets te intensief blijkt te zijn, schroom dan niet om hulp te vragen en de tijd te nemen die je nodig hebt. Hoe je het wendt of keert: Je hebt er niets aan als rijden voor stress, in plaats plezier zorgt. Zeker niet als je daarnaast probeert te wennen aan het leven met een jonge baby.

Een goede voorbereiding is het halve werk

Zes weken kunnen tergend langzaam gaan, maar gelukkig hoef je niet bepaald stil te zitten. Zo kan je rustig aan je conditie weer opbouwen door te wandelen, kan je rustig aan je bekkenbodemspieren trainen en kan je (mits je daar lichamelijk klaar voor bent) prima opstappen voor een klein (stap)ritje. Daarentegen heeft ook niemand gezegd dat je geen tijd door kan brengen op stal. Zelfs al ben je nog herstellende van je bevalling.

Luister naar je lichaam

Misschien wel het allerbelangrijkste punt: Luister naar je lichaam! Of je nu professioneel met de sport bezig bent, een eigen paard hebt of een keer per week in de manegeles meerijdt.
De ene amazone is tien dagen na de bevalling weer helemaal op de been, waar de ander misschien wel tien maanden nodig heeft om het rijden weer op te pakken. De ene vrouw zal na enkele weken, zonder moeite een uur fanatiek kunnen doorpakken en de ander neemt genoeg met wat korte stapritjes zo nu en dan.

Achter de geraniums

Geen enkel lichaam is hetzelfde en jij kent die van jou het best en kan het beste de vroegtijdige signalen van vermoeidheid of overbelasting herkennen. Probeer daar dan ook op in te spelen. Push jezelf niet om te presteren als je daar eigenlijk nog niet klaar voor bent, maar het heeft ook geen zin om drie maanden achter de geraniums te zitten als je lichamelijk gezien het idee hebt dat je een marathon kan lopen.

Echter is de ‘zes-weken-regel’ er niet voor niets. Iets wat je wel in je achterhoofd moet houden als je jezelf vroegtijdig herenigt met de paardensport.

 

Tekst: Denise Meijer

Hoefslag / Overname zonder bronvermelding en toestemming via webredactie@mediaprimair.nl niet toegestaan

Foto: Stock

0 12732
Merrie en veulen

Merrie en een gezond veulen die lekker in de wei lopen. Dat is waar elke fokker elf maanden lang naar uitkijkt als hij zijn merrie laat dekken. Toch gaat het niet altijd goed. Een van de horrorscenario’s die zich kunnen afspelen is een red bag delivery.

Dressuurruiter annex fokker Peter de Boer heeft al heel wat veulens geboren zien worden. Meestal met een gelukkige afloop, maar het gaat ook wel eens mis. Afgelopen zaterdag was het foute boel. Bij de merrie Ethel elite sport (Vivaldi x San Remo) -moeder van de NRPS-hengst Especial (v. Everdale)- kwam niet de pootjesblaas het eerst naar buiten, zoals gebruikelijk, maar een grote rode ‘bloedzak’.

24/7 onder toezicht

Peter de Boer: ‘Ethel was 15 juni uitgeteld van Blue Hors Zalabaster, maar begon in de avond van 27 mei al te kegelen. En dus dachten we dat de geboorte zich aandiende. Altijd als we vermoeden dat het veulen op komst is, houden we de merrie 24/7 in de gaten. En ja, om 20.30 uur begonnen de weeën.’

En toen kwam een ‘grote, biefstukachtige rode prop’ naar buiten: de placenta, die had losgelaten van de baarmoeder. ‘Het devies was om nu het veulen er zo snel mogelijk af te halen, want zonder placenta krijgt het geen zuurstof. Al snel kreeg ik één voetje en het neusje naar buiten; dat betekende dat het beestje in elk geval zou kunnen ademen.’

Prematuur veulen

Na lang wroeten kreeg Peter het andere beentje te pakken en kwam het veulen er voor de helft uit. De merrie was blijven staan. ‘We moesten het veulen omhoog houden. Als het zo omlaag zou blijven hangen, zou het alsnog niet kunnen ademen.’ Met geen mogelijkheid kregen Peter en zijn partner Jan-Bas de Jonge het veulen een millimeter verder. Opmerkelijk, want meestal glijdt een veulen vanzelf uit de merrie als eenmaal de voorbenen en borst eruit zijn.

