Mysteries rond wildkleur ontrafeld

Mysteries rond wildkleur ontrafeld

0 529
Oostvaardersplassen konikpaarden
Konikpaard stckfoto

Wetenschappers hebben de mysteries ontrafeld achter het dun-gen (wildkleur). Deze lichtere vachtkleur diende vroeger als camouflagekleur voor wilde paarden en de bevindingen onthullen dan ook nieuw inzicht in de domesticatie-theorie.

Het dun-gen bezet bijna nooit het complete lichaam van het paard. Vaak heeft het dier een aalstreep en zebrastrepen op de benen. Bij gedomesticeerde paarden komt dun weinig voor en vaak gaat het dan om een mutatie met intensiever pigment.

TBX3 gen

‘Dun is waarschijnlijk één van de meest interessante kleuren bij gedomesticeerde dieren, omdat niet de kleur, maar het kleurenpatroon veranderd,’ aldus een woordvoerder van het Zweedse onderzoeksteam. ‘We waren nieuwsgierig naar het onderliggende moleculaire mechanisme en waarom het dun-pigment geen vat krijgt op alle lichaamsdelen. ‘Paarden met de dun vachtkleur bezitten haren die niet volledig gepigmenteerd zijn. De intensieve pigmentatie zit met name in het beginpunt van de haar, maar neemt af aan de punten. De haren op de donkere plekken, waaronder de aalstreep en de zebrastrepen bestaan wel uit 100% pigment. Genetische analyse en DNA onderzoek heeft aangetoond dat de dun-gekleurde paarden het T-Box3 (TBX3) gen bezitten. Dit specifieke gen is verantwoordelijk voor haar- en huidontwikkeling en spiegelt de toevoer van melanocyten, de cellen die pigment produceren. Uit onze studie blijkt dat het TBX3-gen bij celafwijkingen in het haar een micro-cultuur creeërt die melanocyten ervan kan weerhouden om zich in het middelste gedeelte van het haar te bevestigen, waardoor de punten minder pigment bevatten en de ‘bleke’ kleur zichtbaar word.’

Volgens de wetenschappers zou het TBX3 ook zebrastrepen kunnen verklaren. ‘Het lichaamsgebied waar TBX3 tot uiting komt, zou verantwoordelijk kunnen zijn voor het streeppatroon, terwijl de plekken waar TBX3 tot uiting komt ook de kleurenintensiteit kan bepalen.’

Twee verschillende vachtkleuren

De onderzoekers ontdekten tevens twee verschillende vachtkleuren die weliswaar overeenkomsten vertonen met dun, maar toch niet tot het dunpatroon mogen worden gerekend. Deze bevindingen werden non-dun 1 en non-dun 2 gedoopt. ‘Paarden met de non-dun 1 kleur vertonen de aalstreep en zebrastrepen die echte dun-paarden bezitten, terwijl non-dun 2 paarden deze primitieve kenmerken vaak missen. De valse dun-kenmerken van de donkere non-dun 1 paarden kan er soms voor zorgen dat eigenaren onterecht denken een dun-paard te bezitten. Toch stammen zowel de dun als het non-dun 1 patroon nog uit het verre verleden, voordat het paard gedomesticeerd werd. Tijdens een DNA-test van een paard dat 43.000 jaar geleden heeft geleefd, werden zowel de dun- als het non-dun 1 gen aangetroffen.

Bron: Hoefslag/Nature Genetics

Foto: Remco Veurink

Reacties