Authors Posts by lizbarclay

lizbarclay

51 BERICHTEN 0 reacties
Liz Barclay groeide op in Gelderland. Verbleef enige tijd in de USA om zich daarna te vestigen in Cornwall (UK). Daar is ze actief als dressuurtrainer, heeft ze vele leerlingen, waaronder eventing ruiters. Ze ging 'terug naar haar roots in Gelderland' toen ze het boek 'The farmer, The Coal Merchant, The Baker' schreef. Een boek waarin ze terugblikt naar de invloed van grote fokkers uit Gelderland: Henk Nijhof, Johan Venderbosch en trainers Roelie Bril en Jan Oortveld op de hedendaagse dressuursport. Meer informatie: http://www.youcaxton.co.uk/thefarmer/

oostvaardersplassen blog liz barclay

De Oostvaardersplassen: het begon met vogels. Toen moesten de grote grazers het gebied nog geschikter maken voor nog meer verschillende vogelsoorten. En toen werd het heel langzaam een ‘rewilding project’ zonder dat iemand het eigenlijk in de gaten had.

En toen verdwenen heel langzaam sommige vogelsoorten, terwijl het gebied kapot werd gevreten door een totaal uit de hand gelopen hoeveelheid grote grazers.

Maar hopelijk is het gedaan met de Oostvaardersplassen in de huidige staat. Woensdag 5 december is de rechtszaak.

Edelherten

Even terug met een citaat uit een document van Vereniging het Edelhert, getiteld: ‘De Oostvaardersplassen, de grote grazers en de icmo2 afspraken; beantwoording vragen van de adviescommissie beheer oostvaardersplassen.’

In de nieuwsbrief No. 1 van Rijksdienst IJsselmeer Polders (RIJP) uit April 1991 wordt gesproken over het plan voor het uitzetten van 40 edelherten in het internationaal bekende Natuurgebied de Oostvaardersplassen(OVP).

De toenmalige Beheeradviescommissie denkt aan minstens 250 herten maar, zo staat vermeld:

‘Mochten de grenzen van de draagkracht van het gebied worden overschreden dan zullen de aantallen runderen, paarden en edelherten in onderlinge samenhang worden beperkt.’

Hands-off beheer

In 1996 werd het OVP-gebied overgedragen van de RIJP naar Staatsbosbeheer (SBB). Tevens werd een beleidswisseling doorgevoerd. Staatsbosbeheer ging, zonder enig overleg over van het toegezegde ‘beheer naar draagkracht’ naar het zogenoemde ‘hands-off beheer’.

Hierdoor bleven de aantallen grote grazers groeien, waarbij door gebrek aan voedsel en beschutting in de afgerasterde OVP, er ieder jaar weer een steeds grotere wintersterfte ontstond, zonder verder beheer.

oostvaardersplassen liz barclay

Kopergebrek en ataxie

Op 25 oktober 2004 schreef Prof. Dr. C. Wensing als hoofd Wetenschappelijke Adviescommissie Oostvaardersplassen in een brief aan de directie van Staatsbosbeheer het volgende: ‘Werk aan een completer habitat. Door de eenzijdige zomerhabitat ontbreken in de winter voor de hoefdieren mogelijkheden om gebruik te maken van andere voedselbronnen. Wellicht is bijvoorbeeld het kopergebrek, en de daardoor veroorzaakte ataxie bij edelherten, te voorkomen door een bredere voedselkeuze.

Dit bericht geeft aan dat er in 2004 al problemen bekend waren bij de destijds aanwezige stand van 665 runderen, 880 paarden en 1550 edelherten.

Rewilding is in!

Rewilding is in! Kijk bijvoorbeeld maar even op de website Rewilding Europe, gevestigd trouwens in…Nijmegen. Er zijn projecten in Portugal, Roemenië, Kroatië, Polen, Zweden; allemaal landen met nog enorme gebieden ongerepte natuur waar de ruimte is om grote grazers, wolven en katachtigen zonodig opnieuw te introduceren voor een gevarieerder stuk natuur.

Directeur Staatsbosbeheer Sylvo Thijsen is, naar ik heb begrepen uit zijn connecties en werkzaamheden bij bijvoorbeeld advies- en ingenieursbureau Sweco, ook een rewilding fan…

De stikstof brigade

In een artikel in dagblad Trouw uit 2014 verbaast ecoloog Han Olff zich over de enorme vruchtbaarheid van de OVP. Hij geeft aan dat veterinaire behandeling van grote grazers zijn onderzoek zouden belemmeren doordat het toedienen van medicijnen het ecologische evenwicht zullen verstoren.

Koren op de molen van de rewilding fans, natuurlijk. Oh, was directeur SBB Sylvo Thijsen ook niet…?

Toekomst van de OVP

De RDA, Raad voor Dieren aangelegenheden, beschrijft zichzelf als een onafhankelijke raad van deskundigen. Kijk zelf maar op de website. De RDA is betrokken bij het advies over de toekomst van de OVP.

Nieuw lid van de RDA is Jan Willem Erisman, professor aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zijn leerstoel is integrale stikstof studies gefinancierd door het WNF, ook betrokken bij de OVP. De OVP blijft interessant voor zoveel onderzoeken dat bijna iedere professor en natuurorganisatie de ander de hand boven het hoofd houdt.

‘Hoe meer volgers, hoe beter voor de grote grazers in de OVP.’

Ook interessant: voorzitter van de RDA (weet je nog, onafhankelijk) is Mr. DRS. J. Staman. Laat die nou ook penningmeester bij de Stichting Natuurlijke Processen geweest zijn. Ga naar hun website en de eerste naam die je ziet is die van Frans Vera.

oostvaardersplassen liz barclay

Belangenverstrengelingen

En zo kan ik nog heel lang doorgaan. De verbanden en belangenverstrengelingen zijn buiten proportie. En altijd maar weer die terugkerende naam: Frans Vera.

Maar dan wordt dit blogje te lang en heel saai. Als je dit leest en meer wilt weten, wordt dan volger van Stichting Cynthia en Annemieke. Op hun Facebook pagina staan nog meer superlogische grafieken waar je heel veel van kunt leren. En echt, hoe meer volgers, hoe beter voor de grote grazers in de OVP. Ook al ben je het niet altijd helemaal met elkaar eens, samen sterk!

En nu vooral met het oog op 5 december.

De rechtszaak

Er staat een hek om de OVP. De dieren kunnen er niet uit, de mensen mogen er alleen via zeer beperkte routes in en SBB kijkt heel goed of iedereen zich daar wel aan houdt. Door dat gebrek aan sociale controle, en doordat zoveel partijen er baat bij hebben om de OVP met de grote grazers als wilderness in stand te houden, gebeuren dingen in de OVP die ethisch gezien absoluut niet door de beugel kunnen.

Hopelijk gaat daar door de enorme inzet van Stichting Cynthia en Annemieke op 5 december verandering in komen.

Dan dient namelijk de rechtszaak, aangespannen tegen de Staat der Nederlanden, Staatsbosbeheer en de Provincie Flevoland en voorbereid door de advocaten Samantha Andriesse en Bas Jongmans (pro deo!) met een rapport van meer dan 500 pagina’s.

Dit wordt hopelijk het moment van de waarheid en het begin van het einde van de grote grazers in de OVP.

Nog enkele cijfers

Winter van 2008-2009: totaal 1200 dode dieren
Winter van 2009-2010: totaal 1093 dode dieren
Winter van 2010-2011: totaal 750 dode dieren
Winter van 2011-2012: totaal 1490 dode dieren
Winter van 2012-2013: totaal meer dan 2000 dode dieren.
Winter van 2017-2018: over de 3000!

Volgens Frans Vera, Han Olff en volgelingen zijn de Oostvaardersplassen een uniek vruchtbaar gebied waar we niet aan moeten morrelen.

Ziek!

blog liz barclay

Zoals je in de eerste blog over Lorna Wilson hebt kunnen lezen, zit zij niet bepaald stil. Haar bedrijf lijkt door haar inventieve denken, en niet te vergeten dat van haar partner Eddie Hosegood, in een niet stuiten groeistuip te zijn gekomen.

Dit jaar zette Lorna in haar eentje ook nog eens het hele keuringsprogramma in Engeland op z’n kop. Zij geeft fokkers de mogelijkheid om op 11 plekken door het hele land verspreid hun fokproduct te laten keuren. Door aan de Europese stamboeken verbonden juryleden, net zoals de KWPN dat doet.

Daarnaast worden er serieuze stappen genomen om een ICSI laboratorium te bouwen op Newton Stud. ‘Met Brexit voor de deur moet je pro-actief denken’, zegt Lorna met een ondeugend grijnsje.

Keurig in het wit

Twee jaar geleden vertelde een aardige meid, die ik een tijd les heb gegeven, dat zij met haar merrie en veulen naar een open dag op Newton Stud was geweest. Daarna zag ik op Facebook prachtige foto’s langs komen van een keuring, ook weer op Newton Stud.

Eindelijk! Iets waar Engeland nog geen kaas van had gegeten, want hier op keuringen krijgen weinig paarden een kans om zich van hun beste kant te laten zien. Op deze foto’s zag ik goeie lopers en keurig in het wit. Net zoals op de keuringen in Nederland.

Juryleden van het desbetreffende stamboek werden ingevlogen. Professionele lopers ingehuurd. Geaccepteerde veulens kregen hun officiele stamboekpapier en hun chip.

