Tuigpaardensport en KNHS staan met de konten tegen elkaar

Tuigpaardensport en KNHS staan met de konten tegen elkaar

0 4022
Opzet bij een tuigpaard
Opzet bij een tuigpaard.

De Vereniging van Tuigpaardrijders Nederland (VTN) ligt op ramkoers met de Koninklijke Nederlandse Hippische Sportfederatie (KNHS).

Het lijkt de KNHS essentieel voor de toekomstbestendigheid van de aangespannen sport te komen tot een totaalverbod op het gebruik van de hulpmiddelen oordoppen en opzet en heeft het Forum Aangespannen Sport (FAS) het verzoek gedaan om een voorstel hieromtrent. De VTN wil nergens van weten.

Voorzitter van de VTN Dick van de Laar maakte een halfjaar geleden bekend om voor de najaarsvergadering te willen terugtreden, maar voldeed aan het verzoek van zijn medebestuursleden om daarmee te wachten tot de voorjaarsvergadering van 2019.

Geen agendapunt

Dit was de stand van zaken tot begin oktober 2018. Van de Laar: ‘Medio juli 2018 ontvingen de FAS leden een notitie om de toegestane hulpmiddelen binnen de Aangespannen Sport gelijk te trekken, waarbij we de lijn van het tuigpaard Fries Ras volgen, aldus de KNHS. Mijn eerste reactie naar het FAS was dat dit onderwerp geen agendapunt kan zijn, omdat de VTN vertegenwoordigers geen mandaat vanuit de vereniging hebben om over dit onderwerp een besluit te nemen.’

Dit argument vond geen gehoor en vervolgens werd het onderwerp besproken tijdens de vergadering van 24 september jl. ‘Het bespreken van het onderwerp en mogelijke scenario’s is aanleiding dat vier (van de zes) VTN bestuursleden het noodzakelijk vinden dat ik terugtreed als voorzitter, dit om ruimte te maken voor hun harde lijn omtrent de hulpmiddelen.’

Zijn plaats is ingenomen door Lammert Tel, die categorisch weigert de voorstellen van de KNHS zelfs maar te overwegen.

‘Ik zie een verbod op oordoppen met ingang van 1 januari 2019 als onontkoombaar.’

Van de Laar: ‘Binnen het bestuur bestaat de afspraak dat we thema’s waar we verdeeld over zijn in stemming brengen tijdens ledenvergaderingen. Dit was ook nu mijn plan; niemand wil een dictaat zonder inspraak. Deze inspraak is nodig om met de juiste argumenten het beste compromis te bereiken met de KNHS voor alle Tuigpaardrijders. Deze aanpak is echter onbespreekbaar voor de vier bestuursleden. Ik heb daarom besloten mij terug te trekken als voorzitter.’

Happy Athlete

Vanuit de KNHS vernam Van de Laar dat oordoppen volstrekt onacceptabel zijn in het beoefenen van moderne paardensport. ‘Hier zag ik ruimte voor een compromis, dat ik graag alle leden had voorgelegd. In het door mij voorgestelde compromis zie ik een verbod op oordoppen met ingang van 1 januari 2019 als onontkoombaar. Mede omdat het element ‘happy athlete’ moeilijker te beoordelen is wanneer er gebruik gemaakt wordt van oordoppen. Ten aanzien van de opzet zou ik mij kunnen voorstellen dat dit hulpmiddel dan behouden blijft, beperkt wordt tot de limietklasse, of langzaam uitgefaseerd wordt of een combinatie hiervan. In ieder geval een uitonderhandelde regeling zonder dictaat!’

‘Het als dwangmiddel gebruiken van een opzet kun je moeilijk uitleggen aan een leken publiek.’

Eén van de rijders die opzet en oordoppen amper gebruikt op internationale evenementen is de Groninger Derk Jan Mekkes. ‘Het vastzetten van oren en het als dwangmiddel gebruiken van een opzet kun je moeilijk uitleggen aan een leken publiek. Om niet in die discussie te komen vermijd ik dat dus liever. Het tegengestelde ondervind ik op de Nederlandse concoursen, als je daar de oren niet vastzet is het beeld minder ‘vriendelijk’ en word je er door KNHS juryleden op geattendeerd dat je je paard beter oordoppen in kunt doen, want dan is het beeld mooier. Dus ja, ik gebruik deze hulpmiddelen wel op de KNHS wedstrijden, omdat dit ook is toegestaan. Maar als een hulpmiddel als noodzakelijk dwangmiddel wordt gebruikt dan schiet het zijn doel volgens mij mijlenver voorbij. De uitstraling en ongedwongenheid van het fiere en fraai bewegende tuigpaard moet altijd de boventoon blijven voeren. Ik ben dan ook een voorstander van het verbod op oordoppen, maar een opzet, mits als ondersteuning gebruikt, zou voor sport en rijders het komende jaar een goed compromis zijn.’

