Preventie tegen teken ook in de winter

Preventie tegen teken ook in de winter

Ziekte van Lyme ofwel Borreliose is een serieuze, lastig te behandelen aandoening. Het is algemeen bekend dat mensen deze ziekte kunnen krijgen. Minder bekend is dat ook paarden besmet kunnen raken.

Tekenbeten voorkomen is erg moeilijk maar voorkomen is nog altijd beter dan genezen. Voor honden en katten en ook voor mensen zijn er wel middelen op de markt die tekenbeten misschien kunnen voorkomen. Voor paarden zijn er (nog) geen echte doeltreffende anti-tekenmiddelen.

Controleren en voorkomen

Ter voorkoming van tekenbeten bij een paard kunnen wellicht natuurlijke middeltjes (bijvoorbeeld teatree olie/shampoo) of de reguliere insectenmiddeltjes iets helpen. De preventie zal echter vooral gericht moeten worden op het voorkomen van het overdragen van ziektes door de teek. Dit betekent dat de teek in een zo vroeg mogelijk stadium verwijderd moet worden. Teken kunnen het best verwijderd worden met een tekentang of pincet. Het wordt afgeraden om van te voren alcohol of iets dergelijks op de teek te doen. Het is belangrijk om het paard dagelijks goed te controleren op teken, vooral als hij in een bosachtig gebied staat of als er vaak bosritten worden gemaakt. Houd er rekening mee dat een niét volgezogen teek maar enkele millimeters groot is. De kans dat hij over het hoofd zien wordt is heel reëel.

Hele jaar actief

Teken kunnen het hele jaar actief zijn mits de temperatuur hoog genoeg is. In de winter zijn er ook teken. Bij zeven graden komen ze uit hun winterslaap. Opgepast voor tekenbeten dus, want de ziekte van Lyme ligt op de loer.
In strenge winters zijn er in Nederland geen teken actief, maar nu het kwik in de winter soms lenteachtige temperaturen aangeeft, is dat een ander verhaal. Op Tekenradar.nl komen ook in de wintermaanden aan de lopende band meldingen binnen van tekenbeten bij mensen.  Ook waren er meldingen van Erythema migrans bij mensen (een rode kring die sóms ontstaat na een tekenbeet en vaak het eerste signaal is voor de ziekte van Lyme). Volgens bioloog en initiatiefnemer van de site Arnold van Vliet ligt het daadwerkelijke aantal beten waarschijnlijk veel hoger, want lang niet alle gevallen worden gemeld via de site.

Van Vliet waarschuwt dat ook in de winterperiode de ziekte van Lyme kan worden overgebracht en veel mensen zich daar niet van bewust zijn. In het normale seizoen kost het al moeite om te checken op beten, maar in de winter staat niemand bij het risico stil.

Zorgwekkende situatie

Van Vliet spreekt van een zorgwekkende situatie en zegt dat er een enorme toename van het aantal gevallen van de ziekte van Lyme is. In 1994 waren er nog 6.000 geregistreerde gevallen, nu zijn het er 25.000 tot 30.000 per jaar.

Normaal hielden teken van oktober tot april een winterslaap. Meestal begint het aantal actieve teken in de loop van maart te stijgen. In de periode april tot en met september worden de hoogste aantallen nimfen waargenomen, met de hoogste aantallen meestal in het voorjaar. Het aantal larven loopt ook in april sterk op. Het hoogste aantal wordt in de periode juni tot en met september waargenomen.

Overleden paarden

In 2011 heeft autopsie uitgewezen dat besmetting door teken geresulteerd heeft in 21 dode paarden Toowoomba en Oakley in Australië. De paarden van Debbie Lee en Steve Hogno overleden nadat ze waren ingeschaard in Kooralbyn. Slechts vier van de 25 ingeschaarde paarden bleven in leven en hebben een anti-teken-serum toegediend gekregen.  Lee en Hogno hebben bijna de helft van hun racepaarden verloren.

Chacco-Blue

In 2012 is Chacco-Blue (v. Chambertin) volgens het autopsie-rapport bezweken aan de ziekte van Lyme. De ziekte van Lyme wordt veroorzaakt door de borrelia-bacterie en wordt daarom ook wel borreliose genoemd. Het bericht dat Chacco-Blue begin juni overleden was aan de ziekte van Lyme kwam geheel onverwacht. Stal Schockemöhle liet weten dat de ziekte al begin van dat jaar was vastgesteld en ook behandeld. Het leek erop dat de ziekte in bedwang was, maar dat bleek een misvatting.

Gold Luck

In 2013 is de elite Hannoveraanse hengst Gold Luck (Grundstein x Abundance) overleden op 26-jarige leeftijd. De hengst werd geëuthanaseerd op de Rolling Stone Farm in de USA. De in 1987 geboren voshengst was goedgekeurd bij het Amerikaanse Hannoveraanse en Oldenburger stamboek (GOV/ISR). De ziekte van Lyme maakte een voortijdig einde aan zijn veelbelovende dressuurcarrière.

Symptomen en test

Paardeneigenaren, paardenliefhebbers, instructeurs, gedragsdeskundigen, dierenartsen en wie dan ook op een of andere manier met paarden te maken heeft moge lering trekken uit de vele misdiagnoses.  Paarden, waarbij we klachten zien die onverklaarbaar lijken, mogen niet zomaar afgeschreven worden. Zoek naar manieren om die paarden te begrijpen en laten we vooral beseffen dat de ziekte van Lyme een ziekte is die op de loer kan liggen zonder dat je dit in de gaten hebt. De volgende verschijnselen kunnen optreden: koorts, wisselende kreupelheden (dus verspringend van ene gewricht naar andere) , dikke en stijven gewrichten,  gevoelige spieren, gewichtsverlies, sloomheid, veranderd gedrag, neurologische verschijnselen. Paarden kunnen gemakkelijk op Lyme worden getest.

Huismiddeltje

Een spray met etherische oliën kán helpen voordat je  paard de natuur ingaat.
Doe in een plantenspuit één liter lauw water en de volgende etherische oliën: tien druppels theeboom, tien druppels eucalyptus, tien druppels lavendel, vijf druppels citroengras.

Warme plekjes

Het is niet zo dat teken uit bomen vallen, ze zitten juist in hoog gras en kreupelhout of mos. Ze kruipen via de benen van je paard naar warme plekjes, zoals de liezen, oksels en hals. Het is dus belangrijk op die plaatsen extra aandacht te besteden bij het insprayen. De spray kun je ook zelf gebruiken en zorg voor goed aansluitende kleding en blijf zoveel mogelijk op de paden.

Voor sommige paarden is het misschien te laat maar laat het dan voor andere paarden nog op tijd zijn. Nogmaals: voorkomen is beter dan genezen!

Bron: Hoefslag/Euregiolab/Tekenradar
Foto: Remco Veurink

Error, group does not exist! Check your syntax! (ID: 18)

Reacties