Registration tour

Dit jaar vonden er op 11 plekken door heel Engeland van dit soort professionele warmbloedkeuringen plaats. Ook daar had Lorna nog even tijd voor gemaakt. Wat zij was begonnen, kon, nee, moest groter. Zodat meer fokkers gemotiveerd zouden worden om goede kwaliteit te fokken, door de mogelijkheid een stamboek te kiezen. Door de officiele juryleden uit dat land van dat stamboek gekeurd te worden en de bijbehorende papieren, chip en wat al niet meer te verkrijgen.

Daarbij werd er een sales programma opgezet. En zo werd de ‘Elite Foals UK Registration Tour’ geboren.

In haar uppie

En met succes. Wat Lorna helemaal in haar uppie is begonnen, zou het begin kunnen zijn van de eerste succesvolle registratie voor sportpaarden. Er is al zoveel geprobeerd, van een database tot de Futurity. Niets is ooit echt van de grond gekomen.

In Engeland zijn tientallen registraties mogelijk, maar niets geeft een fokker of potentiele koper van een veulen enig idee van wat de kwaliteit nou echt is.

Dressuuramazone Anna Ross

Veulenen, insemineren, embryos flushen en overplaatsen, het kan allemaal op Newton Stud. Er staan zo’n 70 draagmerries, geleend of geleased. En als je zo’n programma hebt voor draagmerries, ben je wel gek als je daar niet ook zelf van profiteert.

Lorna heeft tien fokmerries en dan nog tien andere samen met dressuuramazone Anna Ross. Zij is inmiddels van Wiltshire verhuisd naar een stal op een paar kilometertjes afstand van Newton Stud.
Anna traint en rijdt de donormerries, die zonder onderbreking hun wedstrijdseizoen kunnen afmaken, doordat de embryo transfer zo dicht bij huis plaats kan vinden.

blog liz barclay

ICSI laboratorium

Newton Stud is voortdurend in beweging. Het volgende plan is een ICSI laboratorium in de schapenstal. Lorna ziet de bui van de Brexit heel scherp hangen (denk aan de prijs van sperma) en probeert zoveel mogelijk de nadelige gevolgen voor haar bruisende bedrijf voor te zijn.

Daarom heeft zij inmiddels ook de RCVS goedkeuring bemachtigd om een paardenarts uit Argentinië aan te trekken. Zij is daar intensief betrokken bij onderzoek naar het impregneren van een eicel buiten de baarmoeder met een enkel zaadje. Samen met Irma Rosati, die dit voorjaar zo druk was dat er duidelijk een tweede arts bij moest komen, gaat zij dit onderzoek op Newton Stud voortzetten.

Niet bij te houden

Het is nog niet zo heel lang geleden dat je het bij je hengstenkeuze in Engeland moest doen met even in de stal kijken naar een prachtig glanzend dier. Dat kwam die stal nauwelijks uit en kon daarom nog geen fatsoenlijk stap- of drafpasje laten zien.

Lorna heeft in luttele jaren een ongelofelijke sprong gemaakt. Door heel veel huiswerk te doen, keuringen in heel Europa te bezoeken, de grote jongens in de hengstenhouderij te benaderen en zeer gedurfd te investeren. Maar ook door heel eerlijk en met respect met haar werknemers om te gaan. Niemand wil eigenlijk meer weg, als ze er een keer zijn. Daarbij durft zij inventief te denken; samen met Eddie, natuurlijk.
Op kantoor vertelde Storm, onder meer verantwoordelijk voor de PR voor Newton Stud, lachend: ‘Lorna en Eddie mogen van ons nooit op de zelfde dag vrij hebben. Als die twee samen gaan brainstormen, dan weet je niet wat er gebeurt. Ze zijn niet bij te houden!’

blog liz barclay

‘Boyfriend in a box’

De dag na mijn bezoek van vorige week aan Newton Stud, stuurde ik Lorna nog een paar vragen. Een daarvan was, of ze in de toekomst misschien in een eigen hengst zou willen investeren. ‘Nee zeg! Wij houden hier van ‘boyfriends in a box’, veel rustiger dan al dat testosteron!’

Eigenlijk heb ik nog veel meer te vertellen, maar dat bewaar ik voor mijn volgende bezoekje. Dan is de schapenstal klaar voor het ICSI-programma. ‘Yes, come back any time!’ Wat een vrouw, die Lorna, dynamiek, zakelijk, maar ook, vrolijk en o zo gastvrij.

 

blog liz barclay newton stud

Drie jaar geleden, op de hengstenkeuring in Den Bosch, hoorde ik voor mij twee dames in het Engels met elkaar praten. Een van die dames was Lorna Wilson uit Devon. Ik maakte een praatje en zij vertelde mij net voldoende om te weten dat dit iemand was met een sterke visie en een enorme drang om van de Nederlandse en Duitse stamboeken te leren hoe ze haar eigen fokprogramma aan moest pakken.

Ik werd meteen stiknieuwsgierig en vroeg haar of ik een keertje langs mocht komen. ‘Tuurlijk, laat maar weten’.

Keuringen door het land

Ondertussen zette Lorna dit jaar in haar eentje ook nog eens een keer het hele keuringsprogramma in Engeland op z’n kop. Zij gaf fokkers de mogelijkheid om op elf plekken door het hele land verspreid, hun fokproduct te laten keuren, door aan de Europese stamboeken verbonden juryleden. Net zoals de KWPN dat doet.

Vorige week stond ik eindelijk bij haar op de stoep. Newton Stud, ook het thuis van sperma-agentschap Elite Stallions, is een bedrijf dat ze enkele jaren geleden kocht en dat geeft haar toegang tot het sperma van honderden hengsten, de crème de la crème, uit heel Europa.

Ik wist niet wat ik zag! Dit leek op een hengstenhouderij zoals ik tot nu toe alleen in Nederland heb gezien. Het heuvellandschap verried weliswaar dat we in Engeland waren, maar dat was dan ook alles.

Van taxateur naar de paardenfokkerij

Mijn vermoeden was juist. Lorna Wilson, 38 jaren jong, heeft een enorm goed stel hersens die ze ook heel graag gebruikt. Zij begon haar professionele leven als taxateur en ze reed paard als hobby. Maar, eerlijk en nuchter als Lorna is, over haar eigen rijkunst was ze niet zo heel erg enthousiast. Dus dat doet ze ook niet meer.

Fokken wou ze. In 2001 kocht ze de fokmerrie Nicole (Indoctro X Pion) bij wie ze een aantal veulens fokte. Drie ervan werden Grand Prix.

250 hectare

Zeventien jaar later sta ik op een bedrijf van zo’n 250 hectare (‘hoeveel precies weet ik echt niet’, zegt Lorna lachend), met een prachtig open loopboxen complex, waar enorme hoeveelheden merries ieder jaar geïnsemineerd worden. Ook worden zo’n 70 draagmerries ‘gefopt met een kind van een ander’ door embryo transfer.

Het agentschap Elite Stallions kocht Lorna van de vorige eigenaren, voor wie ze al een tijd werkte. Dit was in 2014 een enorme stap, waardoor Newton Stud in een groeistuip terecht kwam, die niet meer lijkt te stuiten.
De hoeveelheid tophengsten waaruit je hier op Newton Stud kunt kiezen is enorm. Alles van Schockemöhle, Nijhof, Blue Hors, Ludger Beerbaum; het houdt niet op.

Daarbij komt de goede neus van Lorna goed van pas. Je kunt op haar advies vertrouwen. Dat heeft ze al lang en breed bewezen.

Nauwe laantjes van Devon

Ik reed min of meer tegelijk met een trailer het voorerf op. Een keurige dame met een parmantig blond staartje was net zo opgelucht als ik, dat we Lorna hadden gevonden. Beiden hadden we nogal rond gedwaald door de nauwe laantjes van Devon. Newton Stud ligt aardig verstopt.

Deze dame kwam de merrie van haar dochter, die inmiddels in het buitenland werkt, ophalen. Die fase voor moeders dat de kinderen de deur uit zijn, maar mama nog wat ‘losse steekjes’ moet ophalen.

Nadat het drie keer bij de plaatselijke dierenarts niet lukte de merrie drachtig te krijgen, was de familie ten einde raad met de merrie naar Newton Stud vertrokken. Daar bleek dat de merrie een infectie in de baarmoeder had. De behandeling door de aan het bedrijf verbonden paardenarts Irma Rosati, oorspronkelijk uit Italië, leek succesvol en de merrie ging nu weer mee naar huis om in het voorjaar, bij de eerste hengstigheid, weer terug te komen.

Veiligste optie

Nou ben ik niet zo op m’n mondje gevallen en toen de aardige dame begon over thuis veulenen, zonder enige ervaring, maar wel met het sperma van een hele goeie en dus dure hengst, floepte ik er zomaar uit: ‘doe het hier, veiligste optie.’

Op Newton Stud komen de merries zo gauw het weer omslaat naar binnen en worden verdeeld in groepen in de grote open boxen. De lichten blijven dan tot 12 uur ’s nachts aan om de hengstigheid zo vroeg mogelijk te laten beginnen.

blog liz barclay newton stud

Springhengst Chacfly

Als deze mevrouw haar merrie mee naar huis zou nemen, dan is naar alle waarschijnlijkheid het sperma van de zeer populaire springhengst Chacfly tegen de tijd dat deze merrie in het voorjaar op natuurlijke wijze hengstig zou zijn geworden, doodgewoon uitverkocht.

Om een lang verhaal kort te maken, uiteindelijk reed deze mevrouw zonder merrie weg.

