"Blijven verbeteren"
Angele Toonen-Arts werd in de zomer van 2025 gehuldigd als KWPN Fokker van het Jaar. Jaarlijks worden er enkele veulens geboren en eenmaal volwassen vinden zij hun weg over de hele wereld. We legden haar een aantal stellingen voor.
Tekst: Gemma Jansen | Foto: Digishots
Verbeteren of compenseren als fokker?
"Altijd blijven verbeteren natuurlijk, want dat is de enige manier om vooruit te komen. Vooral niet je tijd verdoen met alleen maar proberen de slechte eigenschappen in een paard te compenseren, want dat is kansloos en zorgt voor vertraging of zelfs stilstand in je fokkerij."
Wat heeft haar voorkeur: inteelt of outcross?
"Ik ga zeker voor outcross, vooral vanwege de afwijkingen die je door inteelt kunt vastleggen in je merriestam. Ik heb wel eens een hengst met een verwantschap in bijvoorbeeld de vierde generatie of nog verder weg gebruikt, maar met zo’n experiment moet je wel je verstand gebruiken. Je zit als fokker niet te wachten op erfelijke afwijkingen. Dat gevaar is er niet met outcross."
Fokken voor het WK Jonge Dressuurpaarden of de Olympische Spelen?
"Ik ben op beide geweest; het WK was leuk, maar ik heb ook een Olympisch paard gefokt. Dat heeft toch wel een extra dimensie en vond ik bijzonder mooi. Deze evenementen zijn voor verschillende leeftijdsgroepen van de paarden, dus graag fok ik voor beide."
Ga je voor rijdbaarheid of
beweging?
"Dat is een lastige keuze, want zonder beweging heb je niks, maar een geweldig bewegend paard wat zich niet fijn laat rijden door een amateur of professional is eveneens onverkoopbaar. Een veulen verkoop ik meestal op beweging, dus dan is dat het belangrijkst. Heb je echter geen spectaculair bewegend paard, maar heeft deze wel een top karakter dan kun je het met wat harder werken ook nog een heel eind schoppen."
Waarmee kun jij het beste overweg; een temperamentvol of traag paard?
"Toen ik mijn jonge paarden nog zelf zadelmak maakte en opleidde, hield ik van temperamentvol en niet van een trage donder, maar met de nieuwe lichting amazones en ruiters is dat toch moeilijker geworden. Zij zijn voorzichtiger, dus probeer ik in mijn fokkerij een gulden middenweg te vinden."
Welke gang vind je het belangrijkst: stap, draf of galop?
"Alle drie; als je ze jong wilt verkopen dan moeten ze heel goed kunnen draven, maar eenmaal in de Zware Tour is dat weer minder van belang. Op dat niveau zit minder draf in de proef en telt vooral de galop. De laatste jaren wordt ook een actieve en ruime stap ook weer zwaar meegewogen. Dus in de fokkerij moet je vooral in blijven zetten op drie hele goede gangen."
Ga je voor een veulen of voor de sport?
"Ik wil allebei: veulens, maar ook uit moeders met predicaten en dan moeten ze worden uitgebracht in de sport of een aanlegtest. Vroeger deed ik dat zelf, maar tegenwoordig laat ik het doen en dat kost geld. Op lager niveau is dracht en sport nog prima te combineren."