Gynaecologie

Gynaecologie

0 192

Een dartel veulen in de wei is een genot om naar te kijken. Maar voordat de merrie een gezond veulen aan de voet heeft, is er al heel veel werk, kunde en horsemanship aan vooraf gegaan.

Bij de merrie is de vruchtbaarheid sterk afhankelijk van het seizoen. Het dekseizoen bij paarden loopt gemiddeld van begin maart tot eind augustus. De cyclus bij het paard is ongeveer 21 dagen en komt in de meeste gevallen pas aan het eind van de winter of het begin van het voorjaar op gang. Voordat een merrie drachtig kan worden moet ze hengstig zijn. In de periode van hengstigheid (5-7 dagen) groeit er één en soms twee eitje(s) (follikels) op de eierstokken (ovaria). Aan het eind van de hengstigheid vindt de eisprong (ovulatie) plaats.

Hoe kom je erachter of de merrie hengstig is?

  • Schouwen.
    Hierbij wordt de merrie in de buurt van een hengst gebracht. Ze mogen aan elkaar snuffelen. Wanneer de merrie hengstig is, zal ze interesse tonen voor de hengst, ‘blitst’ ze (knipperen met de vulvalippen), houdt ze de staart opzij, zakt wat door de achterbenen en plast. Naarmate de hengstigheid vordert plast ze grotere hoeveelheden en wordt de urine troebel. Neem ruim de tijd voor het schouwen. Sommige merries tonen pas na enkele minuten hun hengstigheid.
  • Opvoelen en scannen
    De dierenarts doet hierbij rectaal onderzoek (via de anus) en voelt met de hand via de endeldarm naar de baarmoeder, baarmoedermond en eierstokken van de merrie. Hierna worden de baarmoeder en de eierstokken van de merrie gescand met behulp van een echoapparaat.

Natuurlijke dekking of kunstmatige inseminatie?

Op het moment van dekken (periode dicht in de buurt van de eisprong) moet de merrie goed de hengstigheid tonen bij de schouwhengst. Daarnaast bepaalt de dierenarts het juiste tijdstip door de merrie op te voelen en te scannen. In de natuur wordt de merrie gedurende een periode van hengstigheid meerdere malen door de hengst gedekt. Tegenwoordig worden bijna alle paarden met behulp van kunstmatige inseminatie (KI) ‘gedekt’. Hierbij wordt het sperma van een hengst kunstmatig bij de merrie ingebracht.

Is de merrie drachtig?

De meeste zekerheid op dracht verschaft een echo op 14-18 dagen na inseminatie. Is de merrie onverhoopt niet drachtig geworden dan kan ze opnieuw worden geïnsemineerd of gedekt.

Lees hier meer over dekken, kunstmatige inseminatie, probleemmerries, de dracht en voeding tijdens de dracht in het volledige artikel Gynaecologie bij paarden op Paardenarts.nl 

 

Meer over de auteur:
Iris van Gulik (paardenarts en auteur bij Paardenarts.nl): “In mei 2008 ben ik in Utrecht afgestudeerd als Erkend Paardendierenarts. Tijdens mijn studie heb ik veel stage gelopen in verschillende paardenklinieken in Nederland, Amerika en Nieuw-Zeeland. Ook heb ik twee jaar deel uitgemaakt van de Veulenbrigade, opvang van zieke en te vroeg geboren veulens. Na mijn studie ben ik meteen als paardendierenarts aan de slag gegaan bij Dierenkliniek Hellendoorn-Nijverdal en daar werk ik nog steeds met veel plezier. In 2009 ben ik naar Kentucky (Rood&Riddle, grootste paardenkliniek van de wereld) en Florida geweest om stage te lopen. In 2010 naar een paardenkliniek in Texas. Ik vind het erg leuk om op deze manier mijn kennis te verbreden en te zien wat er allemaal mogelijk is met betrekking tot behandeling van paarden. Mijn persoonlijke interesse binnen het werk gaat uit naar de interne geneeskunde (waarbij zieke pasgeboren veulens een speciaal plekje verdienen), kreupelheidonderzoek (vooral echografie), embryotransplantatie, wond behandeling en oogproblemen.”

De Hoefslag publiceert wekelijks een actueel artikel van Paardenarts.nl; het onafhankelijke platform voor paardenhouders en paardenartsen waar men (betrouwbare) informatie over paardengezondheid en -welzijn kan vinden. Paardenarts.nl schrijft in samenwerking met paardenartsen en specialisten veterinaire artikelen. Naast de Veterinaire Kennisbank biedt Paardenarts.nl handige tools voor paardenhouders zoals de Paardenarts Locator en de Ent-herinnering. Via een nieuwsbrief en Facebook blijft men op de hoogte van nieuwe en seizoensgerelateerde artikelen.  

Foto: Remco Veurink

Reacties