Alarmsysteem aan je achterwerk

Lorna legde uit dat de merries in de groepen nauw in de gaten worden gehouden en bijtijds op een ruime stal voor zichzelf gezet als de geboorte nadert. Voor die tijd wordt aan hun vulvalip al een heel klein alarmsysteempje met een hechtinkje bevestigd. Als het persen begint, dan floept het kleine alarmpje in tweeën, geeft een seintje naar kantoor waardoor er onmiddellijk een aantal mobieltjes afgaan en er bijtijds ingegrepen kan worden, mocht er iets niet helemaal in de haak zijn.

Het zal je maar gebeuren, een alarmsysteem aan je achterwerk! Maar het is wel zo veilig en super effectief.

Dikke en dunne groepen

 

Als Lorna mij meeneemt op een rondje stallen, vertelt ze hoe de merries, als ze in de herfst naar binnen komen, verdeeld worden in dikke en dunne groepen. Niet alleen maakt de verdeling naar dikte het voerprogramma simpel en veilig. Ook wordt op het bedrijf zelf een heel precies voerproduct gemaakt. Zo kunnen de merries gezamenlijk en in alle rust eten, zonder dat er jaloerse klappen vallen.

Lorna vertelt grinnikend: ‘Dat scheelt me personeel, gebroken benen en een hoop hechtingen.’

Gemengd bedrijf

Dit voerproduct is door Lorna’s partner Eddie Hosegood ontwikkeld. De twee zijn overigens niet getrouwd. ‘Geen tijd voor, haha!’ Eddie is namelijk boer en Newton Stud is nog steeds een gemengd bedrijf waar, naast de begrazing van schapen en vleeskoeien, ook graan en mais verbouwd worden.

Eddie is altijd geïnteresseerd geweest in het ontwikkelen van gemengde voerproducten en maakt nu zelf een zeer effectieve combinatie van ingrediënten, waar de merries het super op doen. Daarbij is het vanzelfsprekend dat door gemengde begrazing de weilanden in topconditie zijn voor als de merries en veulens in het voorjaar weer naar buiten gaan.

Meer in haar mars

Lorna heeft nog veel meer in haar mars. Haar nieuwste ‘kindje’ is de ‘Elite Foals UK Registration Tour’. Dit zou het hele registratiesysteem van Engeland, dat onbegrijpelijk verwarrend is, wel eens ongelofelijk op z’n kop kunnen zetten.

En wat denk je van een ICSI laboratorium? Dat kun je in m’n volgende blog lezen!

 

St. Cynthia en Annemieke Oostvaardersplassen

Behalve een paar kleine en verwarrende berichtjes op de site van Omroep Flevoland, van ‘het schieten begint op 12 september’ tot’ het schieten begint niet voor 26 september’, is het stil geweest rond de Oostvaardersplassen. Maar dat betekent niet dat er achter de schermen niet hard gewerkt is.

Het tegenovergestelde, en dat wil de Stichting Cynthia en Annemieke op vrijdag 14 september graag aan jullie, geachte lezers, uitleggen.

Informatieve avond

Ze hebben het weer voor elkaar, die toffe meiden. Cynthia en Annemieke mogen Evenementenlocatie Gooiland op 14 september gratis gebruiken voor een informatieve avond over al het gedane werk om de barre situatie in de OVP voor altijd te veranderen. Dit door alle grote grazers uit het gebied te verwijderen.

Daar zal Annemieke (Cynthia is met haar voltige team op het WK in Tryon), samen met advocaten Bas Jongmans en Samantha Andriesse, springruiter en juridisch bestuurslid Albert Voorn en Chris Jansen van PVV Flevoland, uitgebreid aandacht geven aan de stand van zaken.

Alle grote grazers, behalve een maximum van 500 edelherten, eruit voor 15 oktober.

Gerechtelijke procedure

Er zal kort maar duidelijk uitleg gegeven worden over de gerechtelijke procedure die tegen de staat, de provincie Flevoland en Staatsbosbeheer is aangespannen betreffende het beleid in de OVP. In het kort: alle grote grazers, behalve een maximum van 500 edelherten, eruit voor 15 oktober.

De rechtszaak is gebaseerd op het enorme processtuk van 525 pagina’s waar Bas Jongmans zich min of meer een maand voor in z’n kamer heeft moeten opsluiten. Als vrijwilliger overigens.

Annemieke van Straaten, Albert Voorn, Samantha Andriesse, Bas Jongmans.

‘R’ in de maand

De’R’ zit weer in de maand. Dit jaar betekent het dat er nog steeds een even groot overschot aan grote grazers in de OVP loopt, omdat er nog niets actief ondernomen is na het rapport van Van Geel van 25 april.
Nog geen paard of koe is verhuisd, waar wij allemaal zo op hoopten. Er werd toch echt regelmatig gepraat over de overplaatsing van de grote grazers, die ooit in de veertiger jaren van de vorige eeuw als tuin-, huis- en keukenpaard en koe in Duitsland zijn gefokt. Ook door gedeputeerde Harold Hofstra.

Daar is dus nog helemaal geen ene sikkepit van terecht gekomen.

Gerommel achter de schermen

Hoe kan dat nou? Moet er dan achter de schermen van de politiek nog zo veel gerommeld worden om een vorm te vinden voor een zo goedkoop mogelijke oplossing? Op een zodanige manier dat het, als het even kan, zo ongemerkt mogelijk aan het Nederlandse volk voorbij gaat?

Vandaar dus dat het belangrijk is om nog snel even onze agenda aan te passen en op 14 september in de auto te stappen, op weg naar het ‘Gooiland’.

Laten we die storm nou ’s een handje helpen!

Niet alleen om te begrijpen wat de rechtszaak, die advocaten Bas en Samantha hebben voorbereid, precies inhoudt, maar ook om aan de Nederlandse Staat te laten zien dat wij de grote grazers in de OVP toch echt niet zijn vergeten.

ovp koniks

Het moet toch een keer losbarsten…

De stilte van de afgelopen maanden is volgens mij een woelige stilte geweest. De stilte voor de storm. Het moet toch een keer losbarsten…

Laten we die storm nou ’s een handje helpen!

Opgeven voor de informatieve avond van Stichting Cynthia en Annemieke in Evenementenlocatie ‘Gooiland’ kan via: www.grotegrazers.nl

Tekst: Liz Barclay

 

 

 

Liz Barclay, Pinokkio
Pinokkio (foto: Liz Barclay)

Inmiddels weet ik sinds een maand dat ik een nieuw paard moet zoeken. Helaas is mijn experiment met een lief, klein paardje met problemen op een vervelende manier aan z’n einde gekomen. Na drie jaar heel hard te hebben gewerkt aan de enorme achterstand in zijn spierontwikkeling is hij doodgewoon in de bak in een drafje volledig over de kop gevlogen en brak ik bijna m’n nek. Net als de vorige twee keer dat dit in die drie jaar tijd is gebeurd stond hij daarna heel rustig op en konden we gewoon weer aan het werk.

Toch moet ik nu accepteren dat er iets fundamenteel verkeerd zit in het lichaam van mijn lieve Pinokkio en heb ik hem op rust gezet. Dit met het doel een nieuw paard te zoeken waar ik mee door kan trainen en Pinokkio, die tot nu toe alleen een paar koeien als gezelschap had, mag z’n maatje zijn.

Vier jaar en zo slap als een vaatdoek

Pinokkio kwam bij mij als vierjarig paard van een pupil op werkvakantie. Zij wilde hem niet meer en ik heb hem uit medelijden als een soort projectje overgenomen. Hij was ongelofelijk lief en makkelijk, maar werkelijk zo slap als een vaatdoek.

Het meisje vertelde me dat hij als veulen verwaarloosd was en, na een aantal jaren in een zeer mager weitje bij haar thuis, had hij enkele maanden bij een boer waar zij werkte, in het gelpe gras tussen de melkkoeien gebivakkeerd. Dat was weer het andere uiterste en wat er in die tijd aan de ene kant in ging, liep er als zwarte drab aan de achterkant zo weer uit.

Ik dacht en hoopte dat een foute balans in zijn proteine de reden was voor zijn gebrek aan spieren en het regelmatig struikelen en wilde dat oplossen met een goed dieet en aangepaste training. Ik zag het als een experiment waarmee ik tegelijkertijd weer meer ervaring als trainer zou op doen.

Maandenlang heuveltjes stappen

Maanden lang heb ik drie maal per week heuveltjes gestapt en een of twee maal per week gelongeerd. Alles was aangepast aan wat hij aankon en waar hij sterker van werd. Na een maand of vijf struikelde hij niet of nauwelijks meer en ben ik met tweemaal in de week rijden in de bak begonnen. Hij vond het leuk, was ijverig en ik begon te denken dat we het gingen maken, met z’n tweeen.

De eerste keer

Tot die dag, zo’n beetje een jaar later, dat hij, werkelijk zonder enige aanwijzing in een overgang van galop naar draf, alsof plots alles in zijn lichaam verlamde, volledig over me heen rolde. Hoe ik, behalve een paar hele grote blauwe plekken en even stokdoof te zijn geweest, verder niks had, was een wonder.

Omdat ik dacht dat het puur pech was en toch nooit nog een keer zou gebeuren, ben ik er weer opgestapt en we hebben nog een tijdje doorgereden. Hij leek er niet anders van te zijn geworden en deed de rest van z’n werk alsof er niets gebeurd was.

Niet te diep en onbezorgd genieten

Ik besloot wel om op te passen met hem te diep te rijden, iets wat hij trouwens zelf wel lekker vond en een beetje te makkelijk aanbood met die super flexibele nek van hem. Dus van af nu wat minder lang en wat hoger. Het ging prima, hij voelde met de dag zelfverzekerder en was verbazingwekkend leergierig.