Toen de merrie echter ging liggen, kwam het veulen er alsnog op een of andere manier af. Wat bleek? Doordat het beestje prematuur was, waren de banden en spieren nog niet voldoende ontwikkeld om te kunnen strekken. De achterbenen bleven dus in een hoek. ‘Al met al was de ademhaling van het veulen gestopt door de worsteling om geboren te worden. De merrie had ook aandacht nodig, omdat ze heel veel bloed verloren was. Met massage, wrijven met handdoeken, heel goed het neusje en mond schoonmaken, begon het beestje te ademen.’

Altijd beetje helpen

Inmiddels was de dierenarts -het was 22.30 uur- ook gearriveerd. Die controleerde of de nageboorte er goed afgekomen was. Eenmaal opgedroogd bleek het ‘premature’ aan het veulen nog mee te vallen. Het lukte om het hengstje de broodnodige biest te laten drinken, met de fles. ‘We helpen meestal een beetje zodat het veulen energie overhoudt om te kunnen gaan staan. Ook als er complicaties optreden, hebben we liever dat het veulen nog wat ‘bij te zetten’ heeft, dan dat het al een hele strijd heeft geleverd in het allereerste begin’, aldus Peter.

Om half twee ’s nachts kwamen Peter en Jan-Bas erachter dat het veulen niet kón staan; strekken was onmogelijk omdat het niks anders kon dan de foetushouding aannemen. ‘Het komt vaak voor dat een veulen hele zwakke kogels heeft, zodat het daar zo’n beetje op leunt. Te strakke kogels is echter een groter probleem, omdat het dan als het zich op de voorbenen overeind gehesen heeft, soort van koppeltje duikelt naar voren omdat die achterkant té hoog is. Staande drinken ging dus niet. We moesten de merrie melken en de fles geven, elk uur.’

Slapen bij toerbeurt

Het is ontzettend tijdrovend, dit. We zijn maar met z’n tweeën en hebben hier 23 paarden staan. En dus slapen en werken we om de beurt. Maar als je veulens fokt, dan ga je ervoor. Als we de merrie maar even uit het oog waren verloren, dan waren we het veulen sowieso en misschien ook de merrie wel kwijt geweest.

Peter de Boer kiest daarom niet voor systemen die het ‘de mens makkelijk maken’, zoals een chip op de vulva, een geboortesingel of een camera. ‘Dit jaar hebben we maar twee veulens; de andere geboorte was er eentje uit het boekje: bevalling zo gebeurd en het veulen stond binnen acht minuten, dronk direct goed, merrie maakte het prima… deze geboorte is dan meteen het andere uiterste…’

Goede hoop

We zijn nu twee dagen verder. Het veulen wordt nog steeds elk uur gevoed. ‘Ook masseren we de beentjes steeds, om de spieren op te rekken. Ik vermoed dat hij vandaag wel gaat staan’, is Peter optimistisch. ‘De voorbenen kan hij al bijna helemaal strekken. Achter nog niet, maar hij wíl wel graag en beweegt zich soort van rollend door de stal. Hij is echter wel heel kwetsbaar en vatbaar voor infecties. Het strakke schema moet nog even voortgezet worden. Maar we hebben goede hoop; de merrie komt ook uit een stammetje van paarden die niet snel piepen.’

Bron: Facebook Peter de Boer

Foto boven: DigiShots

0 194

De drachtige merrie die vorige week werd mishandeld in Emmeloord heeft een gezond veulen ter wereld gebracht. Het hengstje werd eergisteren geboren en kreeg de naam Vanda’s Crime. De bevalling verliep normaal.

De merrie Vanda’s Charlotte werd afgelopen week met een scherp mes in haar anus en vulva gesneden. Nu het veulen is geboren, wordt zij geopereerd zodat de wonden snel kunnen genezen.1aced3da64a0f608e83d53ba4757d428-635x358

Bijzonder detail is dat het eerste veulen van Charlotte vorig jaar ook op tweede pinksterdag werd geboren.

Omroep Flevoland/Hoefslag

Foto hierboven: Remco Veurink

 

0 1780

Meestal verloopt het geboorteproces bij de merrie zonder veel problemen. Toch is een wakend oog in sommige gevallen levensreddend. Vooral als de uitdrijffase van het geboorteproces niet of niet goed op gang komt is tijdig en doortastend optreden soms het verschil tussen fokkerstrots of fokkersverdriet.

