Dierenkliniek Wolvega: Aquatrainer helpt bij revalidatie en powertraining

Dierenkliniek Wolvega: Aquatrainer helpt bij revalidatie en powertraining

0 3944
Aquatrainer
Aquatrainer

Pees revalidatie? Of wil je je paard sterker maken? Een aquatrainer kan uitkomst bieden. Dierenkliniek Wolvega zet in dit artikel haar visie omtrent dit onderwerp uiteen

Optimalisatie

Aquatraining wordt ingezet voor talrijke toepassingen, bijvoorbeeld revalidatie na een orthopedisch chirurgische ingreep, spier en conditie opbouw en optimalisatie van gang en houding en gerichte aanpak van rugproblemen. Het is belangrijk de locOomotiecyclus van een paard te begrijpen om de meerwaarde van de aquatrainer in te zien.

Opwaartse beweging

Als het paard zijn achterbenen optilt en naar voren plaatst, moet het tegelijkertijd zijn bekken kantelen (roteren) en naar boven bewegen om dit mogelijk te maken. Dit leidt tot een opwaartse beweging van de laatste lendewervels. Van daaruit ontstaat dan als het ware een op- en neerwaartse golf over de hele wervelkolom, die loopt in de richting van het hoofd van het paard. Als deze golf zich feilloos voortplant over het verloop van de hele rug, zal het paard de voorbenen in de meest optimale omstandigheden kunnen bewegen. Hoe groter de rotatie die optreedt ter hoogte van het bekken, hoe groter de flexiegolf die optreedt in de rug.

Pijn in de rug

Wanneer er een hoge tonus heerst in een bepaalde groep spieren ter hoogte van de rug, zal het paard pijn ondervinden bij het strekken van de rug. Het paard ondervangt dat door het hoofd en de hals hoog te dragen en het bekken achterwaarts te kantelen. Als het ware een holle rug maken. Paarden met rugpijn hebben vaak problemen met het ontwikkelen van een voor- en neerwaartse beweging van hoofd en hals en hebben moeite met het plaatsen van de achterhand onder het lichaam. Men zegt soms: het paard toont zich niet rond en heeft moeite met verzamelen. Bij rugpijn bereikt de golf die zich voortplant over de rug vertrekkende vanuit het bekken, finaal de schoft niet. Daardoor kan het paard de voorbenen minder mooi naar voren brengen. Rugpijn geeft dus vaak aanleiding tot een stugge gang. Langdurige extensie van de rug (holle rug) geeft aanleiding tot nog meer rugproblemen en eventueel ook orthopedische problemen.

Wetenschappelijk onderzoek

Er zijn al flink wat studies voorhanden in de wetenschappelijke literatuur die het effect hebben geëvalueerd van de aquatrainer op beweging van het paard. Eigenlijk zijn er essentieel vier belangrijke factoren die aangepast kunnen worden in een aquatrainer: de temperatuur van het water, de snelheid van de loopband, de hoogte van het water en de duur van de training. De persoon die de aquatrainer bedient, kan daarmee variëren naargelang het paard en het doel dat men beoogt. Er is zeker nog onvoldoende wetenschappelijk onderzoek verricht om voor alle vier de factoren de meest optimale parameters voor een individueel paard te kennen en toe te passen. De ervaring groeit door toenemende inzet van aquatrainers in de praktijk. Concreet, bij toenemende waterhoogte tonen paarden een meer uitgesproken rotatie van hun bekken en flexie van de rug. De paarden proberen als het ware over het water heen te stappen en dit leidt tot het gebruik van juist die spieren en aannemen van juist die houding die zorgt voor een optimale locomotie. Verder zorgt de weerstand van het water ervoor dat paarden grotere passen gaan nemen bij eenzelfde snelheid van de loopband als wanneer er zich geen water in de aquatrainer bevindt. De pas frequentie neemt daarbij af, naarmate de hoogte van het water toeneemt. Zo ook de paslengte. Het paard kan dit weerom enkel bereiken door het bekken te kantelen en de rugspieren te verlengen. Er zijn nog andere factoren die een invloed hebben op de paslengte, maar de waterhoogte heeft toch wel een zeer belangrijke invloed.