Liz Barclay
Pinokkio (foto: Liz Barclay)

Inmiddels drie keer per week in de bak, wandelden we samen nog een paar keer per week door de weilanden en het bos. Struikelen behoorde nu helemaal tot de verleden tijd, dus ik begon werkelijk onbezorgd te genieten met het idee dat ik dit paard een leven had gegeven. En ik daarmee mezelf een heerlijk betrouwbaar paard, waar ik oud mee kon worden.

Een kudde schapen

Tot hij vorige zomer schrok van een enorme kudde schapen achter een hek, wegvloog, wat ik hem trouwens kan vergeven, en gedurende dat proces weer in elkaar zakte als een plumpudding. Toen ik weer bijkwam, stond hij naast me. Als m’n mobieltje bereik had gehad, had ik naar huis gebeld voor hulp. Helaas, als ik niet terug wilde strompelen moest ik weer opstappen en zo zijn we, ik zo gammel als wat, naar huis gewandeld. Daar besloot ik m’n wonden te likken en, na een paar dagen bijkomen, toch maar weer door te gaan met trainen.

Complimentje van Maarten van Stek

Omdat er zoveel tijd tussen beide incidenten zat, wilde ik hem, ook na de tweede keer een kans blijven geven. We waren zo’n eind verder.

En toen dressuurtrainer Maarten van Stek ons dit voorjaar op zijn derde bezoek een complimentje gaf tijdens de galop, kon mijn dag niet meer kapot. Misschien was Pinokkio eindelijk een klein dressuurpaardje met een heel groot hart aan het worden.

Experiment mislukt

Imiddels iets meer dan een maand geleden ging Pinokkio weer, nu helemaal, over de kop. Dit keer dacht ik werkelijk dat ik m’n nek had gebroken. Die dag heb ik stiekem de beslissing genomen dat we op moesten houden. Experiment mislukt. Het deed zeer, en dan bedoel ik niet fysiek maar m’n hele hart deed pijn. Ik heb het pas een paar weken later aan mijn dierbaren en pupillen kunnen vertellen.

‘Mechanical wobbler’

Dit, nadat ik alles met mijn dierenarts had besproken. Uiteindelijk kon ik het maar op een manier uitleggen. Alle drie de keren voelde het als een soort stroomstoring. Zij vermoedt dat Pinokkio een ‘mechanical wobbler’ is. Vraag me niet wat de veterinaire beschrijving in goed Nederlands daarvoor is.

Een ‘wobbler’ is een conditie waarbij het paard geleidelijk evenwichtsstoornissen ontwikkelt, tot hij een keer omvalt en niet meer op kan staan. Een ‘mechanical wobbler’ is een conditie waarbij een paard alleen in beweging en met een bepaalde hoofd- en nekhouding, in elkaar zakt. Een diagnose is meestal alleen een vermoedelijke constatering gebaseerd op een patroon zoals dat van Pinokkio. Onderzoek is duur en vaak zonder uitkomst.

Liz Barclay
Pinokkio (foto: Liz Barclay)

Zoveel mooier, zoveel sterker…

Dus daar staat Pinokkio, zoveel mooier, zoveel sterker, nog maar zeven jaren oud. En ik ben aan m’n zoektocht begonnen. Ik heb drie paarden gezien. De eerste werd beschreven als een makkelijk paard, geschikt voor moeder/dochter. Leek me wel een veilige optie. Kom ik daar in rijtenue aanzetten, is ie nog niet eens aangereden.

De tweede stond geadverteerd als 1.50. Was nauwelijks 1.45.

De derde was een headshaker. De eigenaar wist niet wat dat was.

Dit wordt nog wat. Pinokkio, echt, ik beloof je, ik doe m’n best…

 

blog liz barclay

Een paar weken geleden vertrokken mijn man Buz en ik om half vier ’s nachts uit Cornwall om op tijd bij Dover op de Eurostar te kunnen stappen. We waren op weg naar Hannover voor een hele belangrijke dag, de trouwdag van Toby en Christian, beiden paardenmannen in hart en nieren.

Het werden twee onvergetelijke dagen. Om een jongeman, bij wiens leven ik zeer nauw betrokken ben geweest, in het huwelijksbootje te zien stappen met zijn grote liefde, was op zijn minst een emotionele belevenis.

Een paard-gerelateerd tochtje

Dat we de volgende dag door deze twee jonggehuwden op sleeptouw werden genomen voor een paard-gerelateerd tochtje was ‘the icing on the cake’. Niet alleen kregen we een rondleiding van de veterinaire universiteit in Hannover, maar ook werden wij door Volker Dusche en Leonie Bramall warm ontvangen op hun bedrijf ‘Bramall-Dusche GbR’.

Tobias Puschmann kwam vijftien jaar geleden heel verlegen bij mij het erf op wandelen. Hij was een paar maanden bij de biologische boer verderop voor vakantiewerk, maar miste de paarden. Bij mij stond de wei er vol mee en ik kon wel wat hulp gebruiken.

Een feestje

Toby kwam bijna drie weken lang iedere dag. Het was een feestje. Hij was een soort hardwerkende spons, daarbij beleefd en geduldig, met een enorme drang om te leren. De dag dat hij met zijn moeder afscheid kwam nemen -hij was nog te jong om alleen terug naar Duitsland te mogen reizen- zal ik nooit vergeten. Ik heb tranen met tuiten gehuild, want ik wist: zo’n gezellige en trouwe helper vind ik nooit meer.

Een kop groter

Tot aan het begin van zijn universiteitsopleiding is Toby ieder jaar een paar weken terug gekomen. De derde keer dat ik hem ophaalde van het vliegveld was hij opeens een kop groter dan ik, echt zo grappig.
Het bleef fijn en bijzonder. Naast het stalwerk ging hij mee naar de lessen, kreeg ook les op mijn paarden en in onze vrije tijd wandelden en kletsten we wat af. Naarmate Toby ouder werd, gingen de gesprekken vaak over zijn toekomst.

Niet goed genoeg

Vorig jaar, hij was hier met zijn partner Christian op vakantie, vertelde Toby me dat hij ooit woedend op me was. Toen hij weer eens zei dat hij zo ontzettend graag de paarden in wilde, was mijn antwoord, ‘niet doen, Toby, je bent niet goed genoeg.’ ‘Ik was zo boos op je, maar het was het beste wat je me had kunnen zeggen’, vertelde hij me.

In een ander gesprek, waarin Toby zijn twijfels uitsprak over welke studie hij moest kiezen, met als een van de opties dierenarts, heb ik hem gezegd dat ik niet voor hem kon kiezen. Maar dat als hij dat koos, hij een hele goeie zou worden.

Wandelende paarden-encyclopedie

En daar zijn we dan, op de trouwerij. Na het officiële gedeelte, ‘Kaffee und Kuchen’ in de prachtige tuin van Toby en Christian, schuiven wij aan voor het diner. Naast mij zit (zo nu en dan) een lange, bijzonder beweeglijke man met warrig rossig haar. Vriend en fotograaf Volker Dusche blijkt niet alleen prachtige foto’s te maken, maar is ook een wandelende encyclopedie wat betreft stamboeken en afstammingen.

Wat ik allemaal niet over me heen gestort krijg, als hij weer even tussen het plaatjes schieten op z’n stoel zit! Hij blijkt een boerenzoon met een vader die naast het boerenbedrijf ook paarden fokte en het zit hem in het bloed op dezelfde manier zoals de Nederlandse fokkerij zichzelf beroemd heeft gemaakt.

Leonie Bramall

Naast Dusche zit zijn partner Leonie Bramall, Olympisch dressuuramazone uit Canada, die uitkwam op de Olympische Spelen in Barcelona 1992 en Atlanta 1996. Jaja, zo kom je nog eens iemand tegen.
Leonie is op haar achttiende naar Duitsland gekomen om bij Johann Hinneman te trainen. Christian heeft zo nu en dan les bij Leonie, waaruit een goede vriendschap is ontstaan.

Of Leonie een prater is of niet, daar zal ik nooit achter komen, want Volker doet meestal het woord.

Stal ‘Bramall-Dusche GBR’

Het is dus niet zo verwonderlijk dat we met een kleine kater de volgende dag richting ‘Bramall-Dusche GbR’ rijden. Zo komen we aan bij een moderne stal met een aantal aparte paddocks voor de competitiepaarden; daartussen veel jonge aanplant om het geheel een plezierig aanzicht te geven.

Volker en Leonie nemen alle tijd om ons met ieder paard persoonlijk kennis te laten maken, natuurlijk inclusief alle details!

Als Volker de zoveelste staldeur openmaakt, geeft Leonie de 9-jarige Oldenburg ruin Queensland (v Quaterback) een liefdevolle knuffel. Het paard dat zij op dit moment in de Grand Prix uitbrengt, laat de aandacht genietend over zich heenkomen.

Samen sterker

Uit alles wat ik zie en hoor gedurende die bijzondere introductie van ieder paard op stal en de merries en veulens in de wei, spreekt niet alleen de gedrevenheid van deze twee mensen, maar het bewijst ook weer eens dat ‘samen’ ‘sterker’ is.

Volker noemt zichzelf de trekkerbestuurder, maar is uiteindelijk degene die besluit hoe hun fokkerij programma eruit ziet en zorgt voor het hele media-gebeuren. Een duizendpoot waar Leonie op kan vertrouwen, zodat zij zich compleet kan concentreren op het trainen, lesgeven en wedstrijd rijden.

