"Zijn ze simpel te
rijden dan ziet het er ook simpel uit"

Tekst: Denise Dekens | Foto's: Sanne Wiering

Kun je iets vertellen over je de weg die je afgelegd hebt?

"Ik ben geboren in Amerika en verhuisde later naar Turkije. Daar heb ik bij de junioren gereden. Mijn eerste jaar was wel een heel moeilijk jaar, omdat mijn vader toen in het ziekenhuis lag met kanker. Gelukkig is hij beter geworden. Hij zei toen wel dat ik mijn dromen niet moest opgeven, omdat er een kans was dat hij kon overlijden. We waren namelijk van plan om naar Nederland te gaan om daar een geschikt paard voor mij te kopen. Dat hebben we toen toch gedaan. Bij Stal Korenbloem kochten we toen Donna Ray. In Turkije was ik de beste bij de junioren, maar in Europa rijden is toch heel anders. Hier noteerde ik 64%. Ik ben heel perfectionistisch en wist dat het beter moest. Donna was pas zes en heel spooky en ik was toen 14. Het duurde lang voordat ik de basis goed op orde had. Na ruim een jaar gingen we naar hogere scores. Donna stond op stal in Weert en wij vlogen steeds heen en weer. Uiteindelijk ben ik met mijn ouders ook naar Nederland verhuisd. Eerst naar een appartement in Helmond en twee jaar later hebben we de stal gekocht in Sint Oedenrode. Met Donna heb ik uiteindelijk succesvol junioren en young riders gereden met als hoogste klassering vierde op de wereldranglijst bij de junioren en tweede bij de young riders. De U25 heb ik overgeslagen. Ik wilde liever direct Grand Prix starten om daar kilometers te maken."

Wat heb je van Donna geleerd?

"Vooral om niet te stoppen met rijden. Donna kon heel spooky zijn. We hebben van alles geprobeerd om dat op te lossen, met supplementen of heel lang losrijden, maar niets hielp. Ik moest juist zelf scherp blijven, het tijd geven en vooral blijven rijden."

Met Fabbyke startte je ook Grand Prix?

"Klopt. We hebben hem onlangs verkocht. Hij was heel goed, maar we zaten wel op een eindpunt. Hij is nu bij een meisje in Amerika, die er geen druk op zet, maar gewoon lekker met hem rijdt. Met de stal verkopen we liever één duurder paard per jaar dan dat we er veel moeten verkopen."

Waarom zijn jullie in Nederland gaan wonen?

"Toen we Donna Ray in Nederland kochten bleef ze op stal Korenbloem. Ik ben heel blij om in Nederland te wonen. Als we een paard in bijvoorbeeld Duitsland of België hadden gekocht waren we daar misschien gaan wonen, maar ik ben heel blij met Nederland."

Waarom heb je ervoor gekozen om voor de USA te rijden en niet Turkije?

"Ik heb twee paspoorten. Ik heb eerst voor Turkije gereden, maar dat is geen paardenland. Dingen regelen was daardoor heel moeilijk. Zo konden ze me opgeven voor een internationale wedstrijd, maar dan hadden ze bijvoorbeeld me niet ingeschreven voor de teamtest, omdat ik geen team had. Maar de teamtest is gewoon de landenproef die iedereen de eerste dag rijdt. Amerika is veel meer een paardenland en daarbij voel ik me ook niet Turks. Ik voel me eigenlijk het meeste Nederlands", lacht ze. "Als ik voor Turkije had gereden had ik naar de Olympische Spelen in Parijs gemogen. Voor Amerika niet. Dat is niet erg, want ik wil niet gaan voor het meedoen."

Welke rol spelen jouw ouders?

"Het waren nooit paardenmensen. Toen ik ponyreed zijn zij ook gaan rijden en heeft mijn vader zich helemaal ontwikkeld zodat hij mij kon trainen. Dat heeft hij ook altijd gedaan. Het was niet altijd makkelijk, want hij is erg strikt en ook ongeduldig. Hij wilde dat alles perfect was, maar dan gisteren al. Ik heb heel veel respect voor zijn oog en mening. Nu traint hij me minder intensief, maar kijkt wel mee als ik hem vraag. Mijn moeder helpt mij veel mee op stal. Beide zijn een grote steun voor me."

Je traint sinds drie jaar bij Rieky Young, wat leer je van haar?

"Met Fabbyke vond ik de pirouettes altijd heel lastig om te rijden. Toen ik in België op een wedstrijd was gaf iemand me de tip om eens bij Rieky te gaan lessen, omdat zij me daar zeker mee kon helpen. Ze heeft me inderdaad geleerd dat pirouettes eigenlijk niet moeilijk zijn. Wat ze me vooral heeft geleerd is om dingen simpeler te maken in je hoofd. Bedenk hoe je iets eruit wilt laten zien en welke hulpen je daarvoor nodig hebt. Hou het daar dan ook bij. Als ik klanten heb voor mijn paarden zeggen ze altijd dat ze simpel te rijden zijn. Dat is ook wat ik wil; simpel rijden. Ze heeft me ook geleerd om dingen op te lossen in de oefening op wedstrijd. Dus bijvoorbeeld in een appuyement dingen oplossen die niet goed gaan. Verder is ze echt een ritme freak, ze blijft maar tellen. Eén, twee, drie, vier. Dat maakt wel echt verschil in het rijden. Dat zit altijd in mijn hoofd."

Hoe kijk jij naar de dressuursport in Nederland?