Femke is een Friese merrie van zeven jaar en drachtig van haar vierde veulen. De dracht is normaal verlopen en omstreeks de uitgerekende datum lijkt ook de geboorte normaal op gang te komen. De eigenaar heeft al in de gaten dat het veulen eraan zit te komen, want de merrie is de hele dag wat onrustig, net als de andere keren. Daarom besluit hij haar de komende nacht continu te observeren. Daar krijgt hij geen spijt van. Om vier uur gaat de merrie liggen en breken de vliezen. Gespannen wacht hij het veulen af, maar de merrie gaat niet persen. Als er om vijf uur nog geen schot in de zaak zit, besluit hij de dierenarts te bellen. Deze is snel ter plaatse en bij inwendig onderzoek voelt hij een levend veulen met een afwijkende ligging: het veulen ligt niet met de voorpootjes en hoofd richting de geboorteweg maar met de buik. Omdat het onmogelijk is deze ligging te veranderen in een ligging waarbij het veulen wél door de normale geboorteweg geboren kan worden, besluit hij samen met de eigenaar de merrie door te sturen naar de paardenkliniek. Daar aangekomen is de situatie van de merrie onveranderd en leeft het veulen nog. Ze besluiten het veulen met een keizersnede op de wereld te laten komen.

Drie fasen

Bij het normale geboorteproces kennen we drie fasen. De eerste fase is ontsluitingsfase, waarbij de geboorteweg en de baarmoedermond verslappen en het veulen kan passeren. In deze fase is de merrie vaak wat onrustig, maar niet bij alle merries is deze fase duidelijk waar te nemen. De duur van deze fase kan kort (een kwartier) tot lang (uren) duren en deze fase kan ook tijdelijk stoppen door onrust van de merrie. Als de vliezen breken en het vruchtwater vrijkomt, begint de volgende fase: de uitdrijffase. Door samentrekkingen van de baarmoeder (weeën) worden de voorvoeten en het hoofd van het veulen in de geboorteweg geperst en daarop reageert de merrie met buikpersen. Vrij snel zijn dan meestal de voetjes van het veulen zichtbaar en bij een normale geboorte wordt het veulen in circa een kwartier geboren. Als het veulen geboren is begint de nageboortefase waarbij resten van de vruchtvliezen en placenta afgedreven worden. Dit gebeurt meestal binnen een uur en dan is het geboorteproces afgerond. Tijdens alle fasen kunnen er problemen optreden, waarbij het van belang is deze tijdig te onderkennen en deskundige hulp in te roepen. We zullen nu vooral ingaan op de uitdrijffase die stagneert: het vruchtwater komt wel maar er verschijnt geen veulen. Als stelregel kun je hanteren dat als er een half uur na het breken van de vliezen nog geen delen van het veulen zichtbaar worden en de merrie nog niet perst, een deskundige de ligging van het veulen moet controleren. Ook als de voetjes van het veulen wel zichtbaar zijn, maar er gedurende tien minuten geen vooruitgang in de uitdrijving van het veulen zit. Of als de merrie de weeën wel krachtig ondersteunt met buikpers maar er na tien minuten nog geen vruchtdelen zichtbaar zijn, is deze controle van groot belang. Mogelijk is er dan sprake van een afwijkende ligging van het veulen. Deze afwijking kan sterk variëren: van een afwijkende ligging van een voetje of het hoofd, tot een ligging waarbij helemaal geen deel van het veulen in de geboorteweg komt (dwarsligging) of een ligging waarbij het veulen achterstevoren ligt (stuitligging). Sommige afwijkende liggingen kunnen goed veranderd worden in een normale positie (reponeren van het veulen) waarna het geboorteproces hervat kan worden. Voorbeelden hiervan zijn een teruggeslagen voorvoetje of hoofd. Bij de stuitligging ontbreekt de druk van voorvoetjes en hoofd in het bekken, waardoor de buikpers van de merrie niet opgewekt wordt. Met de tijdige ondersteuning van een deskundige kan deze verlossing vaak tot een goed eind gebracht worden.