Stalwerk hoort erbij

Met over twintig paarden in het werk, waarvan Leonie er iedere dag zo’n acht rijdt, moet dat ook. Toch, als ik Leonie vraag naar het stalwerk en of ze nog zelf opzadelt, is haar antwoord bijna verbaasd. ‘Yes, Why not?’ En als ik naar haar kolenschoppen van handen kijk, weet ik dat ze inderdaad niet bang is voor de mestvork.

‘Ik vind het normaal om bij het stalwerk betrokken te zijn. En ook het borstelen en opzadelen hoort bij het contact met het paard. Wij krijgen vaak ‘quirky’ paarden. Intelligente paarden hebben nu eenmaal vaak zo’n kant. Maar daarom wil ik ze juist op stal wat beter leren kennen en een band creëren. Dat komt me later, als ik er bovenop zit, alleen maar van pas.’

‘Wat mot je?’

Volker Dusche staat erop om ons een tweejarige in de binnenbak te laten zien. De vosruin uit hun eigen fokmerrie (v Royal Classic) en de hengst Galaxie, van wie Volker het doodjammer vindt dat hij vanwege te kleine zaadballen gecastreerd moest worden, ziet er al bijna voltooid uit. Groot en gespierd, met een ruime imposante beweging, die zo nu en dan als hij stilstaat uitdagend naar je kijkt, met zo van, ‘wat mot je?’.

blog liz barclay

blog liz barclay

Na de capriolen van deze macho-jongen worden we meegenomen naar het weiland met de drie fokmerries en hun veulens. Een van de merries komt nog uit de oude stam van zijn vader, vertelt Volker waarbij hij zijn trots niet onder stoelen of banken steekt.

Geen spatje grootheidswaanzin

Het afscheid is hartelijk. Nee, geen tijd voor de cappuccino, ‘Herzlichen dank, wir mussen weiter!’ Ik voel als we wegrijden nog steeds het ongebreidelde enthousiasme van twee gedreven paardenmensen van het hoogste niveau, die gewend zijn aan keihard werken en zonder een spatje grootheidswaanzin. Dat kom je niet veel meer tegen, tegenwoordig.

Toby ging mee

Als wij binnen lopen bij de veterinaire universiteit in Hannover, waaraan Toby inmiddels als afgestudeerd paardenarts verbonden is, moet ik weer denken aan ons tochtje van jaren geleden. Mijn eigengefokte PSG merrie Marie had een chronisch sinusprobleem en zou op de veterinaire universiteit in Bristol onderzocht worden en Toby was er toevallig net, dus hij ging mee.

Nu loop ik achter Toby eenzelfde soort gebouw binnen, en realiseer me dat hij nu hetzelfde, of misschien wel hogere, niveau heeft bereikt als de Engelse specialisten die mijn paard toen behandelden. Heb ik het recht me misschien een beetje trots te voelen?

Ik zie de koliekgevallen, met of zonder infuus, een hengst met een chronische ooginfectie en een schattige zwart-witte cob, inclusief snorretje, die een kopschudder is. Toby kijkt rustig rond of hij ook iets ziet wat hem niet bevalt. Hij is misschien vrij, maar zijn aangeboren verantwoordelijkheidsgevoel is nu eenmaal latent aanwezig.

 

Onderzoek kopschudden

Toby vertelt dat dat het onderzoek naar kopschudden een van zijn onderzoeken is. In de buitenbak worden vier kopschudders gelongeerd op allerlei verschillende manieren om te zien wat de verschillende patronen zijn. Hij zit dan soms uren aan de kant te kijken om de kleinste veranderingen te signaleren, in de hoop op nieuwe informatie.

De kraan die paarden onder volledige verdoving, hangend in slingers naar verschillende afdelingen kan brengen, is wel het meest indrukwekkende van de universiteit. Vanaf verdoving tot onderzoek en eventuele operatie kan dit daardoor nu volledig veilig gebeuren; een enorme opluchting voor iedereen: artsen èn eigenaren.

Het paardenbloed kruipt…

Na het bezoek aan de universiteit moet Christian, de kersverse man van Toby, nog even langs zijn merrie Anna, waar hij inmiddels een mooie M-proef mee kan rijden.
Terwijl Christian het voer voor morgen klaar zet en de stal nog even opschudt, kijkt Toby verlangend naar de Oldenburg merrie in de stapmolen. ‘Hopelijk heb ik over een jaar ook mijn eigen paard. Ik kan niet wachten.’
Ik voel met mijn goede vriend mee; hij heeft al zo lang geduldig moeten zijn. Ooit was ik net zo oud als hij.

Het paardenbloed kruipt nou eenmaal waar het niet gaan kan.

De twee foto’s van Tobias Puschmann aan het werk op de universiteit van Hannover behoren toe aan de veterinaire universiteit van Hannover.

 

0 2128
koniks oostvaardersplassen

Op 11 juli zou er een uitspraak over de Oostvaardersplassen komen. Met spanning wachtten we allemaal af. Na alle energie die zovelen, met voorop Cynthia en Annemieke, in een verandering van beleid in de OVP hadden gestoken, hoopten we dat we eindelijk weer een nachtje rustig konden slapen.

Gedeputeerde Harold Hofstra noemde het besluit in de Stentor, naar aanleiding van het rapport van Van Geel, ‘een trendbreuk met het verleden’. Hmmm…

Terug naar af

Helaas, we weten nu: het hele experiment gaat weer terug naar af. Ok, er mag, na wat gezeur van enkele partijen, nagedacht worden over bijvoeren, beschutting en anticonceptie. Maar dat lost het probleem van vele jaren van overbegrazing, waardoor een heel groot deel van het gebied door schade aan de bodemstructuur nu volstaat met dodelijk giftige planten, absoluut niet op.

Dus, begrijp goed: het gevecht over de grote grazers in de Oostvaardersplassen is nog maar net begonnen!

Koppen bij elkaar

Wat ik echt niet snap; wanneer wordt er door de politiek een keer geluisterd naar de ecologen Frank Berendse en Patrick van Veen, beiden deskundigen, die heel duidelijk hebben uitgelegd dat dit gebied niet meer geschikt is voor grote grazers. Punt!

Wanneer komen niet nog veel meer dierenliefhebbers, boeren, en ja, zelfs jagers, in opstand tegen de schandelijke situatie in de OVP?

Waarom is het zo moeilijk voor iedereen om te begrijpen dat het echt beter zou zijn om alle koppen bij elkaar te steken en bijvoorbeeld Stichting Cynthia en Annemieke te helpen nog veel groter te worden?

Rechtszaak

Cynthia en Annemieke (van de gelijknamige stichting) zijn zelfs zover om een rechtszaak tegen de provincie Flevoland aan te spannen met de hulp van pro-deo advocaten. Ze mogen iedere dag ook de verboden stukken land van de OVP in en hebben, ondanks hun kritiek, op een beleefde manier een spreekrelatie opgebouwd met Harold Hofstra en Staatsbosbeheer.

Door middel van hun foto’s aan Staatsbosbeheer hebben ze de broodnodige veterinaire behandeling voor gewonde dieren bewerkstelligd. En ga maar door, niets is ze teveel.

Blog liz barclay oostvaardersplassen

Albert Voorn

Albert Voorn, de internationale springruiter die met zijn bruine hengst Lando op de Olympische Spelen in Sydney 2000 een zilveren plak won, is inmiddels de laatste aanwinst van de stichting, als nieuw bestuurslid juridische zaken.

Hij is -net als dressuurruiters Anky van Grunsven en Hans Peter Minderhoud en illusionist Hans Klok-aangestoken door het ‘pennymeisjes virus’. Hij vertelde in een gesprekje dat hij de stichting al een tijd volgt vanwege zijn boosheid over de OVP. Hij draalde dus geen moment toen hem om zijn hulp gevraagd werd.
Albert Voorn hoopt, onder meer als woordvoerder, zijn steentje aan een goede oplossing bij te dragen.

Geen blad voor de mond

Albert Voorn staat er in de paardenwereld om bekend dat hij geen blad voor de mond neemt. Hij was over de OVP ook heel duidelijk. ‘Die mensen die dit bedacht hebben en hier nu nog steeds mee willen doorgaan, die hebben iets verkeerd in hun bovenkamer.’

Blog liz barclay oostvaardersplassen

Daarna kreeg de politiek een oorvijg. ‘Als ze echt willen, dan kan dit morgen opgelost zijn!’ Zijn respect voor Cynthia en Annemieke stak hij niet onder stoelen of banken.

Hij past door zijn duidelijke mening, en lef om die te uiten, heel goed bij de stichting. ‘Ik heb aan niets of niemand iets, dus ik zeg wat ik wil.’ Zoals Annemieke zei: ‘Zijn krachtige uitstraling en handelen zullen hen weer een heel stuk verder helpen.’

De ogen en oren van de provincie

Toen Gerben Laagland, politicus voor 50Plus op 11 juli tegen Annemieke zei dat zij en Cynthia samen de ogen en oren voor de de provincie Flevoland waren geworden, had Annemieke zich trots moeten voelen. Helaas, zij kon alleen maar een verdrietig antwoord geven. ‘Het is toch te gek voor woorden dat ‘twee pennymeisjes’ dit moeten doen omdat de politiek al jarenlang de andere kant heeft opgekeken.’

Dat, terwijl niet alleen deze winter, maar ook vele winters daarvoor, de grote grazers langzaam de hongerdood stierven. Of… is er nog een ander oorzaak voor de hoge aantallen dode dieren?

Hongerdood of vergiftigd?

