‘Leider van de kudde’ bestaat niet

‘Leider van de kudde’ bestaat niet

0 465

De leidende rol in een kudde is aan de hengst of een oudere merrie, zo wordt vaak aangenomen. Maar is dat echt zo? Een Frans team onderzocht de groepsdynamiek in twee kuddes en probeerde aan hun gedrag af te leiden wie de groepsleider was. Die bleek er niet echt te zijn. Wel was er binnen een groep een soort ‘consensus’ over wie de beslissingen neemt.
Het onderzoeksteam baseerde haar bevindingen op observaties van het groepsgedrag van twee kuddes Przewalski-paarden in Frankrijk. De grootste kudde bestond uit een achtjarige hengst, vijf volwassen merries, twee tweejarige merries en vier veulen. De andere groep, die twee jaar later geobserveerd werd, telde een twaalfjarige hengst, drie volwassen merries en twee veulen. De kuddes werden omschreven als ‘halfwild’; ze werden niet bijgevoerd en hadden geen contact met mensen.

In geen van beide groepen kon worden vastgesteld dat één bepaald dier de groep aanzette om zich te verplaatsen. Het was eerder zo dat het een collectief besluit was. De drie belangrijkste definities van leiderschap -als eerste vertrekken, voorop lopen en andere dieren aanzetten om mee te lopen- werden niet waargenomen. Het gezamenlijke initiatief om zich te verplaatsen leek minstens één keer iets meer bij vijf dieren te liggen in de grootste kudde, maar bij de kleine groep deed geen enkel dier de eerste aanzet om te vertrekken. Maar welke definitie van ‘leiderschap’ ook gehanteerd werd, geen enkel paard kon worden aangewezen als de leider. Meerdere paarden vertrokken tegelijkertijd; het kan er op wijzen dat het ‘sein tot vertrek’ al eerder had plaatsgevonden. Maar dan werd dat signaal door meer dan één paard gegeven.

Beperkt onderzoek

De onderzoekers erkenden dat het resultaat van hun onderzoek ondermijnd werden door het feit dat de kuddes maar heel klein waren. Het leek er eerst op dat in de grootste kudde de oudere paarden vaker voorop liepen. Maar bij de kleinste kudde was dat niet het geval. ‘Leeftijd en dominantie waren statistisch gezien van ondergeschikt belang; leeftijd is immers sowieso al de belangrijkste indicator voor dominantie. Er is verder onderzoek naar kuddes met een andere populatie nodig om onze conclusie hard te maken. Onze bevindingen zijn dat de sociale structuur in kuddes altijd dezelfde was; die zou vergelijkbaar moeten zijn aan die van andere kuddes Przewalski-paarden. Het is dus opvallend dat noch de oudere merries, noch de hengsten een meer leidende rol hadden dan welk ander paard dan ook. In tegenstelling tot wat het gangbare idee was, hebben leeftijd, geslacht en dominantie weinig te maken met hoe de kudde zich beweegt.’

Het hele onderzoek over kuddegedrag.

Horsetalk/Hoefslag

Foto: Remco Veurink

Reacties