"Wat ik heel jammer vind is dat de juryleden op de nationale wedstrijden vaak niet hoger geven dan een zes of zeven. Dat werkt absoluut niet motiverend. Internationaal worden veel hogere scores gegeven. Ik weet dat op pensionstallen veel geroddeld en gepraat wordt. Gelukkig staan mijn paarden thuis. Ik zit in mijn eigen bubbel en dat werkt voor mij heel goed."

Wat is het doel met je stal?

"Het doel is de topsport op de lange termijn. Ik wil kwaliteit opbouwen over de jaren. We kopen jonge paarden met potentie. Halverwege selecteren we en kopen we weer nieuwe paarden aan. Op deze manier willen uiteindelijk naar zes of zeven Grand Prix-paarden. Na de verkoop van Fabbyke heb ik nog een zevenjarige hengst Costa. Aan het einde van de zomer wil ik hem in de Lichte Tour starten. Hij doet alles heel makkelijk en geeft zoveel. Soms teveel, daarom wil ik er geen druk op leggen en neem ik echt de tijd met hem. Hij heeft een super mindset en is heel betrouwbaar, met een super focus. Hij heeft geen zwakke punten dus ik heb goede hoop op een mooie toekomst met hem. Op een gegeven moment had ik hier 18 paarden, maar dat is echt teveel. Ik doe ook alles zelf rondom de paarden, met hulp van mijn moeder. Ik wil niet alleen maar rijden. Eigenlijk ben ik in de eerste plaats een Penny-meisje en daarna pas amazone. Ik wil echt een connectie opbouwen met de paarden, dat gaat niet als je alleen maar van de ene op de andere stapt. De paardensport is wel echt een teamsport. Ieder detail geldt, daarvoor heb je de juiste mensen om je heen nodig, zoals mijn ouders, maar eigenaren, grooms, de smid en iedereen achter de schermen, maar ook de fokkers van de paarden."

Wat vind jij belangrijk in het opleiden van paarden?

"Ik besteed heel veel tijd aan het soepel maken en houden van de paarden. Ook aan de rechtgerichtheid. Verder wil ik licht in mijn hulpen zijn en streef ik naar een zachte verbinding. Met de jonge paarden neem ik al vrij snel de oefeningen als schouderbinnenwaarts, appuyeren en een vliegende wissel mee. Alles spelenderwijs, het hoeft nog lang niet perfect te zijn. Als je op latere leeftijd met de oefeningen begint komt er toch meer druk op te staan. Ik wil dat ze er al mee bekend zijn, zodat je alleen nog bezig hoeft te zijn met de afwerking. Door die oefeningen worden de paarden ook weer soepeler."

Het lijkt alsof je geen hulpen geeft, hoe doe je dat?

"Ik werk veel vanuit mijn zit. Ik ben heel erg perfectionistisch en ik ben heel kritisch op mezelf. Mijn moeder filmt me heel vaak en dan kijk ik het beeld voor beeld terug. Iedere keer focus ik me dan in mijn rijden weer op iets om te verbeteren. De focus verleg ik steeds. Ik wil dat het perfect wordt. Ik hou het rijden simpel. We trainen ze om simpel te zijn. Dan zijn ze ook simpel te rijden en ziet het er simpel uit. Ik kijk ook vaak naar amazones als Dinja. Zij kan het er ook heel simpel uit laten zien."

Wat zie jij graag in een paard?

"Ik heb graag een groot paard en een paard dat goed voorwaarts is. Op jongere leeftijd zijn ze dan misschien iets te voorwaarts, maar dat valt daarna wel op zijn plek. Een goede mindset vind ik heel belangrijk. Werkwilligheid maakt echt het verschil. De mindset is belangrijker dan talent. We hebben één keer een tienjarige gekocht, maar dat verhaal klopte niet en Donna was zes. Verder hebben we alleen jonge paarden gekocht, die we zelf zadelmak hebben gemaakt. Ik houd van het hele proces van opleiden."

Sinds een jaar rij je ook de hengsten voor Peter van de Sande. Hoe heb je het afgelopen jaar beleefd?

"Ja, dat kwam op mijn pad, maar in eerste instantie had ik nee gezegd toen Peter me vroeg of ik voor hem de hengsten wilde rijden. Ik had op dat moment 12 paarden op stal en was dus best druk. Hij zat erg omhoog, want een week later moest een hengst de test lopen bij het NRPS. Uiteindelijk heb ik toch besloten om het wel te doen. De eerste maand was wel erg druk, maar toen hebben we wat paarden thuis verkocht. We hebben nu een hele goede samenwerking die nog steeds groeit. Daarin hebben we ook paarden samen. Voor mij was het wel even wennen, want hengstencompetities en hengstenshows had ik nog nooit gereden. Inmiddels weet ik wat er verwacht wordt en waar naar gekeken wordt. Meestal ben ik er drie of vier halve dagen in de week. Peter denkt heel erg met mij mee. Zo komt Rieky bijvoorbeeld ook daar om met die paarden te helpen."

Wat zijn je persoonlijke dromen?

"Een jaar eerder had ik gezegd op de Olympische Spelen rijden, maar nu wil ik vooral het beste halen uit ieder paard. Mijn voorbeeld daarin is Dinja van Liere, zij kan dat. Ik wil de beste amazone worden voor mijn paarden en ze naar het hoogste niveau rijden. Dat ze gezond en gelukkig zijn vind ik ook heel belangrijk. De paarden zijn je maatje en teamgenoot, je moet dus altijd respect voor ze hebben en ze niet over een grens werken. Ze moeten het voor je willen doen en het leuk vinden."