Door wat er zich de laatste winter heeft afgespeeld, weten we nu veel meer. Namelijk, dat ook de zomer slachtoffers eist. In mijn vorige blog vertelde Hans Peter Minderhoud al over de verkeerde balans in de kuddes met enorme gevechten onderling, met als gevolg afschuwelijke verwondingen.

Tot aan deze zomer werd dat niet door het publiek gezien en door het beleid van niet ingrijpen zijn er waarschijnlijk op zijn minst tientallen dieren door onbehandelde wonden een afschuwelijke dood gestorven.
Ook weten we nu dat veel van het weelderige groen dat we in het voorjaar op de foto’s zagen geen gras was, want het heeft nu veelal schattige gele bloemetjes. St. Jacobskruiskruid heet dat.

Voorlichting en boetes

In Duitsland is de regering al druk bezig met publieke informatie om de verrassend snelle verspreiding van dit giftige kruid tegen te gaan. In Engeland staat er zelfs een boete op als je het spul niet weghaalt van je eigen weilanden en langs de wegen wordt het op dit moment massaal door de gemeentewerkers weggetrokken met dikke handschoenen aan.

St. Jacobskruiskruid is namelijk zeer giftig, zelfs dodelijk. Een paard van een van mijn klanten is een aantal jaren geleden overleden omdat er zich hier en daar een plantje in een aangekochte partij hooi verstopt had. Het was een afschuwelijke lijdensweg.

Pure armoede

Staatsbosbeheer heeft werkelijk het lef om te schrijven dat paarden het niet lekker vinden en het in hun natuurgebieden onderdeel is van de biodiversiteit. Een bepaald vlindertje komt erop af en ook de bijtjes vinden het heerlijk.

Nee, inderdaad, paarden vinden het in eerste instantie niet lekker. Maar als er niet veel anders te eten is, beginnen ze er uit pure armoede toch aan te knabbelen en begint er een soort verslavingsproces. Dit resulteert in evenwichtsproblemen met uiteindelijk de dood door leververgiftiging als gevolg.

Dood en verdroogd wordt het kruid alleen nog maar heel veel giftiger. Dus, als er komende winter weer minder te eten is en zelfs als er hier en daar bijgevoerd wordt, bestaat de kans dat de grote grazers niet alleen dood gaan van de honger maar ook door vergiftiging.

Waar blijven de boeren?

St.Jacobskruiskruid verspreidt zich bijzonder makkelijk en moet een probleem worden, of al zijn, voor het agrarische land in de omgeving van de OVP. Ik vraag mij dus echt af wanneer de boeren nou eindelijk massaal de straat op gaan om tegen het beleid van de OVP te protesteren. Gewoon, uit eigenbelang. Dit wil geen boer op zijn land.

Helaas wil Staatsbosbeheer nogal eens wat belerend (of ontwijkend?) antwoorden, als er vragen gesteld worden over St. Jacobskruiskruid, mosterzaad en andere giftige planten in de OVP. Realiseren zij zich dan niet dat zij met mensen in gesprek zijn die zich al voor het grootste deel van hun leven met land- en diermanagement bezighouden?

Manegepaarden

Cynthia en Annemieke, en velen met hen, willen overigens helemaal niet dat de grote grazers als manegepaarden of als beesten in een dierentuin behandeld worden, zoals zij neergezet worden door de pro-OVP-ers. Zij begrijpen dat in de natuur wel eens een beest ongezien ziek is en zelfs doodgaat. Het gaat hen om de opzet, het opzettelijk toelaten van massaal lijden.

Er staat een hek om de Oostvaardersplassen. Binnen dat hek wordt massasterfte van de grote grazers als een acceptabel proces, en zelfs interessant experiment, gezien. De overheid vindt het blijkbaar ook acceptabel, want door hun financiering wordt dit hele gedoe in stand gehouden.

Als Frans Vera en consorten dit buiten het hek zouden doen, zouden ze waarschijnlijk de gevangenis indraaien.

Blog liz barclay oostvaardersplassen

0 6481
St. Cynthia en Annemieke Oostvaardersplassen

Er is nog niets veranderd in de Oostvaarderplassen. Na het Van Geel rapport, wat de grote grazers terug zal brengen tot 1.100 -volgens velen, waaronder de gerespecteerde ecoloog Frank Berendse, nog veel te veel- is er nog geen enkele doorbraak over waar en wanneer die overige grote grazers ergens anders heen gaan. Of dat Polen is, Litouwen of de grote grazershemel. Het is allemaal nog gissen. En dat terwijl er een tijdbom tikt.

Het moment dat het voor de te verplaatsen grote grazers veel moeilijker wordt om, na hun eventuele verhuizing, voor de winter hun weg in een nieuw gebied te vinden, komt vervaarlijk veel dichterbij. Het kan niet ‘uit het oog, uit het hart’ worden. Nederland mag niet moe worden en daarmee de OVP een vrijbrief geven om het beleid, dat toch echt ver voor de komende winter aangepast moet zijn, nog langer uit te stellen.

Helikopterritje voor de volhouders

Het is zomer en in de Oostvaarderplassen lijkt het net of de rust is weergekeerd. Veulentjes en kalfjes dartelen rond zonder enig idee wat hen boven het hoofd hangt. Vorige week was dat een helicopter met daarin Cynthia en Annemieke. Twee mensen die voor hun inzet wel een avontuurtje verdiend hadden. Er was nog een plekje over voor dressuurruiter Hans Peter Minderhoud, een van de onvoorwaardelijke ondersteuners van Cynthia en Annemieke. Op hun filmpje lijkt het zo prachtig groen en is de afstand te groot om de beenderen en kadavers te zien die er na het drama van deze winter als stille getuigen nog liggen.

>> LInk naar de video vanuit de helikopter.

Zóveel water!

‘Maar’, zegt Hans Peter Minderhoud, ‘in de lucht kun je zo goed zien hoe klein het gebied eigenlijk is. En in die helikopter drong het pas echt tot me door hoe enorm veel van dat gebied water is.’
Hans Peter is na eerste demonstratie van deze winter het gebied zo nu en dan blijven bezoeken, dit ter ondersteuning van de Stichting Cynthia en Annemieke. Hij vindt het ongelofelijk knap hoe deze twee vriendinnen iedere dag weer het doorzettingsvermogen opbrengen om met het verschrikkelijke dierenleed geconfronteerd te worden, dit alles om te blijven vechten voor een oplossing.
‘Toen ik dat daar voor de eerste keer zag was ik er echt misselijk van. Ik kan ook absoluut niet begrijpen hoe mensen daar onder die omstandigheden nog kunnen en willen werken.’
Ook snapt Hans Peter niet dat we al zover de zomer in zijn zonder dat er nog iets definitiefs besloten is.


Hans Peter is teleurgesteld over de eenzijdige berichtgeving die daardoor de gemiddelde Nederlander een verkeerde indruk geeft over hoe de Stichting Cynthia en Annemieke bezig is.

Ecoloog Han Olff en zijn onwaarheden

Hans Peter: ‘Zij zijn echt goed in het openhouden van de discussie en dat is zo belangrijk, want als die er niet is gebeurt er gewoon helemaal niks.’ Wel noemde hij het programma Pauw waar volgens hem wel aan objectieve berichtgeving wordt gedaan door alle partijen te horen. Hij noemde het gesprek tussen oud-politicus Henk Bleker en ecoloog Han Olff van enkele maanden geleden.
Toevallig, want dat gesprek spookt mij nog steeds door het hoofd. Prof. Dr. H. Olff beweerde daar namelijk dat er niets prachtiger was dan al die dieren die in volledige vrijheid konden paren wanneer ze maar wilden. Dat dit de enorme gezinsuitbreiding heeft veroorzaakt waardoor de OVP een rampgebied is geworden leek hem niet te deren, vond hij zelfs een prachtig natuurlijk proces.

Zonder te knipperen

Prof. Dr. H. Olff heeft bij Pauw zonder ook maar een keer met zijn ogen te knipperen beweerd dat gedurende de winter de beesten in nood op tijd uit hun lijden werden verlost. Wij moeten alles wat hij zegt ook geloven want hij heeft ervoor gestudeerd en wij niet.
Nou, ik geloof geen moer van wat deze onderzoeker zegt. Ook niet als hij degenen die van het winter in de OVP al die schokkende foto’s van het afschuwelijke dierenleed hebben gemaakt, beschuldigt van fotoshoppen.

Groteske tegenstrijdigheid

Wat nog het meest opviel in dat gesprek, was een groteske tegenstrijdigheid:
Het is wildernis dus de dieren moeten op een natuurlijke manier leven en ook doodgaan. Nee, er zijn niet minder vogelsoorten door de overbegrazing. Dat komt, zegt Olff letterlijk, door de veroudering van het moeras, dus het is al besloten dat dat aangepakt wordt. Dat moeras moet gere-set worden.
Je hoeft niet voor ecoloog gestudeerd te hebben om in te begrijpen dat hier op een belachelijke manier met twee maten gemeten wordt.

De gezonde dieren van de OVP

Voor de ecoloog Olff is de OVP een geweldig experiment. In een interview in het dagblad Trouw heeft hij uitgebreid kunnen vertellen over al zijn grondmonsters en hoe bijzonder die grond in de OVP wel niet is en hoeveel we daar van kunnen leren. Hoe gezond de dieren in de OVP zijn; zelfs gezonder dan bij een biologische boer. Ze zijn zo gezond dat ze helemaal zonder medicijnen kunnen!