Aquatrainer

De hoogte van het water heeft ook een invloed op de impact die de hoef ondervindt tijdens het lopen. Hoe hoger de waterstand, hoe ‘lichter’ het paard en hoe geringer de impact is die de hoef ondervindt bij contact met de loopband. Dit is een belangrijk voordeel wanneer je een paard met orthopedische problemen wil laten bewegen zonder al te veel belasting van de voet. Bij een waterhoogte op elleboogniveau dragen de voeten slechts 90% van het lichaamsgewicht. Bij een waterhoogte op niveau van de zitbeenderen is dat zelfs slechts 25%. De kunstmatige ‘gewichtsreductie’ is een interessant gegeven en een belangrijke eigenschap die enkel gecreëerd kan worden met een aquatrainer. Het koele water zou ontstekingsreacties onderdrukken en ontzwellend werken, op dezelfde manier als dat we een gezwollen been meerdere malen per dag afspuiten met de tuinslang. Het is ook al aangetoond dat de mate van flexie en extensie die de rug toont tijdens bewegen, afneemt met toenemende leeftijd bij paarden. Zeker ook oudere paarden hebben bijgevolg wellicht baat bij aquatraining.

Na een trainingssessie met de aquatrainer wordt het paard onder het solarium gezet, voor het teruggaat op stal.

Extra spieropbouw

Aquatraining kan ook gezien worden als een soort powertraining. Het gaat om het verrichten van arbeid tegen een weerstand. Welke spieren daarbij vooral tot ontwikkeling komen, bij gebruik van verschillende loopsnelheden en hoogtes van het water, is nog niet duidelijk. Daarover voeren we op dit moment onderzoek uit met onze onderzoeksgroep. Uiteraard is het veel makkelijker om visueel spieropbouw te zien bij een paard dat maanden lang heeft stilgestaan omwille van een orthopedisch probleem en waarbij alle spieren zijn weggesmolten. Het is veel moeilijker om extra spierontwikkeling te zien bij goed getrainde en gespierde paarden die aquatraining volgen om nog meer power en een nog soepelere houding te ontwikkelen. Doel daarbij is ook de spieren van de rug dusdanig te versterken dat het paard in kwestie minder gevoelig wordt voor ontwikkeling van sport gerelateerde letsels. De snelheid van de loopband en de hoogte van het water worden voor ieder individueel paard bekeken en bijgesteld. Wat voor het ene paard een tripje is met twee vingers in de neus, is voor een ander paard noeste arbeid. Ook het probleem waarmee het paard kampt, zal mede de optimale snelheid en hoogte van het water bepalen. Als een paard bijvoorbeeld niet gebalanceerd kan lopen bij een snelheid van 4.0 km/h, dan moet de snelheid teruggeschroefd worden. Vervolgens kan dit weer opgebouwd worden als het paard in balans en correct loopt met goed gebruik van de rug. Zo bouwt men de training op voor ieder individueel paard. Hetzelfde geldt voor de hoogte van het water. Ook deze kan bijgesteld worden over het verloop van
de training. Kortom, we beginnen de meerwaarde van aquatraining steeds meer te ontdekken. Een elegante en veelbelovende techniek.

Cathérine Delesalle en Marco de Bruijn zijn dierenarts en Europees specialist inwendige ziekten. Delesalle is verbonden aan de Universiteiten van Utrecht en Gent. De Bruijn is mede-eigenaar van Dierenkliniek Wolvega.

Tekst: Cathérine Delesalle, Marco de Bruijn en Don van de Winkel
Foto’s Stal Oud Beets

Reacties