Eerder abortus als de stalhengst of -ruin de vader niet is

Eerder abortus als de stalhengst of -ruin de vader niet is

0 2614

In de fokkerijwereld gaat het verhaal al lang rond dat je fokmerries niet naast hengsten of ruinen moet zetten. Dit is gevaarlijk, omdat er een risico is dat het ongeboren veulen geaborteerd wordt. Tsjechische onderzoekers hebben gekeken of dit verhaal tot het land der fabeltjen behoort of dat er een kern van waarheid in zit. Het blijkt het laatste te zijn.

In het wild is het bekend dat sommige hengsten veulens doden indien zij niet de vader zijn. Gedomesticeerde merries kunnen, bewust of onbewust, hun embryo of foetus aborteren als ze vermoeden dat hun ongeboren veulen dit gevaar loopt. Dat stelt professor Ludek Bartos. Volgens zijn onderzoek lijkt het er op dat de kans dat dit gebeurt groter is als ze door middel van een hek gescheiden zijn van een hengst of ruin. Volgens de onderzoeker heeft de merrie in de gaten dat haar veulen niet van deze ruin of hengst is, maar heeft de merrie niet in de gaten dat het hek er voor zorgt dat het andere dier niet bij haar en haar veulen kan komen. Haar lichaam veroorzaakt een stressreactie waardoor het veulen overlijdt en wordt geaborteerd.

Stress

Volgens Bartos is de stress gebaseerd op de angst dat het mannetjespaard het veulen dood zodra het is geboren. De merrie kan verschillende stresssymptomen tonen, maar deze zijn allen fataal voor het veulen. Bartos heeft samen met zijn collega’s onderzocht hoe de huisvesting van merrie’s geregeld was en of hier een relatie tussen zit met een abortus. Ruim 80 paarden zijn onderzocht. Merries die eerst elders werden gebracht om gedekt te worden en bij thuiskomst weer in de nabijheid van hengsten of ruinen kwamen vertoonden een verhoogde seksuele interesse. De hengsten en ruinen vertoonden dit gedrag ook. Indien de merrie in de directe omgeving van een mannelijk paard was gehuisvest resulteerden ongeveer 22% van de zwangerschappen in een abortus. Zat er enkel een hek tussen dan was dit 54%. Bij merries die door een stalhengst (een hengst die op dezelfde stal staat als de merrie) gedekt waren was er geen enkele abortus geconstateerd.

In een tweede studie zijn 77 merries via KI geïnsemineerd, door een hengst die niet op dezelfde stal stond. De uitkomst van dit onderzoek was hetzelfde. Ook bij de scheiding door een hekwerk lag het aantal abortussen op 54%. Merries die bij hengsten in dezelfde ruimte werden gehouden aborteerden 12% hun foetus.

Eerdere levende veulens

Bartos ontdekte dat er een relatie is tussen het aantal levende veulens dat de merrie eerder heeft gehad. Hoe meer levende veulens de merrie had gehad, hoe meer de dracht succesvol verliep. Dit ongeacht hoe de merrie was gehuisvest. Bartos: ‘Het kan zijn dat het voor een jonge merrie meer van belang is dat zij niet gewond raakt als zij haar veulen zou moeten beschermen, aangezien zij nog makkelijk meer veulens kan krijgen. Ze is een stuk vruchtbaarder door haar leeftijd.’

Om een succesvolle dracht te bevorderen raadt Bartos aan dat een drachtige merrie geen hengsten of ruinen zien, horen of ruiken tenzij dit dier de vader is van het veulen.

Indien dit niet mogelijk is kan de merrie beter gehuisvest worden met de ruin of hengst dan hen scheiden door een hekwerk. ‘Dit druist in tegen het gevoel van de eigenaren. Zij willen hun drachtige merrie veilig houden door ze te scheiden. Zodat ze meer rust hebben. Uit onderzoek blijkt dat dit achtmaal meer kans geeft op een vroegtijdige beëindiging van de dracht dan wanneer de merrie bij het dier in dezelfde ruimte is.

Uit het artikel wordt echter niet geheel duidelijk of dit advies geldt gedurende de hele dracht of slechts gedurende een (begin) periode.

Bron: The Horse / Hoefslag

Foto: Remco Veurink

Reacties