Verwondingen moeten behandeld worden

De foto’s op de facebook pagina van Stichting Cynthia en Annemieke laten zien dat er veel beesten met zodanige verwondingen rondlopen dat zij wel veterinaire behandeling en medicijnen nodig hebben.
Op zijn laatste bezoek aan de OVP zag Hans Peter Minderhoud dat veel merries volledig kapotgebeten en geslagen zijn. ‘Ik geloof dat door het voedselgebrek, de totaal verkeerde balans en een overvloed aan hengsten binnen de kuddes vechtsituaties ontstaan die met goed beheer absoluut niet voor zouden komen.’
Helaas is het voorstel van Cynthia en Annemieke om vrijwilligers van hun stichting samen met dierenartsen en beheerders in het gebied te mogen rondtrekken om verder onnodig dierenleed zoveel mogelijk te voorkomen door gedeputeerde Harold Hofstra tegengehouden. Zo jammer, want de directeur van Staatsbosbeheer had het voorstel al geaccepteerd.

Schreef de pers maar iets minder eenzijdig

Net als Hans Peter zou Annemieke ook zo graag willen dat de pers minder eenzijdig over hen gaat schrijven. ‘Wij zijn inmiddels zover dat wij kunnen praten met Staatsbosbeheer en dat is heel belangrijk. Zo belangrijk dat wij absoluut niets doen wat dat contact zou schaden. Zo zitten wij ook niet in elkaar. Wij staan voor eerlijkheid en rechtvaardigheid en daar hoort bij dat je je behoorlijk gedraagt. En dat dragen wij met regelmaat uit via de berichtgeving aan onze volgers.’
Als volger van de Stichting kan ik zelf alleen maar onderstrepen dat er op de Facebook pagina aangedrongen wordt om de hoofden koel te houden en alsjeblieft niets te doen wat wettelijk niet is toegestaan, zoals bijvoorbeeld hekken doorknippen.
Daarbij worden er regelmatig updates verstrekt over de gesprekken met Staatsbosbeheer, de gedeputeerde Harold Hofstra en andere betrokkenen, zodat iedereen weet hoeveel schot er in de zaak zit.

Gulden middenweg

Het mag duidelijk zijn dat er onder het grote aantal volgers veel verschillende meningen zijn. Laat dit je niet weerhouden om deze stichting te steunen. Het doel is het dierenleed op te lossen en hoe groter de groep volgers, hoe meer invloed de stichting kan uitoefenen.

Iedereen zal uiteindelijk tevreden moeten zijn met een gulden middenweg om het daadwerkelijke probleem op te lossen.Net zoals de vleesetende mens het alleen maar geweldig zal vinden als een deel van de grote grazers -en dat zullen dan waarschijnlijk de paarden en/of de koeien zijn- hopelijk kan verhuizen naar een gebied dat wel geschikt is voor hen, zullen de vegetariers andersom ook moeten kunnen accepteren dat er dit najaar misschien hertenbiefstukjes uit de OVP op de borden in de wildrestaurants terecht komen.
Kiezen of delen, dus, om verdere misstanden te voorkomen.

Wapenstilstand en discussie

Na de afgelopen emotionele winter aan de poorten van de Oostvaardersplassen is er een soort wapenstilstand gekomen tussen alle partijen. De enorme hoeveelheid werk die Annemieke en Cynthia verzet hebben, heeft mede geleid tot een discussie tussen goed geinformeerde vakmensen van alle fronten.
Maar, hoeveel deze onverschrokken doorzetters met een groot gevoel voor rechtvaardigheid ook hebben bereikt, er moet snel nog veel meer gebeuren.
De tijdbom tikt door. Door ons gedrag -wordt volger, blijf binnen de wet en gooi geen ongepaste verwensingen op Social Media- kunnen wij dit proces versnellen. Met als doel het herstel van de OVP zonder grote hoeveelheden verhongerende grote grazers.

Delen met je vrienden helpt

Dit is een blog voor de Hoefslag, dus dit wordt jammer genoeg alleen door paardenvrienden gelezen. Maar je kunt het delen en daardoor je vrienden buiten de paardenwereld motiveren om mee te helpen.
Zoals Annemieke tegen mij zei, ‘we begonnen in maart met 100 volgers. Nu zijn het er 73.000, maar we moeten er nog veel meer!’
Dat is de reden dat ik Cynthia en Annemieke wil blijven helpen door weer eens over de OVP te schrijven. Wij moeten bij de les blijven en actief meehelpen door Stichting Cynthia en Annemieke te blijven steunen.

Foto boven: Stichting Cynthia en Annemieke

Maarten van Stek
Maarten van Stek - William Nederlands Kampioenschap Lichte Tour 2015 © DigiShots

Het was weer zover in mei. Het derde bezoek van Maarten van Stek aan Cornwall. De clinic, dit keer drie dagen in plaats van twee, zat lekker vol met niet alleen inmiddels bekende, maar ook een hoop nieuwe gezichten.

Hoofd gestoten

Ik moet zeggen dat ik me wel een beetje zorgen maakte na Maarten’s spectaculaire vertrek van vorig jaar, waarbij hij letterlijk nog geen uur voor zijn vertrek zijn hoofd zodanig tegen het kozijn van de slaapkamerdeur stootte, dat ik werkelijk dacht dat het huis instortte. Enkele weken later las ik in zijn blog dat hij in een ‘leuke cottage ergens in Engeland’ zijn hoofd had gestoten, met als gevolg tijdelijk evenwichtsstoornissen, waardoor mij alsnog het schaamrood naar de kaken steeg.

Net als de eerste keer kwam dit jaar echtgenoot Marc weer mee en werden er een paar extra dagen aangeknoopt voor een klein beetje vakantiegevoel. Marc stond erop om Maarten en mij iedere dag op en neer te gechauferen en bij thuiskomst had ik ook zomaar een keurig schoon aanrecht. Heerlijk, drie dagen niet afwassen!

Blije gezichten

Maarten gaf zich zoals altijd weer voor de volle 100% en de blije gezichten na iedere les spraken boekdelen.

De eerste clinic stond vooral in het teken van voorwaarts, line zero en focus. Vorig jaar werd de salsa gedanst, ook door Maarten zelf. Een typisch voorbeeld trouwens hoe Maarten de aandacht vasthoudt door alles met een gevoel voor humor lekker levendig te houden. (Zie vorige bloggen.)

Dit keer werd een ordinaire stalbezem gebruikt om de balans van een paard uit te leggen, geniaal.

Schijnovergangen en ‘het ritsje’

Gedurende de drie dagen werden er veel schijnovergangen gereden waarbij de nadruk vooral lag op de stille hand en ook het ‘ritsje’, zoals hij de spoorwerking om de buik, en daarmee de rug naar boven te krijgen, zo plastisch uitlegde. Een beweging waarbij je je tenen naarbuiten draait met de kuit zo dicht mogelijk bij de singel en dan een opwaardse beweging maakt met je spoor.

Ik dacht dat ik die techniek al jaren onder de knie had, totdat Maarten me gedurende m’n eigen les liet voelen hoe ver mijn paard z’n rug naar boven kon brengen. Heel veel verder dan ik dacht en daar was ik wel even stil van, dus ‘back to the drawing-board’, zoals de Engelsen zo mooi zeggen. (En nooit te oud om te leren, haha!)

Buik en rug omhoog

Als er iets is, wat me gedurende deze clinic heel duidelijk werd, is wel dat als die buik en rug niet omhoog gaan maar je je paard wel vooruit blijft schoppen, om het even heel plat te zeggen, je het je paard wel bijzonder moeilijk maakt om z’n achterbeen goed te gebruiken.

Het is dus heel belangrijk om, vooral bij een van nature lui paard, het moment te onderkennen wanneer je paard het been en het voorwaarts gaan heeft geaccepteerd. Dat heeft niet automatisch tot gevolg dat de rug omhoog is. Als je daar dan niet mee aan het werk gaat druk je je paard alleen nog maar meer op de voorhand.

Engelengeduld

Door de bouw van de meeste paarden in de clinic, en daar hebben veel Engels gefokte paarden last van, is dat lastiger dan het voor het gemiddelde Nederlands gefokte paard is. Met als gevolg dat ook de ruiters nog wel eens in een vacuum terecht komen. Dan heb je aan Maarten een goeie. Hij geeft nooit op, blijft met engelengeduld uitleggen en vooral als het even niet lukt dan hoor je ‘it doesn’t matter’, waardoor weer een stukje onzekerheid wegvalt.

Het is wel lastig, soms, dat de scores op wedstrijden de ruiters laten denken dat ze het hartstikke goed doen, vooral in Cornwall. ‘Up country’ wordt zwaarder gejureerd dan hier, zegt men, en ook daar ligt de lat niet zo hoog als in Nederland.

‘Mijn paard vindt dressuur niet leuk’

‘Mijn paard vindt dressuur niet leuk’, is iets wat ik ook regelmatig hoor als ik voor het eerst naar een nieuwe klant toe ga. Ik snap het nog steeds niet omdat de dressuur waar deze ruiters het over hebben niet anders is dan het grondwerk dat ook nodig is om een gezond en sterk spring- of eventpaard te produceren.

Dit wordt heel vaak domweg over het hoofd gezien of niet begrepen. Lastig ook als er springles gegeven wordt waar dit stuk basisontwikkeling geheel of gedeeltelijk genegeerd wordt.

Het is een cultuurverschil. Het begint iets minder te worden, maar de Engelse ruiters groeien meestal op in de natuur achter de vos aan, terwijl wij in Nederland leren rijden in een bakje met zand.

