Joys van den Ende: “Door mijn slechtziendheid moest ik 100% op mijn...

Joys van den Ende: “Door mijn slechtziendheid moest ik 100% op mijn gevoel rijden”

0 1934
Joys van den Ende en Tabatha

De zeventienjarige Joys van den Ende werd in 2016 besmet door een parasiet in haar oog. In vijf maanden tijd verdween haar zicht bijna volledig. De amazone vond steun in haar paarden en bleef ondanks haar visuele beperking toch paardrijden.

Door de ogen van

Via de campagne ‘Door de ogen van’, een initiatief van het Bartiméus Fonds en ondersteund door de samenwerkende organisaties voor mensen met een visuele beperking, inspireert Van den Ende anderen. Ze zag links nog zo’n twee procent en rechts tien procent, maar bleef doorgaan met paardrijden. Acht weken geleden heeft ze een hoornvliestransplantatie gehad aan haar linkeroog. Twee jaar lang ben ik blind geweest, ik kon wel donker en licht onderscheiden en met mijn goede oog wat kleuren zien, maar dat was het”, vertelt de amazone. “In eerste instantie dachten de dokters en ik dat het vanzelf beter zou worden, maar dat gebeurde niet. Daarom heb ik inmiddels een hoornvliestransplantatie ondergaan aan één oog. Ik weet nog niet wat voor percentage er nu aan hangt, dat hebben ze nog niet gemeten omdat mijn oog nog aan het herstellen is. Mijn oog is nu al wel zo goed dat ik weer volledig zelfstandig kan functioneren, dat is nogal een verschil met twee maanden geleden.”

Positief

Van den Ende vertelt over de periode dat ze ineens zo slecht ging zien: “Ik vond het echt lastig om met de onzekerheid van mijn situatie om te gaan. Er was niemand die mij iets kon vertellen over een plan, verloop of perspectief. Maar ik merkte dat als ik mijn energie op iets positiefs richtte, ik me minder akelig voelde. Een paar uur in de stal bij de paarden, dat vliegt voorbij. Maar een paar uur op de bank zitten, dat lijkt wel weken. Dus bleef ik iedere dag trouw naar de paarden toe gaan, om ze gewoon eventjes te aaien en te borstelen. Ze horen bij mij. Langzaamaan durfde ik ook de verzorging weer wat op te pakken. Het ging wat trager, maar als de spullen op dezelfde plek bleven staan ging het zeker niet slechter dan vroeger.”

Rijden

Rijden wilde de amazone niet opgeven, voor haar eerste ritjes leende ze het paard van haar moeder. Deze Misterie is inmiddels 25 jaar oud en al 21 jaar in het bezit van haar moeder, een paard dat ze goed kent en waar ze volledig op kan vertrouwen. “Ik heb enorm veel van haar geleerd, waardoor ik een tijdje later ook weer op mijn eigen paard Baila durfde. Baila was echter heel sensibel. Ik kon haar niet genoeg duidelijkheid geven waar ze heen moest, ik verloor mijn oriëntatie en zij voelde daarbij mijn onzekerheid. We hebben het een tijdje geprobeerd, maar de spanning bleef. Ik vond het daarom niet meer eerlijk om met haar verder te gaan. Voor mezelf niet, maar vooral voor haar niet. Baila is daarom in september 2018 verkocht naar een heel fijn nieuw huis.”

Groen paard

Van den Ende ging op zoek naar een nieuw paard en vond die in de AES-gefokte Tabatha, beter bekend als Tab. “We kochten hem in november 2018 en we dachten eigenlijk dat hij meer kon, dan hij daadwerkelijk bleek te kunnen . Het proefrijden ging niet heel soepel, maar dat vond ik niet heel gek. Ik was in een vreemde bak en kon me niet goed oriënteren, daarbij zat ik ook nog eens op een vreemd paard. Ik heb hem altijd gereden zonder mijn zicht, maar vroeg me wel vaak af waarom hij me niet snapte. Hij is nog best groen, maar naar omstandigheden is de combinatie van mijn blindheid en zijn onervarenheid toch heel goed gegaan. Tab zijn karakter is gewoon heel goed, hij blijft altijd bij je en is altijd te stoppen. Sinds ik een hoornvliestransplantatie heb ondergaan heb ik nog niet mogen rijden, maar wel wat grondwerk gedaan. Ook daarin kan ik nu veel meer dan eerst.”

Mooi

Erg bijzonder was dat de amazone haar driekleurige paard nog nooit gezien had, tot twee maanden geleden. “Toen ik hem ineens kon zien vond ik hem toch wel leuk. Zijn karakter is geweldig, maar hij ziet er nu ook mooi uit. Ik heb de foto’s teruggekeken van toen hij net bij ons was, ik weet niet of ik hem gekocht had als ik hem had kunnen zien! Nu is hij veel mooier, hij is gespierder geworden en heeft een mooiere vacht. Ik ben heel blij met een paard als Tab.”

Wandelen

Van den Ende ging zelfs alleen met Tabatha aan de hand het bos in. Voordat ze vanuit de stal in het bos is moet ze een kwartiertje lopen over een openbare weg. Ze kon het contrast tussen de weg en de berm goed onderscheiden. Zelf liep ze dan op de weg, dat is stabieler. Haar taststok nam ze mee, zodat anderen kunnen zien dat ze slecht zag. Auto’s en vrachtwagens hoorde ze vanuit de verte aankomen. “Mijn moeder was de eerste keer boos toen ze hoorde dat ik met Tab was gaan wandelen. Maar als ik met mijn paard loop voel ik mij veiliger dan met mijn taststok in het centrum van een grote stad.” In het bos koos ze meestal de verharde paden. Door de kleur van het pad zag ze het verschil met de zandgrond en de bomen en struiken. Deze omgeving is vertrouwd voor haar, ze komt er al sinds ze een klein meisje was en ze verdwaalt nooit.

Andere ruiter

Poetsen, opzadelen en rijden kon de amazone allemaal zelfstandig. “Ik voelde bijvoorbeeld de gaatjes van de singelstoten en wist dat ik ze op het derde gaatje vast moet zetten. In de bak kon ik enkele herkenningspunten zien en na een tijdje kende ik de afstanden van de lange en korte zijde wel een beetje. Door de punten die ik kon herkennen waren twee hoeken daarbij heel duidelijk. Ik moest ineens 100% op mijn gevoel gaan rijden, daardoor ben ik een heel ander soort ruiter geworden. Sinds vorige week heb ik toestemming van de dokter om weer te gaan rijden, ik wacht nu op de zadelmaker maar ik kijk er onwijs naar uit!”

Bron: Bartiméus Fonds/Hoefslag/Overname zonder bronvermelding en toestemming via webredactie@mediaprimair.nl niet toegestaan.

Foto: Bartiméus Fonds

Reacties