‘Hiermee wordt onze sport kapot gemaakt.’

Leendert Veerman uit Wittelte is zelf rijder van tuigpaarden en maakt deel uit van het VTN bestuur. ‘Ik vind het standpunt van de KNHS ten aanzien van deze hulpmiddelen pure kolder. Hiermee wordt onze sport kapot gemaakt, want 70% van de tuigpaarden kan niet tot een aansprekende prestatie komen zonder deze hulpmiddelen. Oordoppen dempen voor de paarden bijvoorbeeld ook het lawaai van de aanmoedigingen die het publiek met graagte maakt door hard op de boarding van de wedstrijdring te slaan. Het is soms net kermis en met oordoppen in nemen we de paarden zelfs in bescherming. Voor ons zijn de voorgestelde wijzigingen dan ook onacceptabel,’ zegt Veerman.

‘Dan maken we ons los van de KNHS en gaan op eigen benen verder.’

Veerman ontkent ten stelligste dat het bestuur Dick van de Laar gedwongen heeft om op te stappen. ‘Wij merkten dat Van de Laar positief stond ten opzichte van de voorstellen van de KNHS. Daarom vonden wij het verstandig hem te vragen zijn visie te heroverwegen, om op die manier als VTN bestuur vast te kunnen blijven houden aan de harde lijn die wij voorstaan om het gebruik van hulpmiddelen ook in de toekomst zeker te stellen.’

Over wat er gebeurt als de KNHS voet bij stuk houdt is Veerman duidelijk: ‘Dan maken we ons los van de KNHS en gaan op eigen benen verder. Ik zou daar geen voorstander van zijn en hoop zeker ook niet dat dit gebeurt. Anderzijds regelen we nu ook al bijna alles zelf, dus zal er voor ons weinig veranderen.’

Oordoppen

Oordoppen bij een tuigpaard
Oordoppen bij een tuigpaard

Oordoppen zijn twee rechtopstaande iets buigzame staafjes met op de punten bolletjes schuimrubber. Deze zijn bevestigd aan de bovenzijde van het hoofdstel en de staafjes worden in de oren geplaatst, waardoor de oren van het paard naar voren worden geduwd. Zo ontstaat op cosmetische wijze het beeld van een ‘happy athlete’, omdat een paard met de oren naar voren als vriendelijk en met de oren naar achteren als onvriendelijk wordt ervaren. Er zijn veel tuigpaarden die zonder deze oordoppen lopen en daardoor van nature dat ‘orenspel’ tonen.

Opzet

Met een opzet, een touwtje dat van het borsttuig aan de bovenzijde van de hals naar de bovenzijde van het hoofdstel voert over de nek van het paard, wordt het paard gedwongen met zijn hoofd hoog in de lucht te lopen. Dit wordt versterkt doordat van dit punt een touwtje aan weerszijden van het hoofd naar de mond loopt ,waarin zich een leertje bevind waarop het paard steun vindt. Daardoor ontstaat het beeld van een paard ‘dat bij onze lieve heer op tafel kijkt’. Er zijn ook paarden die deze opzet niet nodig hebben, omdat zij van nature dit fiere front tonen. Anders dan oordoppen heeft een opzet bij jonge paarden wel toegevoegde waarde, omdat het paard in opleiding als het ware steun ondervindt van dit hulpmiddel.

Jurering

Reglementair dient de jury die tuigpaardenwedstrijd beoordeelt in haar weging het gebruik van oordoppen en opzet mee te wegen. Daarbij dient het paard dat de wedstrijd loopt zonder hulpmiddelen bij een gelijke prestatie boven een paard geplaatst te worden dat met deze hulpmiddelen deelneemt. In de praktijk komt hier weinig van terecht. Dit zou kunnen worden opgelost door reglementair vast te leggen dat in alle gevallen paarden zonder deze hulpmiddelen boven de paarden worden geplaatst die met hulpmiddelen aan de wedstrijd deelnemen.

Een happy athlete
Een ‘happy athlete’

Motivatie van KNHS

De reden om opzet en oordoppen niet meer toe te staan in wedstrijden is dat de KNHS wil ‘dat onze paarden tijdens wedstrijden een ontspannen en blij beeld laten zien’. Binnen het KNHS Forum van de Aangespannen Sport (FAS) is men unaniem van mening dat het ‘happy’ presenteren van het paard van essentieel belang is voor de toekomstbestendigheid van de sport.

Het bestuur van de KNHS verwacht dat het FAS en het bestuur van de Vereniging van Tuigpaardrijders Nederland (VTN) een plan maken en dat ze daarmee draagvlak creëren om het verbod op deze hulpmiddelen te realiseren. Zo niet, dan wil het bestuur van de KNHS het gebruik van deze hulpmiddelen met ingang van 1 januari 2019 geheel gaan verbieden.

Tekst: Jacob Melissen

Reacties