Mare and foal on green pasture
Mare and foal on green pasture Getty Images

Maakbaar moeilijk of makkelijk

Jaarlijks worden er bij stoeterij annex healingscentrum Landlust in Zoelen één of meerdere veulens gefokt. Tot een aantal jaren geleden reed Laurie Jansen fanatiek en daarna stapte ze over naar de fokkerij, waarbij ze heel duidelijk voor ogen had wat voor een paard ze wilde verkrijgen; dappere en verstandige paarden, met een grote welwillendheid om samen te werken met hun mens.

Tekst Gemma Jansen | Foto's: Gemma Jansen/ Digishots/ Istock

Kun je iets vertellen over het begin van de fokkerij?

Laura vertelt: "Van huis uit fokten mijn ouders paarden en bouwden een eigen merrielijn op; van hele fijne, vriendelijke paarden, met vooral een Gelderse achtergrond. Een nadeel was wel dat onze paarden zich snel spanden en zich heel groot maakten. Die bravoure leverde op een wedstrijd vaak wel extra punten op, want het zag er stoer uit. Maar om die spanning te laten afvloeien was niet altijd heel makkelijk. De paarden bleven er dan een beetje in hangen en dat kwam heel fijn rijden zeker niet ten goede. Ook bij onze veulens, en we hebben jaren gehad dat we er tussen de vijf en acht kregen, ontdekte ik vanaf het begin al grote verschillen in gedrag en karakter. Toen ik een aantal jaren geleden de fokkerij van mijn ouders overnam, wilde ik graag wat meer ongecompliceerde paarden fokken en ging op zoek naar een manier om dat te bereiken."

Hoe ben je zo ver gekomen?

"Min of meer tegelijkertijd met het overnemen van de fokkerij liep ik met verschillende paarden tegen gezondheidsproblemen aan. Omdat ik hierdoor veel minder kon rijden, kreeg ik de tijd om me steeds meer te verdiepen in de gezondheid van onze paarden; zowel hun lichamelijke maar ook hun emotionele mentale welzijn. Ik wilde heel graag het ‘waarom’ achter hun problemen te weten komen. Daarom ben ik me intensief gaan ontwikkelen en volgde een holistische opleiding, waardoor ik leerde energetische blokkades op te heffen en het zelfhelende vermogen van mens en dier te stimuleren. Vervolgens deed ik een Reiki-opleiding en werd op gegeven moment ook ingewijd als Reiki-master. Ik ben opgegroeid op een boerderij; no nonsense en beide voeten op de grond was steeds het motto, maar ik vind wel dat je altijd verder moet kijken dan dat je neus lang is en je geest moet verruimen zonder zweverig te worden."

Kende je de Chinese elementen al?

"Door mijn holistische opleiding maakte ik uitgebreid kennis met de leer van de Chinese elementen; hout, vuur, aarde, metaal en water. Door dit bij onze eigen paarden te onderzoeken, kwam ik erachter dat bij hen het element hout dominant was. Dus paarden die doorgaans uitblinken in werkwilligheid en go, maar daarin ook weer de ontspanning moesten zien te vinden, zodat ze hun energie konden laten zakken. Dat bleken ze heel moeilijk te vinden. Bij onze foklijn, waarin dus veel hout zit, heb ik bewust de keuze gemaakt om dat wat te verzachten met het element aarde om meer evenwicht of balans te creëren. Dus daarvoor hengsten te gebruiken van het aarde-type. Eigenlijk betekent die combinatie van hout en aarde in de praktijk niets anders dan letterlijk met vier benen aan de grond staan en de energie wat lager te houden. Ik plaats paarden overigens niet in hokjes en hang er evenmin labels aan; een typebepaling is voor mij geen veroordeling, maar gewoon een heel handig hulpmiddel. Heel veel paarden bestaan uit meerdere elementen, maar er is altijd één hoofdelement. Daar stem ik de hengstenkeuze op af. Bij ons op stal staan ook enkele paarden waarvan het hoofdelement bijvoorbeeld vuur of water is. Je kunt je zo voorstellen dat bijvoorbeeld bij een paring met een vuur- of water-hengst je bepaalde eigenschappen versterkt."

Hoe doe je dat?

