Jan Koks: ‘Niet de ervaring telt, maar de taal van het paard...

Jan Koks: ‘Niet de ervaring telt, maar de taal van het paard spreken’

ruitersport dressuur
Dressuurring © DigiShots

Enige tijd geleden heb ik een artikel geschreven over de zorg van de  “Duurzaamheid en Ethiek”  in het paardrijden.  Om duurzaamheid of het ethisch rijden meer concreter te maken in de praktische toepassing daarvan,  heb ik geprobeerd  een meetmethode te ontwikkelen die de taal van het paard in beweging verduidelijken. Topsport bedrijven is een moeilijk begrip voor onze discipline, omdat de paarden op zichzelf geen enkel begrip hebben over het bedrijven van topsport.

Een atleet heeft te maken met zichzelf of sport in groepsverband, daar zijn totaal andere processen aan de orde om tot prestaties te komen. Hier kan iedereen zelf bepalen tot hoever hij wil gaan en met welke methode.

Als we de huidige situatie in het presteren met paarden bekijken, kun je dat grofweg in twee groepen indelen. Rijden met een ‘opgelegde’ vorm, waarbij krachten worden opgeroepen die invloed hebben op houding en de bewegingstechniek van het paard.  Rijden in ‘samenwerking’ is de vorm, waarbij geen krachten aanwezig zijn die een negatieve invloed hebben op houding en de bewegingstechniek van het paard.

Nu zal iedereen roepen, zonder een goede samenwerking kun je niet presteren! Om deze subjectieve discussies uit de weg te gaan, wil ik graag een toelichting geven in het verschil tussen de ‘opgelegde’ vorm en in ‘samenwerking’ rijden.

Ik heb daartoe een meetprogramma (in draf) ontwikkeld waarin ik het paard verdeel in vijf delen. Het eerste deel: hoofd en eerste deel hals. Het tweede deel: tweede deel hals met de ruglijn. Het derde deel: de heuplijn voor de draagfase. Het vierde deel: de bewegingsfase. Het vijfde deel: het draagvermogen met het steunvlak. Al deze onderdelen kun je apart meten in  beweging en samenvoegen in een totaal meetbeeld in de gewenste uitvoering. Bij de verschillende metingen kun je  waarnemen hoe deze onderlinge delen met elkaar verhouden om tot een goede samenwerking te komen.

Als  het paard in een ‘opgelegde’ vorm wordt gereden, meet je dat de onderlinge delen apart van elkaar werken bij de uitvoering, dit heeft invloed op houding en de bewegingstechniek. Als het paard in ‘samenwerking’ wordt gereden, meet je dat alle delen met elkaar samenwerken in de uitvoering. De houding met de bewegingstechniek geeft het paard een uitdrukkingsvorm in ‘zelfhouding’.

Door de  bovenstaande metingen, geeft het paard op zijn manier ‘visuele feedback’, om onze kennis en kunde te vergroten in de taal die het paard spreekt.  Vooral de sportterm ‘de lat moet hoger’ is hierin juist van toepassing.  Niet de ervaring telt, maar de taal van het paard spreken, moet in mijn perceptie een positieve bijdrage geven, zodat ook in de toekomst ‘topsport’ bestendig kan blijven.

Samenvattend zou je kunnen concluderen dat ‘meten is weten’ een eventuele bijdrage kan zijn, om de taal van het paard beter te kunnen begrijpen,  om verantwoord  ‘topsport’ in ‘zelfhouding’ te kunnen toepassen en het zijn authenticiteit behoudt.

Het paard is in wezen een krachtdier, dat de mens kan dienen in zijn ontwikkeling om tot een ‘dienend meesterschap’ te komen. Juist in het bedrijven van topsport, wat een voorbeeldfunctie moet zijn voor de toekomstige generaties in een sterk veranderende wereld, waar anders wordt gedacht over sport met dieren.

De auteur van dit stuk is Jan Koks, ex-docent aan de NHB te Deurne. Jan Koks is werkzaam als trainer/coach in de dressuursport. 

Foto: Digishots

Reacties