Vergroeid of verstijfd

Vele andere afwijkende liggingen zijn vaak lastiger te reponeren vanwege de relatief lange benen van het veulen en de beperkte ruimte in de geboorteweg. Bij sommige afwijkende liggingen zoals de dwarsligging (veulen ligt met de rug of buik naar de geboorteweg) of een ligging met meer dan twee benen in de geboorteweg, is een repositie niet mogelijk. Dan is een keizersnede vaak het gevolg. Een keizersnede bij de merrie komt veel minder vaak voor dan bij een koe of schaap, waarbij een relatief te grote vrucht vaak de aanleiding voor de keizersnede is. Bij het paard komt deze te grote vrucht bijna niet voor, behalve bij de kleine ponyrassen. Met name bij het Friese paard wordt de keizersnede nogal eens uitgevoerd. Soms omdat het veulen misvormd is, maar veel vaker omdat het veulen afwijkend ligt. Een teruggeslagen hoofd of voetje kan in de baarmoeder al maanden zo gelegen hebben. Dan kunnen deze delen vergroeid zijn of de gewrichten verstijfd. Dit kan zo ernstig zijn dat het niet te corrigeren is; deze veulens zijn niet levensvatbaar. Keizersneden bij het paard dienen onder steriele kliniekomstandigheden plaats te vinden, omdat het paard erg gevoelig is voor buikvliesontsteking. Nadat de merrie onder anesthesie gebracht is, wordt ze op haar rug op de operatietafel gelegd. De buik wordt chirurgisch voorbereid en in de middenlijn ter hoogte van de navel geopend om de baarmoeder te kunnen benaderen. Als het veulen uit de baarmoeder is gehaald worden de baarmoeder, de buikwand en de huid gehecht en mag de merrie in de uitslaapbox weer wakker worden.

Drie kwartier nadat Femke op de kliniek is aangekomen ligt ze al op de operatiekamer. Twee dierenartsen voeren de keizersnede uit. Door de dwarsligging van het veulen is het even lastig de baarmoeder goed te bereiken, maar al snel wordt het hengstveulen geboren. Deze is op het moment dat hij uit de buik komt ook onder anesthesie, maar hij wordt binnen enkele minuten wakker. Het is gelukkig een gezond veulen dat correct gebouwd is. De totale operatie duurt zo’n anderhalf tot twee uur. Nadat de merrie in de uitslaapbox goed wakker is geworden mag ze in een schone merriebox en wordt het veulen erbij gelaten. Dit veulen heeft intussen al biest met een flesje gekregen. Gelukkig wordt het veulen snel door de merrie geaccepteerd en kan het al snel staan en bij de merrie drinken. Omdat door de operatie de nageboorte vaak niet of niet geheel afkomt wordt deze enkele uren na de operatie door de dierenarts verwijderd. De merrie herstelt voorspoedig van de operatie, maar krijgt postoperatief nog een week antibiotica en ontstekingsremmers. Merrie en veulen doen het goed en omdat er geen complicaties optreden mogen ze na een week naar huis. Tot de volgende controle moeten ze wel boxrust houden.

Overlevingskansen

Uit recent praktijkonderzoek naar de keizersnede bij het paard en de resultaten hiervan is gebleken dat deze operatie relatief vaak bij het Friese paard wordt toegepast, ook wat vaker bij de kleine ponyrassen en incidenteel bij alle andere paardenrassen. De kansen voor de merrie zijn onder kliniekomstandigheden zeer gunstig: meer dan 90% van de merries verlaat levend en in goede gezondheid de kliniek. De kansen op een gezond veulen zijn van meerdere factoren afhankelijk. Daarbij is het voor de overlevingskansen in het algemeen van groot belang dat het geboorteproces niet te lang duurt, voordat er tot een keizersnede wordt besloten. Van de merries die binnen twee uur na het breken van de vliezen op de kliniek zijn voor een keizersnede, zijn statistisch duidelijk meer veulens levensvatbaar dan van merries waarbij dit langer heeft geduurd. Daarnaast is met name bij de Fries de levensvatbaarheid erg afhankelijk van de ligging van het veulen en de eventuele vergroeiing van hals of pootje. Bij ruim 10% van de geopereerde Friese merries had het veulen dusdanig ernstige vergroeiingen dat het veulen niet levensvatbaar was. Bij genoemd onderzoek hebben ruim 30% van de geopereerde merries de kliniek met een gezond veulen verlaten. De belangrijkste complicaties die bij de merrie kunnen voorkomen zijn baarmoederontsteking, buikvliesontsteking, bloedingen in de baarmoeder of de ophangbanden ervan en problemen met de postoperatieve wondgenezing. Maar al deze complicaties komen gelukkig niet vaak voor. Complicaties bij veulens komen helaas wat vaker voor. De belangrijkste zijn infecties ten gevolge van een slechte start van het veulen (veulenziekte, diarree) en obstipatie van het darmpek. Deze complicaties komen natuurlijk ook bij normaal geboren veulens voor en kunnen zoveel mogelijk worden voorkomen door tijdig en voldoende biest te verstrekken. Daarnaast komen er relatief vaak standsafwijkingen van de benen voor die gecorrigeerd moeten worden en om een intensieve nabehandeling vragen. Een lastige situatie kan zich voordoen bij merries die na de operatie het veulen niet willen accepteren. Dit kan zich met name voordoen bij merries die drachtig waren van hun eerste veulen, zij weten totaal niet wat ze met een veulen moeten en vinden het vaak maar lastig dat het iedere keer het uier zoekt. Met veel geduld en soms wat zachte dwang, eventueel ondersteund door een hormoontherapie bij de merrie, lukt het meestal het veulen toch geaccepteerd te krijgen. Anders rest er niets anders dan een pleegmoeder te zoeken of het veulen met kunstmelk op te fokken. De vruchtbaarheid van de geopereerde merries na de operatie is goed. Ruim de helft van de merries uit het onderzoek is na de operatie weer geïnsemineerd. Deze merries waren allemaal binnen anderhalf jaar na de operatie weer drachtig en hebben ook allemaal weer een levend veulen gebracht.

