Systeem
Clinics zijn leuk en leerzaam, maar het is ook fijn als je er iets van opsteekt. Toen ik kortgeleden een clinic bijwoonde van een bekende Nederlandse trainer, begon die met de stelling 'Ieder paard is anders en iedere ruiter is anders, dus ik volg geen systeem'. Dat horend ging mijn wenkbrauw al omhoog, zeker bij een clinic. Je begrijpt waar ik heen wil: dit wordt een pleidooi voor het volgen van een systeem.
Tekst: Henk Jan Vroom | Foto's: Giao Bin/Digishots
Om verwarring uit de weg te ruimen: voor mij bestaat er maar één systeem. Ook de internationale paardensportorganisatie FEI, die bepalend is voor hoe er op wedstrijden gereden wordt, erkent alleen het internationaal gehanteerde trainingsscala. Je weet wel, het systeem met de zes stappen. Hoewel de oorsprong van 'het systeem' in de Duitse rijtraditie ligt, heeft de FEI deze principes geadopteerd als de wereldwijde standaard. In het officiële FEI-handboek (Dressage Rules) wordt het Duitse Skala der Ausbildung vertaald als 'The Training Scale'. In het Nederlands het trainingsscala.
Het anker
Als je van plan bent om je tussen de witte hekjes te begeven, moet je weten dat juryleden bij elk dressuuronderdeel moeten bepalen of de fundamenten van het Scala (Tact en Souplesse) aanwezig zijn. In het handboek voor juryleden wordt het Scala omschreven als het 'anker' voor elke beoordeling. Het juryhandboek benadrukt ook dat technische perfectie nooit belangrijker mag zijn dan het Scala. De FEI stelt dat het toepassen van het Scala de enige weg is naar een fysiek gezond sportpaard. Voor het succesvol rijden van wedstrijden, en dat op een paardvriendelijke manier te doen, is het volgen van het trainingssysteem dat gebaseerd is op het Scala dus onontbeerlijk.
Instrumenten
Maar er is nog een veel belangrijkere reden om het Scala centraal te stellen in je eigen training of in de lessen die je geeft als je instructeur bent. Het Scala is namelijk de basis van al het rijden, ongeacht het niveau of trainingsdoel. Alleen als je deze principes volgt, kun je op een paardvriendelijke manier tot sportprestaties komen. Noem mij maar een fundamentalist, maar ik geloof oprecht dat er niet 'meer wegen zijn die naar Rome leiden'. Een beetje aanrommelen zonder plan of strategie leidt in veel gevallen tot onaanvaardbare situaties, waarvan het paard slachtoffer is. Het omgekeerde is gelukkig ook het geval. Als je de uitgangspunten kent, begrijpt en beheerst, heb je de instrumenten om alle rijkunstige uitdagingen aan te pakken. Bij problemen kun je altijd een stap terug doen en vanuit een goede basis dienen zich vanzelf de oefeningen aan.
Over de grens kijken
Hoewel het Scala wijd gepredikt wordt bij de hippische organisaties, zijn er maar weinig ruiters en instructeurs die de toepassing daarvan echt begrijpen. Het gevolg is dat wij de brede, goed opgeleide basis missen om toekomstige topruiters uit te rekruteren. Instructeurs die zowel de theorie kennen als die de praktijk vanuit het zadel hebben ervaren zijn helaas schaars. En dan moeten ze ook nog de vaardigheden bezitten om de kennis over te dragen. Zulke instructeurs zijn er wel, maar in het schnabbelcircuit kom je ze niet tegen. Er is ook niks tegen op tegen om eens over de grens te kijken. Aan een clinic zonder kop en staart heeft in ieder geval niemand wat.