‘You can’t be a little bit pregnant’

Dit gebrek aan basis kwam heel duidelijk naar voren bij een jong paard waar de ruiter onmogelijk een voorwaardse galopovergang uit kon krijgen zonder de nageeflijkheid te verliezen, wat soms ontaardde in een obstinate bok. Toen de amazone vertelde dat haar merrie bij de springles altijd zo makkelijk in galop aansprong, vroeg Maarten beleefd, ‘en blijft ze dan ook mooi zacht in de hand?’ Tja, toen was het antwoord, ‘sometimes’, waarop Maarten gortdroog zei: ‘You can’t be a little bit pregnant.’ Ik moest zo lachen en gelukkig de amazone ook. Het legde wel heel duidelijk uit waar ‘m de kneep zat. Er moet in de springles ook meer aan dat stuk basis gewerkt worden.

 Maarten, we staan achter je!

En nu ligt Maarten, na een ongelukkige val, thuis in bed met een gecompliceerde beenbreuk.

Degenen die Maarten goed kennen weten dat hij een soort oerkracht bezit die hem ook nu weer goed van pas zal komen. Wij, de groupies, zullen dus met z’n allen heel veel positieve energie richting Hoofddorp moeten sturen om die oerkracht te blijven stimuleren.

En natuurlijk hoort daar inmiddels ook een heel groepje ruiters uit Cornwall bij. Maarten, we staan achter je, denken aan je en wachten geduldig op je terugkomst!

Foto’s: DigiShots en Liz Barclay

Adam Ellery
Merries bij Adam Ellery (foto: Liz Barclay)

Goedgekeurde hengsten lopen in aparte paddocks. Sperma wordt afgenomen zodat de merries op veilige wijze geinsemineerd kunnen worden. Tegen de tijd dat het veulen verwacht wordt staat de merrie in ieder geval ’s nachts op stal en soms helemaal zodat ook de geboorte gecontroleerd en veilig kan verlopen. Zo hoort het toch?

Adam Ellery: ongecompliceerd is een understatement

Nee hoor, niet bij Adam Ellery.  Ongecompliceerd is een understatement! Adam zoekt een jonge hengst uit met goede lijnen die hij zelf gaat springen. Als hij tevreden is over wat hij voelt en ziet -en natuurlijk over de resultaten op wedstrijd-, gooit hij de hengst bij zijn twintigtal merries in de wei. Scannen doet ie niet, zonde van de centen en meestal gaat het wel goed.

High Hopes Condor (Carentino X Capitol I), die dit jaar de merries van Adam Ellery dekt.

De veulens worden gewoon in de wei geboren met de hengst erbij. Veel minder kans op allerlei rottige infecties dan op stal en ook niet dat gedonder met een merrie die per ongeluk bij het opstaan haar veulen verwondt. Tja, wat kan ik daarop zeggen? Eigenlijk niks, want het werkt gewoon, zo daar bij Adam. Waarom moeilijk doen als het makkelijk kan?

Eldorado from the…? 

Adam heeft wel aardig wat huiswerk gemaakt wat betrefd de fokkerij, en dan bedoel ik de warmbloedfokkerij want, zoals zijn zoon Harvey bij een vorige ontmoeting zei, ‘Pa heeft eigenlijk alleen maar warmbloeden.’

Als ik hem vraag naar zijn grote favorieten van het moment, mompelt hij bijvoorbeeld, ‘ uhm, Eldorado from the….’, en ik moet hem even helpen, ‘…Zeshoek?’ ‘Yes, that one!’ Niet makkelijk, al die lange namen van tegenwoordig voor de rest van de wereld.

    Een zesjarige ruin van de hengst Bamako De Muze

Rondje Achterhoek samen met… 

Die interesse in het warmbloedpaard kreeg een behoorlijke groeistuip toen Adam een aantal jaren geleden zo maar eens op de bonnefooi wat stallen in Nederland googlede en uitkwam bij Ilse Bosch van de Gebr. Bosch. Beetje geluk hoort erbij, niewaar. Zij heeft met Adam een rondje Achterhoek gedaan en ze zijn ook nog ‘even’ bij Nijhof langs geweest. Ja, dat was wel wat om daar zomaar ineens Heartbreaker en Clinton te zien staan.

Hier is ook het contact met de handelsstal van Henny Schennink uit voortgekomen, bij wie nu zoon Harvey de stalruiter is. Daarbij resulteerde het in de aankoop van een jonge Eldorado bij de Gebr. Bosch die het goed doet in de sport.

Geen hek te zien!

Even terug naar zo’n kleine dertig jaar geleden toen ik in Cornwall les begon te geven. Een van mijn eerste klanten was een enthousiaste jonge meid die ook ieder jaar een paar veulens fokte. Ze bracht haar driejarigen altijd weg voor het zadelmak maken.

Toen ik vroeg waar, vertelde ze, ‘Adam Ellery, echt zo te gek. Die krijgt ze snel en makkelijk aan het lopen. Het is daar wel een beetje een geval apart. Als je eenmaal door het hek bent, loopt en staat alles door elkaar en verder geen hek meer te bekennen. Trekkers, trailers, noem maar op en de paarden lopen er gewoon tussen!’ Hmm, dacht ik, als ik dat zo zou doen zou ik gelijk hier en daar winkelhaken en kleerscheuren hebben. Ben benieuwd wat voor vent dat is.

Kuren als sneeuw voor de zon verdwenen

Een aantal maanden later kwam ik bij een klant, een enthousiast jachtruiter, die vertelde dat haar jonge paard wat kuren had gehad gedurende de jacht, maar dat ze even geruild had met Adam Ellery en dat daarna haar paard ook voor haar geweldig had gelopen. Alle kuren als sneeuw voor de zon verdwenen.

En het bleef maar doorgaan, ik kwam die naam om de haverklap tegen. Dus ik werd nu wel knap nieuwsgierig. Ik hoefde niet lang te wachten. Op een avond liep ik even bij de buren binnen en vond beiden wat bleekjes in de keuken. Hij met een been omhoog op een krukje, zij vooroverhangend over de keukentafel. Hun jonge paard was compleet door het lint gegaan toen ze hem wilden scheren. Maar, morgen kwam Adam Ellery. Hoe laat? Goed, kom ik om een uur of tien langs.

Geen spatje spanning

Het scheerapparaat ronkte vrolijk, toen ik de volgende ochtend het erf opliep, en de schimmel stond erbij als een lammetje. Toen ik me  netjes voorstelde, zag ik meteen waar Adam’s kracht zat: geen greintje adrenaline. Helemaal niets! Gewoon een laconieke grijns zonder een spatje spanning.

Zijn naam werd weer eens genoemd, nu door een professionele springruiter. ‘Adam rijdt alles aan een lang teugeltje. Geen wonder dat ze wel lopen, hij vraagt gewoon niks.’ Ik had hem nog nooit zien rijden, dus kon er verder ook geen oordeel over vellen.

Dat teugeltje werkt prima

Tot ik zelf een probleem had. Een eigen gefokt jong paard dat veel te groot voor me was geworden en het begin van een paar kuren begon te vertonen. Hij sprong goed en ik dacht dat misschien Adam hem uit kon brengen met het doel hem te verkopen.

Ik begreep ook dat Adam waarschijnijk even wat ‘privacy’ nodig had om aan mijn paard te vertellen dat staken geen optie was. Ik ben dus maar vijf minuten naar binnen gegaan en toen ik terugkwam liep mijn paard lekker met de rustige en positieve oogopslag die ik al een tijdje gemist had en Adam knikte me vriendelijk toe toe. Het volgende weekend waren ze tweede op hun eerste springwedstrijd. Dat lange teugeltje werkte prima en werd ook op tijd korter gemaakt, indien nodig.

Een prima website en Newquay Airport

Terug naar nu. Adam is druk en is bijna ieder weekend wel ergens op concours met een aantal paarden, ook met zijn nieuwe hengst High Hopes Condor (Caretino X Capitol I). Hij heeft een slimme partner, Sarah, die een prima website  heeft opgezet. ‘Westcountry Sports Horses’ klinkt en oogt professioneel. Daarbij is de stal op een paar luttele kilometers van Newquay airport met een aantal uitstekende B&B’s vlakbij.

Zo heeft hij contact gemaakt met een geldschieter uit Amerika met wie hij samen een aantal paarden heeft. De Amerikaan betaalt stalgeld en alle wedstrijdkosten, Adam traint de paarden en rijdt de wedstrijden. Als deze ruiter van de andere kant van de oceaan zelf geinteresseerd is koopt hij Adam uit en als ze samen vinden dat het paard doorverkocht moet worden, delen ze de opbrengst. Geniaal! Geen eigenaar die constant op je erf staat of in je nek hijgt, veel wedstrijden rijden, geen kosten maar wel opbrengst.

De computer, het vliegveld en een engeltje op z’n schouder

Het is duidelijk. Zonder de computer en het vliegveld was het voor Adam onmogelijk geweest om in het verste puntje van Engeland zo’n succes te hebben. Maar naast het feit dat Adam een paardenman in hart en nieren is, weet ik haast zeker dat er een engeltje op z’n schouder zit. Als ik dat tegen Adam zeg, is daar weer die bekende grijns.

Een prachtvakantie…en misschien ook nog dat paard

Het lijkt misschien een beetje vreemd, om in de verste uithoek van Engeland paarden te gaan kijken. Toch is het de moeite waard. Cornwall is namelijk zo ongelofelijk mooi. Dus, zelfs als je niet vindt wat je zoekt, heb je nog steeds een prachtvakantie. En misschien vind je toch ook nog dat paard.

HOEFSLAG ACADEMY

Volg ons!

101,102FansLike
0VolgersVolg
6,972VolgersVolg
1,451Youtube abonneesAbonneer