Snel handelen

Twee maanden na de operatie komen Femke en Sietse voor controle. Moeder en zoon doen het goed: de buikwond is goed genezen en de baarmoeder ziet er goed uit. Ook het veulen ontwikkelt zich goed. Ze mogen in de wei en met de merrie mag eventueel weer gefokt worden. Door het verloop van het geboorteproces bij Femke is het van groot belang ook een eventueel nieuw proces goed in de gaten te houden. Eigen waarneming is daarbij belangrijk, eventueel met gebruik van een observatiecamera. Door het klakkeloos vertrouwen op hulpmiddelen die alarmeren dat het geboorteproces is begonnen, worden sommige problemen niet tijdig onderkend. Als de uitdrijffase niet normaal verloopt, is het belangrijk tijdig deskundige hulp in te schakelen om de ligging van het veulen te controleren (dit kan ook een ervaren fokker zijn). Is de ligging afwijkend of is er twijfel? Dan is dit voor de dierenarts een spoedgeval en zal hij zo snel mogelijk komen. Het is belangrijk om in de tussentijd de merrie in beweging te houden, dan heeft ze minder de neiging om te persen en hebben merrie en veulen betere overlevingskansen. Ligt het veulen sterk afwijkend of lukt het niet snel een afwijkende ligging te reponeren, dan kan de dierenarts het beste thuis een weeënremmer geven en de merrie verwijzen naar een kliniek met operatiefaciliteiten. Snel en adequaat handelen is van levensbelang, maar ook belangrijk voor het voorkomen van complicaties en uitputting van de merrie.

 

Femke is drie maanden na de keizersnede weer geïnsemineerd en inmiddels weer drachtig. Sietse heeft zich goed ontwikkeld en is inmiddels verkocht voor de opfok.

Tekst: Eric Leusink / Foto’s: DAP Wolvega

Renpaardkampioen Black Caviar is bevallen van haar eerste veulen. Black Caviar maakte in 2013 furore door 25 keer aan start te komen op renwedstrijden en deze ook allemaal te winnen, waaronder de Diamond Jubilee Stakes op Royal Ascot (Engeland).

Afgelopen week kwam het merrieveulen, bruin met twee sokjes en een kol, gezond ter wereld. De vader is Exceed en Excel, Australisch kampioen van 2012 en 2013. De naam van het veulen is nog niet bekend.

Hoefslag/Horsetalk

0 32
Het is weer de tijd dat de meeste veulens geboren worden. Foto: Remco Veurink

Als de bevalling van een veulen normaal verloopt, ervaart de merrie geen enkele stress. Dat blijkt uit onderzoek van de faculteit voor diergeneeskunde van de universiteit van Wenen.

Een veulen komt gewoonlijk tussen de tien en twintig minuten ter wereld. Onderzoekster Christina Nagel en haar collega’s observeerden de geboorte van 17 veulens. Ook namen ze een electrocardiogram af bij de merries en met behulp van een bloedtest analyseerden ze de aanwezigheid van stresshormonen.

Gedurende de bevalling nam de hartslag niet toe, integendeel. De merries blijken tijdens de geboorte sterk onder invloed te staan van het deel van het autonome zenuwstelsel dat rust en ontspanning veroorzaakt. Ook de hoeveelheid stresshormoon blijft laag. Als het veulen eenmaal is geboren, blijft de merrie rustig en relaxed. Alle onderzochte bevallingen vonden ’s nachts plaats. Merries stellen de bevalling uit totdat alles om haar heen rustig en veilig is.

Horsetalk/Levende Have

(Foto: Remco Veurink)

 

Volg ons!

103,186FansLike
0VolgersVolg
0VolgersVolg
1,451Youtube abonneesAbonneer