"Dat is misschien wel het lastigst om uit te leggen. Persoonlijk heb ik van jongs af aan al intuïtief een bijzondere verbinding met mijn paarden ervaren. Alle kinderen komen ter wereld met het zesde zintuig, dus met intuïtieve gaven. Dit is natuurlijk bij het ene kind wat meer aanwezig dan bij de ander. Jonge kinderen zijn opvallend vaak helderhorend of -ziend of -voelend. Bij het opgroeien, neemt dit vermogen helaas vaak af, omdat we vooral getraind worden om onze rationele kanten te ontwikkelen en te omarmen; op school, op sociaal vlak en ook op de werkvloer. Het wordt meestal ook niet gestimuleerd om over je gevoel te praten. Terwijl ik ervan overtuigd ben dat iedereen zou kunnen leren om te horen wat zijn of haar paard ‘vertelt. Het kost alleen heel veel tijd en geduld om dat te fine tunen op de goede frequentie. Alles in dit leven heeft een energie of een frequentie. We vinden het bijvoorbeeld niet raar dat we de hele dag via internet zien wat er zich afspeelt in de rest van de wereld en dat we binnen een paar minuten iemand uit de andere kant van de wereld aan de telefoonlijn hebben. Dat gebeurt overigens ook allemaal draadloos en via een onzichtbare lijn, maar wordt wel als algemeen en gewoon ervaren. Ik ben inmiddels getraind in het communiceren met mijn paarden en stem mijn onderbewustzijn af op het paard. Ik krijg dan meestal moeiteloos antwoord op mijn vragen, ook als het over de elementen gaat."

Merk je veranderingen sinds je bewust kiest voor bepaalde elementen bij een paring?

"Ja, zeker wel. We hebben echt wel eens paarden gefokt, waar we als jonge paarden onze handen aan vol hadden. Ik vind het heel belangrijk dat de paarden dagelijks en lang naar buiten kunnen. Toch stonden enkele jonge dieren dan nog voortdurend aan en konden soms ontploffen aan het halster. Zonder daarbij rekening te houden met de mens naast hen. Er lopen hier regelmatig stagiaires en ook andere mensen die helpen, dan wil je gewoon welopgevoede en verstandige paarden die blijven nadenken als je ze naar buiten brengt. Het hoeven echt geen slome watjes te zijn, maar wel graag beheersbaar. Sinds ik uitvraag welke elementen de te gebruiken hengsten hebben en ze aan de hand daarvan inzet voor onze merries, zijn de veulens beduidend braver geworden. Als ik in dit verhaal van alle hengsten hun belangrijkste elementen ga benoemen, maak ik waarschijnlijk geen vrienden met de verschillende hengstenhouders, maar zo was de inmiddels overleden Vivaldi helemaal een aarde-hengst. Zelf heb ik voor onze fokkerij meermalen de aarde-hengsten Sezuan’s Donnerhall en Extreme U.S. gebruikt. En nogmaals het blijven paarden, dus levende wezens die altijd ergens van kunnen schrikken, maar bij ons is het op het erf echt wel rustiger geworden."

Biedt het uitlezen van de elementen nog meer voordelen?

"Ik denk dat het bij het uitkiezen van een paard voor een ruiter/menner zeker een heel handig hulpmiddel zou kunnen zijn. Als de elementen van paard en ruiter niet bij elkaar passen of elkaar op extreme wijze aanvullen, dan zal een samenwerking meestal uitlopen op een teleurstelling. Te koop aangeboden paarden worden door een dierenarts altijd gekeurd op exterieurmatige afwijkingen, maar de binnenkant wordt meestal genegeerd, terwijl deze minstens zo belangrijk is. Je kunt je zo voorstellen dat als een paard vuur als hoofdelement heeft en de toekomstige ruiter ook, dat je dan ongewild vuurwerk kunt krijgen. Zoals ooit een clubgenoot op mijn rijvereniging zei: ‘je moet je paard uitkiezen zoals je partner!’ Om de ultieme balans te krijgen moeten elementen van paard en ruiter elkaar juist aanvullen. Wij denken overigens altijd dat wij er zijn om de paarden iets te leren, maar dat is eigenlijk omgedraaid: de paarden zijn er om ons wat te leren. Ze spiegelen haarfijn ons gedrag en wat in onze innerlijke wereld leeft, maar dan moeten we wel de tijd nemen om naar ze te luisteren."

Een metaal-paard is geschikt voor endurance
Vivaldi was een aarde-paard
Extreme US, hier onder Renate van Uytert - van Vliet, is een aarde-paard
Laurie Jansen