Dierenkliniek Wolvega: Huidproblemen aan de ondervoet

Dierenkliniek Wolvega: Huidproblemen aan de ondervoet

huidproblemen ondervoet

Huidproblemen aan de ondervoet van paarden, zoals mok, komen heel vaak voor. Langer bestaande huidontstekingen van de ondervoet worden bij paarden met veel behang vaak veroorzaakt door de schurftmijt Chorioptes.

Paarden met veel behang hebben vaker te maken met huidontstekingen. De huid is door dit behang beschut en blijft warmer en vochtiger. Daarnaast worden problemen pas later opgemerkt door het vele behang.

Reactie van het immuunsysteem

De schurftmijt Chorioptes leeft in de opperhuid en graaft hierin gangen. Hij leeft van huidschilfers en dode cellen, ook wel celdebris genoemd. Dit gegraaf in de opperhuid geeft een reactie van het immuunsysteem in de huid en van de huid zelf. De huid verdikt en ontstekingscellen maken hun weg naar de opperhuid.

Huidproblemen aan de ondervoet

Bij sommige paarden die hiervoor aanleg hebben, wordt een overtollige hoeveelheid onderhuids bindweefsel aangemaakt. Dit bindweefsel zorgt ervoor dat de doorbloeding en het herstelvermogen van de huid afneemt en kwetsbaarder wordt. Wanneer de ondervoeten dan langere tijd nat en besmeurt met urine en mest zijn, kunnen verkeerde bacteriën uit de grond of uit de mest een huidinfectie veroorzaken.

Deze langer bestaande huidinfecties roepen op hun beurt verkeerde reacties van het immuunsysteem op en een deel van de huidontsteking wordt veroorzaakt door een eczemateuze reactie van de huid zelf (zie foto).

Einschuss been

Om het verhaal compleet te maken: wanneer de bacteriële huidinfectie door de roven en kloven er in slaagt om door de huid heen te geraken, komt hij in een hoop bindweefsel terecht met lage weerstand en kan zich een weg banen door het hele been naar boven, zich transporterend via de lymfebanen.

Huidproblemen aan de ondervoet

 

Dit veroorzaakt een Einschuss been oftewel bloedvergiftiging. Een bloedvergiftiging kan het hele lymfevaten systeem ernstig schade toebrengen en een enorme toename van minder vitaal bindweefsel/reparatieweefsel opleveren, resultaat: een olifantenbeen.

Hoe krijgen we dit been weer gezond? Hoe verder bovenstaand verhaal gevorderd is, hoe meer onomkeerbare schade is toegebracht. Dus, hoe eerder er door de dierenarts wordt ingegrepen, hoe meer kans er is op gezonde paardenbenen.

Onderdompelen

Zoals gezegd wordt veel in de hand gewerkt door een chronische Chorioptes (mijten) infectie. Dit kun je eenvoudig zien door dikke droge schilfers onder de sokken in de kootholte. Veel mensen proberen deze al te bestrijden door de benen te wassen of te sprayen met anti-acaricide middelen. Het probleem is echter dat de mijten zich diep in de gangen van de opperhuid kunnen verstoppen en dus niet dood gaan.

Huidproblemen aan de ondervoet

De enige effectieve manier is om het been onder te dompelen in een vloeistof met Neocidol® of Sebacil®. Dit kan door het been in een emmer te zetten, maar zoals veel lezers wel weten vind je vaak verdikte korsterige huid achter op het haakbeentje of voor op het spronggewricht. Dat is typisch voor Chorioptes infectie. Dan moet je al een aardig hoge emmer hebben wil je deze regio’s ook onder kunnen dompelen.

Doe je dat niet, dan kom je moeilijk tot niet van de mijteninfectie af. Maar ja, dat is een heel werkje, alle vier de benen in een emmer zien te krijgen en dan ook nog het paard vijftien minuten stil laten staan. Veel paarden werken niet of onvoldoende mee en het resultaat is dat de emmers Friese paarden met veel behang hebben sneller last van huidproblemen aan de ondervoet alle kanten op vliegen.

huidproblemen mok

Voetenbad

Ook bij Dierenkliniek Wolvega werd men enigszins gefrustreerd van de slechte resultaten van uit de hand gelopen mokinfecties en de moeite die het kost de benen in de emmers te tillen. Daarom werd samen met Folkert de Jong, die zelf veel Friese paarden heeft en het belang van het probleem terdege onderkende, een bad voor paardenbenen ontwikkeld.

De Jong heeft een bedrijf gespecialiseerd in het aanleggen van leidingen in de voedingsmiddelenindustrie en is specialist in TIG lassen. Samen hebben we een bad ontwikkeld wat paardvriendelijk en veilig is en de werkzame vloeistof snel in en weer uit het bad kan pompen.

Wanneer het paard tot boven de sprong en voorknie in het bad staat, kan er een rondpompsysteem ingeschakeld worden om continu stroming in het bad te houden. De bedoeling is de Friese paarden preventief en curatief op een effectieve wijze van infecties met Chorioptesmijten af te helpen. Dit omdat mijtinfecties heel vervelend zijn voor het paard en om erger te voorkomen.

Huidproblemen aan de ondervoet

Op kweek zetten

Wanneer de huid nat en rood geïrriteerd is of er is sprake van dikke korsten, is er waarschijnlijk sprake van een bacteriële huidinfectie ongeacht de aanwezigheid van mijten. Deze infectie verdient eerst de aandacht, want deze kan snel uit de hand lopen of zelfs een Einschuss been opleveren.

Wanneer deze bacteriële infectie al langere tijd bestaat en al met veel verschillende antibiotica is behandeld, is het een overweging eerst een afkrabsel op kweek te zetten en een antibiogram te bepalen. In ieder geval dient een plan gemaakt te worden en regelmatig controles uitgevoerd te worden. Dit om te bepalen of de behandeling aanslaat en hoe lang deze moet worden voortgezet of gewijzigd.

Doe je dit niet, loopt het vaak uit de hand en/of ontstaat er een infectie met een uitgeselecteerde resistente bacterie.

Huidproblemen aan de ondervoet mijt

Ongepigmenteerde huid

Een speciale vorm van huidontsteking aan de onderbenen bestaat er bij paarden met een ongepigmenteerde huid (witte aftekening). Deze wordt gekenmerkt door serumlekkende huidontsteking waaruit dikke korsten ontstaan. Dit met name aan de buitenzijde van het kootbeen en de pijp, meer dan in de kootholte.

Wat hier aan de hand is, is een soort ‘verbrand’ reactie van de huid. Uit het groene chlorofyl van planten maakt de lever van het paard phylloerythrine en deze stof circuleert in het lichaam en komt ook in de huid terecht. Dit is normaal en geeft geen problemen. Echter in ongepigmenteerde huid kan er een reactie ontstaan van deze stof onder invloed van UV-licht van de zon.

Er komen dan vrije radicalen vrij die beschadiging van de huid en huidbloedvaatjes geven. Behandeling bestaat uit de korsten verweken met betadine shampoo, er af pulken en de ontstoken huid te verzorgen met een cortisone zalf gevolgd door ‘babybillenzalf’. De huid van de benen met witte aftekeningen wordt het beste afgeschermd van de zon met behulp van zonnebrandolie factor 50+.

Tekst en foto’s: Marco de Bruijn en Cathérine Delesalle

Cathérine Delesalle en Marco de Bruijn zijn dierenarts en Europees specialist inwendige ziekten. Delesalle is verbonden aan de Universiteiten van Utrecht en Gent. De Bruijn is mede-eigenaar van Dierenkliniek Wolvega.

Vergelijkbare artikelen

Reacties